ऐतिह्येषु पृष्ठेषु 14 जनवरी : 1761 – पानीपतस्य तृतीयं युद्धम्
अद्य दिनाङ्के तन्नाम ईसवीय संवत्सरस्य १७६१ तमे वर्षे जनवरीमासस्य १४ तमे दिने हरियाणाराज्यस्य पानीपतक्षेत्रे भारतवर्षस्य इतिहासे अत्यन्तं निर्णायकासु युद्धेषु अन्यतमं पानीपतस्य तृतीयं युद्धम् अभवत्। एतत् युद्धं मराठासाम्राज्यस्य अफगानशासकस्य च अहमदश
9c4aabefca85396cd5f12f94eed5bf62_1398912599.jpg


अद्य दिनाङ्के तन्नाम ईसवीय संवत्सरस्य १७६१ तमे वर्षे जनवरीमासस्य १४ तमे दिने हरियाणाराज्यस्य पानीपतक्षेत्रे भारतवर्षस्य इतिहासे अत्यन्तं निर्णायकासु युद्धेषु अन्यतमं पानीपतस्य तृतीयं युद्धम् अभवत्। एतत् युद्धं मराठासाम्राज्यस्य अफगानशासकस्य च अहमदशाह अब्दालीना सह अभवत्। अस्मिन् संग्रामे मराठासैन्यस्य नेतृत्वं सदाशिवरावभाऊना कृतम् आसीत्, अपरतः अहमदशाह अब्दालीः स्वीयैः अफगानसहायसैन्यैः सह युद्धभूमौ अवतीर्णः।

एतत् युद्धं परमं भीषणं रक्तरञ्जितं च आसीत्, यस्मिन् लक्षाधिकाः सैनिकाः प्राणान् अत्यजन्। अन्ततः अस्मिन् युद्धे अहमदशाह अब्दालीस्य विजयः अभवत्, मराठाशक्तिः च महतीं हानिं प्राप। पानीपतस्य तृतीयेन युद्धेन उत्तरभारतस्य राजनीतिः गभीरतया प्रभाविताभवत् तथा मराठासाम्राज्यस्य विस्तारः किञ्चित्कालाय अवरुद्धः अभवत्। इतिहासे एतत् युद्धं शक्तिसन्तुलनपरिवर्तकघटनारूपेण प्रसिद्धम् अस्ति, यत् आगामिवर्षेषु भारतस्य राजनीतिकदिशं निश्चितवान्।

महत्त्वपूर्णाः घटनाः

१५१४ पोप लियो दशमेन दासत्वविरुद्धः आदेशः पारितः।

१६४१ संयुक्तपूर्वभारतव्यापारकम्पन्या मलक्का नगरं विजितम्।

१६५९ एलवासयुद्धे पुर्तगालदेशेन स्पेनदेशः पराजितः।

१७५८ इंग्लैण्डनरेण अधिकारपत्रेण ईस्ट इण्डिया कम्पन्यै भारतवर्षे युद्धेषु लब्धं धनसम्पत्तिं धारयितुं अधिकारः दत्तः।

१७६० फ्रान्सदेशीयः सेनापतिः लेली पाण्डिचेरीनगरं आङ्ग्लानां हस्ते समर्पितवान्।

१७६१ मराठशासकैः अहमदशाह अब्दालीना च सह पानीपतस्य तृतीयं युद्धं जातम्।

१८०९ इंग्लैण्डदेशः स्पेनदेशश्च नेपोलियन बोनापार्टविरुद्धं गठबन्धनं कृतवन्तौ।

१७८४ अमेरिका देशेन ब्रिटेनदेशेन सह शान्तिसन्धिः अनुमोदिता।

१८५८ नेपोलियन तृतीयस्य वधयोजनाया भाण्डाफोडः जातः।

१८६७ पेरूदेशेन स्पेनदेशविरुद्धं युद्धघोषणा कृता।

१९०७ जमैकादेशे भूकम्पेन किङ्ग्स्टननगरं विनष्टं, सहस्राधिकाः जनाः मृताः।

१९१२ रेमण्ड पोंकारे फ्रान्सदेशस्य प्रधानमन्त्री अभवत्।

१९१८ पूर्वप्रधानमन्त्री जोसेफ कैलाक्सः देशद्रोहाभियोगेन गृहीतः।

१९५० ईरानदेशे मुहम्मद सईदेन सरकारः गठिता।

१९६६ मद्रासराज्यस्य नाम तमिलनाडु इति परिवर्तितम्।

१९७४ विश्वफुटबॉललीगस्य स्थापना अभवत्।

१९८२ इन्दिरा गांधीना विंशतिसूत्रीयकार्यक्रमः घोषितः।

१९८९ इलाहाबादनगरे द्वादशवर्षानन्तरं कुम्भमेला आरब्धः।

१९९९ दिल्लीस्थं भारतस्य प्रथमं अत्याधुनिकं हवाईयातायातपरिसरं राष्ट्राय समर्पितम्।

२००१ अलसाल्वाडोरदेशे भूकम्पे २३४ जनाः मृताः।

२००७ नेपालदेशे अन्तरिमसंविधानं स्वीकृतम्।

२०२० केरलराज्यं नागरिकतासंशोधनविधेयकविरुद्धं सर्वोच्चन्यायालये याचिकां समर्पितवान्।

जन्मानि

१५५१ अबुल फजलः अकबरस्य नवरत्नेषु एकः।

१८९२ डी बी देवधरः भारतीयः क्रिकेटक्रीडकः।

१९०५ दुर्गा खोटे प्रसिद्धा हिन्दीमराठीचलचित्रनटी।

१९२६ महाश्वेता देवी सामाजिककार्यकर्त्री लेखिका च।

१९३४ दशरथ मांझी बिहारस्य पर्वतमानवः इति प्रसिद्धः।

१९५१ ओ पन्नीरसेल्वम् तमिलनाडोः भूतपूर्वमुख्यमन्त्री।

निधनानि

१७४२ एडमण्ड हैली प्रसिद्धः खगोलशास्त्री।

२०१७ सुरजीतसिंह बरनाला पंजाबस्य भूतपूर्वमुख्यमन्त्री।

२०२४ मुनव्वर राणा प्रसिद्धः उर्दूभाषिकविः।

महत्त्वपूर्ण दिवसः

मकरसंक्रान्तिः

अन्तरराष्ट्रियचलचित्रमहोत्सवदिवसः

राष्ट्रियसडकसुरक्षासप्ताहः

---

हिन्दुस्थान समाचार