Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
जयपुरम्, 16 जनवरीमासः (हि.स.)। नवोदितान् क्रीडकान् प्रति संदेशं ददन् विश्वशतरंजचैम्पियनः विश्वनाथनः आनन्दः अवदत् यत् क्रीडाक्षेत्रे सर्वदा सफलतां प्राप्नुं न शक्यते। एकः अपकृष्टः चालः अपि सम्पूर्णं क्रीडां विकृतुं शक्नोति। तेन उक्तं यत् पराजयात् निराशः न भवेत्, अपि तु तस्मात् शिक्षां गृहीत्वा अग्रे गन्तव्यम्। जयपराजयौ अतिशयेन मनसि न निधेयौ, अपि तु निरन्तरं स्वक्रीडायां सुधारं कुर्वन् क्रीडां निरन्तरं आचरितव्यम्।
जयपुरसाहित्यउत्सवस्य द्वितीये दिने शुक्रवासरे स्वपुस्तकस्य लाइटनिंग किड् इति नाम्ना सम्बन्धिते सत्रे सः राहुलभट्टाचार्येण सह संवादे शतरंजक्रीडां, युवानां विषयान्, कुटुम्बं, कृत्रिमबुद्धिं मानवीयभावनांश्च सम्बद्धान् प्रश्नान् चर्चितवान्। स्वजीवनयात्रां कथयन् आनन्दः अवदत् यत् तस्य सफलतायां मातापितरौ विशेषतः माता महत्त्वपूर्णां भूमिकां निभवतः। प्रारम्भिककाले प्राप्तं सहयोगं मार्गदर्शनं च तस्मै आत्मविश्वासेन अग्रे गन्तुं शक्तिं दत्तम् इति सः अवदत्।
एकां अत्यन्तं भावुकां अनुभूतिं सः अवदत् यत् अद्यापि सः स्वमात्रा सह ताशक्रीडां क्रीडति तथा च बहुधा तस्याः हस्ते पराजितो भवति। तया सह पराजितः भवितुं तस्मै रोचते, यतः तत्र पराजयापि तं सुखिनं करोति।
कृत्रिमबुद्धेः वर्धमानायाः महत्त्वस्य विषये सः अवदत् यत् सः सर्वेषां उत्तराणां अन्वेषणं कृत्रिमबुद्ध्याः माध्यमेन न करोति। कृत्रिमबुद्धिः शीघ्रं उत्तरं दातुं शक्नोति, किन्तु विवेकिना व्यक्तिना दत्तस्य उत्तरस्य तर्कः कः इति अवगन्तुं आवश्यकम्। सः कृत्रिमबुद्धिं उपकरणनिरपेक्षतायाः प्रतीकं मन्यते। अद्यतनडिजिटलयुगे जनाः लघुकर्मसु अपि उपकरणेषु अत्यधिकं निर्भरन्ति, यत् सर्वदा प्रभावी न भवति। आनन्दः अवदत् यत् उपकरणं वाक्यानि अभिलेखयितुं वा कार्यं स्मारयितुं शक्नोति, किन्तु अस्माकं स्मृतिः भिन्नरीत्या कार्यं करोति। अतः उपकरणनिर्भरत्वं त्यक्त्वा आवश्यकविषयाः हस्तेन लेखनीयाः, यतः लेखनं मस्तिष्कं तानि उत्तमरीत्या संग्रहीतुं सहायते।
आनन्दः अपि अवदत् यत् प्रारम्भिककाले यदा भारते शतरंजक्रीडां करियररूपेण अल्पाः एव पश्यन्ति स्म, तदा तस्य कुटुम्बं प्रतिपदे तं प्रोत्साहितवान्। तस्यैव सहाय्येन सः अन्तरराष्ट्रीयस्तरे देशस्य नाम प्रकाशयितुं समर्थः अभवत्। विद्यालयेषु अकादमीषु च बालिकानां संख्यायाः वर्धनं शुभसंकेतः इति सः उक्तवान्।
पराजयानन्तरं क्रोधः आगच्छति इति स्वाभाविकम् इति सः अवदत्। कदाचित् एतादृशी अवस्था भवति यत् प्रतिद्वन्द्विनं प्रति द्वेषः जायते। किन्तु सः एव शतरंजस्य वास्तविकः आचार्यः यः एतानि भावनानि नियन्त्रयित्वा आगामिचाले मनः केन्द्रितुं शक्नोति।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार