नवदिल्ली, १५ जनवरीमासः (हि.स.)।प्रधानमन्त्री श्री-नरेन्द्र-मोदिना पोंगल-पर्वणि काशी-तमिल-संगमस्य विस्तारः भारतस्य सांस्कृतिक-एकतां दृढीकर्तुं समर्थं पादम् इति उक्तम्। सः अवदत् यत् एष: प्रयत्न: अद्य परम्पराणां भाषाणां समुदायानां च संयोजिका सशक्त-पीठिका अभवत्, या “एक-भारत, श्रेष्ठ-भारत” इति भावनां अधिकं प्रगाढीकृतवती अस्ति।

प्रधानमन्त्री तमिल-भाषायां लिखिते स्वलेखे अवदत् यत् काशी-तमिल-संगमं भारतस्य विविधतायां निहितस्य एकत्वस्य जीवन्तम् उदाहरणं अस्ति। एष: प्रयत्न: सांस्कृतिक-संवादस्य प्रवर्धनं करोति तथा विभिन्न-प्रदेशानां जनानां मध्ये परस्पर-बोधं सम्मानं च दृढीकुरुते।

प्रधानमन्त्री सामाजिक-सञ्जाल-मञ्चे “एक्स इत्यत्र विभिन्नेषु लेखेषु अपि अवदत् यत् काशी-तमिल-संगमं भारतस्य विविधतायां निहितस्य एकत्वस्य जीवन्तम् उदाहरणं अस्ति। एष: प्रयत्न: सांस्कृतिक-संवादं प्रवर्धयति तथा विभिन्न-प्रदेशीय-जनानां मध्ये परस्पर-सम्बन्धं सम्मानं च सुदृढीकरोति।

प्रधानमन्त्री स्व-सोमनाथ-यात्रायाः उल्लेखं कुर्वन् अवदत् यत् तस्मिन् अवसरे सः देशस्य विभिन्न-भागेभ्यः आगतै: नागरिकै: सह संवादं कृतवान्, ये काशी-तमिल-संगमं तथा सौराष्ट्र-तमिल-संगमं इत्यादीनां प्रयत्नानां प्रशंसां कृतवन्तः। सः अवदत् यत् पोंगलस्य विशेष-अवसरे काशी-तमिल-संगमस्य यात्रायाः “एक-भारत, श्रेष्ठ-भारत” इति भावनायाः सुदृढीकरणे च तस्य भूमिकायाः विषये स्व-विचारान् प्रस्तोतुं तस्य विशेषः अवसरः अभवत्। एष: प्रयत्न: दर्शयति यत् सांस्कृतिक-सम्पर्कः कथं राष्ट्रीय-एकतां दृढीकरोति।

प्रधानमन्त्री तमिल-भाषायां लिखिते स्वलेखे काशी-तमिल-संगमस्य पृष्ठभूमिं तस्य ऐतिहासिकं सांस्कृतिकं महत्त्वं च विस्तारतः वर्णितवान्। सः अवदत् यत् सोमनाथे आयोजिते कार्यक्रमे इतिहासस्य संस्कृतेः भारतीय-समाजस्य सहभाग-चेतना: प्रति जनानां सम्मानं स्पष्टतया दृष्टम्। तस्मिन्नेव अवसरे काशी-तमिल-संगमं तथा सौराष्ट्र-तमिल-संगमं भागं गृहीतवन्तः ये जनाः, तैः सह कृताः संवादाः अस्य प्रयत्नस्य व्यापक-प्रभावं प्रकाशयन्ति। तमिल-भाषा-संस्कृतेः प्रति तस्य विशेषम् आदरम् अस्ति, तमिल-भाषां न अधीतवान् इति सः स्व-जीवनस्य एकं अभावं मन्यते। गतवर्षेषु सर्वकाराय तमिल-संस्कृतेः देशव्यापी-प्रचाराय “एक-भारत, श्रेष्ठ-भारत” इति भावनायाः प्रगाढीकरणाय च अनेके अवसराः प्राप्ताः, येषु काशी-तमिल-संगमं एकं महत्त्वपूर्णं उदाहरणं अस्ति।

प्रधानमन्त्री अवदत् यत् भारतीय-परम्परायां “संगम” इत्यस्य विशेषः स्थानम् अस्ति, अत एव काशी-तमिल-संगमं एकं विशिष्टम् उपक्रमं अस्ति। एष: प्रयत्न: विभिन्न-परम्परासु निहितस्य एकत्वस्य उत्सवं करोति, तासां विशिष्ट-परिचयस्य सम्मानं च करोति। काशी शताब्द्यः सभ्यतायाः केन्द्ररूपेण प्रसिद्धा अस्ति, यत्र देश-विदेशेभ्यः जनाः ज्ञानस्य जीवन-अनुभवस्य आध्यात्मिक-शान्तेः च अन्वेषणाय आगच्छन्ति।

प्रधानमन्त्री काशी-तमिलनाडुयोः ऐतिहासिक-सम्बन्धानाम् उल्लेखं कुर्वन् अवदत् यत् उभयोः मध्ये सांस्कृतिकः आध्यात्मिकः च सम्बन्धः गम्भीरः अस्ति। काश्यां विराजमानः भगवान् विश्वनाथः, तमिलनाडुस्थं रामेश्वरम्, “दक्षिण-काशी” इति प्रसिद्धा तेनकासी, सन्तः कुमारगुरुपर-स्वामी, महाकविः सुब्रह्मण्य-भारती च – एते सर्वे सम्बन्धान् अधिकं सुदृढीकुर्वन्ति।

प्रधानमन्त्री अवदत् यत् काशी-तमिल-संगमस्य प्रथमः आयोजनः वर्षे २०२२ मध्ये अभवत्, यस्मिन् तमिलनाडुतः विद्वांसः, शिल्पिनः, विद्यार्थी, कृषकाः, लेखकाः तथा विभिन्न-क्षेत्रेषु कार्यरताः जनाः काशीम्, प्रयागराजं, अयोध्यां च आगतवन्तः। ततः परं अस्य प्रयत्नस्य विस्तारः प्रभावः च निरन्तरं वर्धमानः अभवत्।

प्रधानमन्त्री अवदत् यत् काशी-तमिल-संगमं सदृशानि आयोजनानि सांस्कृतिक-बोधं दृढीकुर्वन्ति तथा देशस्य विभिन्न-भागानां मध्ये स्थायी-सम्बन्धान् स्थापयन्ति। आगामि-काले एष: प्रयत्न: अधिकं प्रभावी भविष्यति तथा “एक-भारत, श्रेष्ठ-भारत” इति भावनां अधिकं सशक्तं करिष्यति।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता