नव-देहली, ३१ दिसम्बरमासः (हि.स.)। वित्त-मन्त्रालयस्य निवेश-तथा-सार्वजनिक-परिसम्पत्ति-प्रबन्धन-विभागः (दीपमः) २०२५-वर्षे सार्वजनिक-वित्तस्य सुदृढीकरणे तथा केन्द्रीय-सार्वजनिक-क्षेत्र-उद्यमेषु (सीपीएसई) मूल्य-सृजनस्य वर्धने महत्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन् आसीत्। तथैव प्रभावी-पूँजी-प्रबन्धनं, रणनीतिक-विनिवेशः तथा लक्षित-क्षमता-निर्माण-प्रयत्नै: माध्यमेन विपणोन्मुख-संशोधनानां प्रोत्साहने अपि सः विभागः उल्लेखनीयं योगदानं दत्तवान्।

वित्त-मन्त्रालयेन बुधवासरे निर्गते वक्तव्ये सूचितं यत् विनिवेशेन सीपीएसईषु शासकीय-अंशभागस्य निरन्तर-ह्रासेऽपि वित्तीय-वर्षात् २०२०–२१ आरभ्य लाभांश-प्रदानस्य निरन्तरा वृद्धि दृश्यते। अस्याः वृद्धेः श्रेयः शासनस्य कुशल-पूँजी-प्रबन्धन-नीतिभ्यः, उत्तम-उत्तरप्रदातृ-तन्त्रेभ्यः तथा विनिवेश-देयप्रदेयानां समुचित-अन्तराल-विन्यासाय च दत्तम्।

सीपीएसईभ्यः उच्च-लाभांश-प्राप्तिः

सीपीएसईभ्यः प्राप्तः लाभांशः अकर-राजस्वस्य एकं महत्वपूर्णं स्रोतः अस्ति। लाभांश-प्रदान-विषये अद्य सीपीएसईभिः पूँजी-प्रबन्धनस्य तथा लाभांश-निरीक्षणस्य कृते स्थापिते अन्तर-मन्त्रालयीय-मञ्चे (सीएमसीडीसी) सुव्यवस्थित-रीत्या विचार-विमर्शः क्रियते। गत-पञ्च-वर्षेषु सीपीएसईभिः लाभांश-प्रदाने उल्लेखनीयं संशोधनम् अभवत्।

मझगांव-डॉक-शिपबिल्डर्स-लिमिटेड् इत्यस्मिन् विक्रय-प्रस्ताव-दानं नयनम् (ओएफएस)

सार्वजनिक-परिसम्पत्ति-प्रबन्धन-विभागेन केन्द्रीय-सार्वजनिक-क्षेत्र-उद्यमेषु मूल्य-सृजनाय विक्रय-प्रस्तावस्य (ओएफएस) अपि उपयोगः कृतः। भारत-शासनस्य ८४.८३ प्रतिशत-अंशभागे स्थिते ‘मझगांव-डॉक-शिपबिल्डर्स-लिमिटेड्’ इत्यस्मिन् प्रदाता-इक्विटी-धनस्य ३.६१ प्रतिशत-अंशस्य विनिवेशः विक्रय-प्रस्तावेन ४ एप्रिल २०२५ तमे दिने अ-खुदरा-वर्गाय तथा ७ एप्रिल २०२५ तमे दिने खुदरा-वर्गाय आरब्धः। अस्मात् नयन-स्वीकरणशासनं ३,६७३.४२ कोटि-रूप्यकाणि प्राप्तवान्। विक्रय-प्रस्तावानन्तरं सामान्यतः अंशपत्राणां विपण-मूल्ये वृद्धिः दृष्टा, येन निवेशकेभ्यः पूँजीगत-लाभः प्राप्तः।

केन्द्रीय-सार्वजनिक-क्षेत्र-उद्यमेषु मूल्य-सृजनम्

सीपीएसईषु मूल्य-सृजनस्य व्यापकप्रयत्नस्य अन्तर्गतं दीपम-विभागेन एतेषां उद्यमानां नेतृत्व-क्षमता-तथा संचार-कौशल-वर्धनाय केन्द्रिताः प्रयासाः कृताः। क्षमता-निर्माण-आयोगस्य (सीबीसी) सहयोगेन दीपमेन १७ जनवरी २०२५ तमे दिने नव-देहल्यां नेतृत्व-संचार-कौशल-संवर्धन-विषये कार्यशाला आयोजिता। अस्याः कार्यशालायाः उद्देश्यं वित्त-व्यवसाय-विकास-रणनीति-संचार-सम्बद्धान् सीपीएसई-अधिकारिणः विशेषतः निवेशकैः वित्तीय-विश्लेषकैः च सह संवादे सशक्तीकर्तुम् आसीत्। अनेन सहभागिनः संचार-सम्बद्ध-दुर्बलताः ज्ञातुं, प्रशिक्षण-सत्रेषु तथा वास्तविक-जगतः-अनुकरण-अनुभवेषु भागं ग्रहीतुं समर्थाः अभवन्।

दीपम-विभागेन २९ अगस्त २०२५ तमे दिने नव-देहल्यां स्थिते इण्डिया-हैबिटेट्-केन्द्रे राष्ट्रिय-सुरक्षा-निगमेन (एनएसई) अधिकारिभ्यः कर्मचारीभ्यश्च आयोजितं वित्तीय-विपणानां मूलतत्त्व-विषयकं क्षमता-निर्माण-कार्यक्रमम् अपि सफलतया सम्पन्नीकृतम्।

लाभांश-प्रदर्शनस्य निरन्तर-संशोधनात्, सफल-विपण-आधारित-विनिवेशात् तथा लक्षित-क्षमता-निर्माण-प्रयलैः माध्यमेन २०२५-वर्षे दीपम-विभागस्य उपक्रमाः राजकोषीय-सुदृढतां वर्धितवन्तः, निवेशक-विश्वासं प्रोत्साहितवन्तः तथा एतेषु उद्यमेषु दीर्घकालीन-मूल्य-सृजनं अग्रे नीतवन्तः।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता