सिडनी, 02 जनवरीमासः (हि.स.)।

ऑस्ट्रेलियादेशस्य अनुभवी बल्लेबाज उस्मान् ख्वाजा इत्यस्य नामकः औपचारिकरूपेण अन्ताराष्ट्रिय-क्रिकेटक्रीडातः सन्यासस्य घोषणा कृतवान्। सः पुष्टि चकार यत् इंग्लैण्डदेशस्य विरुद्धं सिड्नी-नगरे आयोज्यमानः पञ्चमः एशेज्-टेस्ट् एव तस्य जीवनस्य अन्तिमः प्रतियोगिता भविष्यति। एषः टेस्ट् तस्य कृते अतीव विशेषः भविष्यति, यतो हि एषः एव नगरः यस्मिन् सः ववृद्धे तथा क्रिकेट्-खेलस्य स्वप्नं ददर्श।

एकोनचत्वारिंशद्वर्षीयः ख्वाजा स्वस्य अष्टाशीतितमं च अन्तिमं च टेस्ट् तस्मिन् एव सिड्नी-क्रिकेट्-मैदाने खेलिष्यति, यत्र सः सन् 2011 मध्ये प्रथमवारं टेस्ट्-प्रवेशं कृतवान्। शुक्रवासरे प्रैस्संवादस्य समये पितृभ्याम्, भार्यया रेचल्-नाम्ना, द्वाभ्यां च बालकैः सहितः सन् सः स्वस्य सन्यासस्य ऐलानं कृतवान्। सः अवदत् यत् दलस्य सहचरान् सः एतत् समाचारं अभ्याससत्रात् पूर्वमेव ज्ञापितवान्।

ख्वाजा अवदत् यद्अहं अन्ताराष्ट्रिय-क्रिकेट्-क्रीडातः निवृत्तिं गृह्णामि, किन्तु देशीय-क्रिकेट्-अङ्गणे तु खेलिष्यामि एव। सः केएफ्सी बिग्बैश्-लीगे ब्रिस्बेन्-हीट्-इत्यस्य कृते तथा शेफील्ड्-शील्ड्-स्पर्धायां क्वीन्स्लैण्ड्-दलस्य पक्षे उपलब्धः भविष्यति।

श्लाघ्यं जीवनं तथा भावुकः विदायनिमित्तं ख्वाजा ऑस्ट्रेलियादेशस्य विश्वासार्हतमेषु तथा निरन्तरं रन्-संचयकरिषु बल्लेबाजेषु गणितः। तेन टेस्ट्-क्रिकेटे षोडश शतकानि प्राप्तानि सन्ति, तथा सिड्नी-टेस्टे त्रिंशद्-रनान् एव कृत्वा सः माइकल्-हसी-नामानं (6235 रन्) अतिक्रम्य ऑस्ट्रेलियादेशस्य सर्वकालीन-रन्स्कोरराणां सूचौ चतुर्दशस्थानं प्राप्स्यति। प्रैस्संवादे ख्वाजा भावुकः अभवत्। सः अवदत्—“न कदापि अचिन्तयम् यत् निवृत्तिसमये अहं रोदिष्यामि; किन्तु यदा सहचरान् अवदं तदा एव नेत्राभ्यां अश्रूणि निर्गतानि। एतेन स्पष्टं भवति यत् क्रिकेट्-मम कृते किं महत्त्वं धारयति।”

क्षेत्रेभ्यः बहिः अपि सः गाढं चिह्नं न्यधात् उस्मान् ख्वाजा ऑस्ट्रेलियादेशस्य प्रथमः मुस्लिम्-टेस्ट्-क्रिकेटरः आसीत्। तेन वर्णभेदविरोधे स्वरं उच्चारितवान्, दक्षिण–एशियाई–मूलस्य खिलाडीनां कृते उत्तमानि अवसराणि उपस्थापयितुं च प्रयत्नं कृतवान्। सः अवदत्—“अहम् अभिमानी मुस्लिम् अस्मि, पाकिस्तानदेशे जातः वर्णविशिष्टः बालकः, यस्मै उक्तं यत् सः कदापि ऑस्ट्रेलियस्य कृते न खेलिष्यति—अद्य भवन्तः पश्यन्ति अहं कुत्र प्राप्तवान् इति।”

संघर्षपूर्णः किन्तु स्मरणीयः जीवनयात्रा ख्वाजस्य करियरः उत्थान–पतनैः पूर्णः आसीत्। 2010–11 एशेज्-शृङ्खलायां टेस्ट्-प्रवेशात् परं तम् अनेकवारं दलबाह्यं कृतवन्तः। आघाताः, चयनकर्तॄणां निर्णयाः, विदेश-भ्रमणेषु दुर्विद्या—सर्वं तेन सहनं कृतम्। कस्यचित् काले तस्य टेस्टक्रीडामितिः 25.13 इति यावत् अवरोहत्। किन्तु 2015–16 देशीय-ऋतुयाम् अद्भुतरूपेण पुनरागत्य सः पञ्चसु टेस्ट्-क्रीडासु चत्वारि शतकानि प्राप्नोत्। 2018 तमे वर्षे पाकिस्तानस्य विरुद्धं दुबई-टेस्टे 141 रुष्णां ऐतिहासिकपारी च 2021–22 एशेज्-शृङ्खलायां सिड्नी-नगरि द्वे शते अपि तस्य करियरस्य स्मरणीयक्षणे अभवन्। 2023 एशेज्-प्रथम-टेस्टक्रीडायां एजबेस्टन्-नगरे कृताः 141 तथा 65 रुणाः ऑस्ट्रेलियायाः ऐतिहासिकविजयस्य आधारं न्यधाताम्। अद्यतनकाले श्रीलङ्काविरुद्धं गॉल्-नगरे कृतं 232 रुणां इनिंग् तस्य जीवनस्य उत्कृष्टतमासु पारिषु गण्यते।

उस्मान् ख्वाजा — करियरसङ्ख्याः

टेस्ट्: 87* प्रतियोगिताः | 6206 रुणाः | औसतं 43.39 | उच्चतमं 232 | शतकानि 16 | अर्धशतकानि 28

एकदिवसीयाः: 40 प्रतियोगिताः | 1554 रुणाः | औसतं 42.00 | शतकानि 2 | अर्धशतकानि 12

टी–20: 9 प्रतियोगिताः | 241 रुणाः | स्ट्राइक्-प्रतिशतं 132.41

स्मृतिषु कथं दृश्यते इति ख्वाजस्य अभिलाषा स्वकरियरं प्रति ख्वाजा अवदत्—“अहं इच्छामि यत् जनाः मां विनीतं क्रिकेटरं रूपेण स्मरेयुः, यस्य क्रीडनेन जनानां हृदयं हृष्टं जातम्।” सिड्नी-टेस्ट्-सहितम् ऑस्ट्रेलियाक्रिकेटस्य अयम् दृढः प्रेरणादायकश्च अध्यायः समाप्तो भविष्यति, किन्तु उस्मान्-ख्वाजायाः कथा आगामिसंततयो दीर्घकालं यावत् प्रेरयिष्यति।

---------------

हिन्दुस्थान समाचार