Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नव दिल्ली, 20 जनवरीमासः (हि.स.)।
उपराष्ट्रपतिः सी. पी. राधाकृष्णनः मङ्गलवासरे अवदत् यत् पुस्तकालयाः केवलं पुस्तकसंग्रहालयाः न भवन्ति, अपि तु समाजस्य दिशानिर्देशकाः सन्ति तथा सामाजिकपरिवर्तनस्य सशक्तं माध्यमं भवन्ति। सः एतानि विचारान् नवदिल्लीस्थिते किङ्ग्स्वे कैम्पे अवस्थिते ऐतिहासिके गान्धीआश्रमे हरिजनसेवकसंघस्य कार्यक्रमं सम्बोधयन् व्यक्तवान्।
अद्य उपराष्ट्रपतिः गान्धीआश्रमं गतः, यत्र सः महादेवदेसाईपुस्तकालयस्य विस्तारस्य उद्घाटनं कृतवान्। अस्मिन् अवसरॆ सः आश्रमपरिसरे अवस्थितं कस्तूरबासंग्रहालयं अपि अवलोकितवान्, यत्र महात्मा गान्धीः कस्तूरबा गान्धी च १९३० तथा १९४० दशकयोः दिल्ल्यां आगत्य अवसन्।
उपराष्ट्रपतिः अवदत् यत् आश्रमे महात्मनः गान्धेः कस्तूरबायाḥ च सादगीपूर्णं जीवनं दृष्ट्वा गाढा भावनात्मिका अनुभूतिः जायते, या त्यागस्य, सेवायाः दृढसंकल्पस्य च प्रेरणां ददाति। सः अवदत् यत् महादेवदेसाईपुस्तकालयस्य विस्तारः केवलं भौतिकसंरचनायाः विस्तारः न, अपि तु एतस्य विचारस्य पुनः सुदृढीकरणम् अस्ति यत् ज्ञानमेव समाजं अग्रे नयितुं सर्वाधिकं शक्तिशाली साधनम् अस्ति। पुस्तकालयाः विचारान् जागरयन्ति तथा समाजे सकारात्मकपरिवर्तनं जनयितुं महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन्ति।
महात्मनः गान्धेः जीवनं स्मारयन् उपराष्ट्रपतिः अवदत् यत् भारतीयकृषकाणां दारिद्र्यं दृष्ट्वा गान्धीमहाशयः पाश्चात्यवस्त्राणि परित्यज्य केवलं धोतीधारणस्य संकल्पं कृतवान्। एषः परिवर्तनः जनसामान्येन सह आत्मीयसम्बन्धस्य तथा तेषां उत्थानाय आजीवनसमर्पणस्य प्रतीकः आसीत्। स्वदेशीआन्दोलनस्य उल्लेखं कुर्वन् सः अवदत् यत् गान्धीजी भारतस्य कच्चामालं विदेशेषु प्रेषयित्वा ततः सिद्धवस्तूनि पुनः विक्रयणस्य नीतिं विरोधितवान् तथा स्वदेशीप्रचारं कृतवान्।
उपराष्ट्रपतिः अवदत् यत् महात्मना गान्धिना स्थापितः हरिजनसेवकसंघः शिक्षया, जागरूकतया, सेवया च अस्पृश्यतादिवत् सामाजिकदोषाणां निवारणे महत्त्वपूर्णं योगदानं दत्तवान्। कस्यचित् व्यक्तेः परिचयः जन्मना न, अपि तु चरित्रेण भवति।
पूर्वराष्ट्रपतिः के. आर. नारायणनस्य जीवनं स्मारयन् उपराष्ट्रपतिः अवदत् यत् हरिजनसेवकसंघः तस्य शिक्षायां जीवनयात्रायां च मार्गदर्शनं कृतवान्। सः विश्वासं व्यक्तवान् यत् संघः भविष्ये अपि अनेकेषां एतादृशानां व्यक्तित्वानां निर्माणं करिष्यति, ये समाजस्य राष्ट्रस्य च प्रेरणास्रोतः भविष्यन्ति।
समाजस्य व्यक्तेः च पारस्परिकसम्बन्धं प्रतिपादयन् उपराष्ट्रपतिः अवदत् यत् समाजः व्यक्तिं निर्माति तथा व्यक्तेः कर्तव्यं अस्ति यत् सः समाजाय प्रत्यर्पयेत्। सः समाजसेवां केवलं नैतिककर्तव्यरूपेण न, अपि तु राष्ट्रनिर्माणस्य माध्यमरूपेण वर्णितवान्।
कार्यक्रमे उपराष्ट्रपतिः प्रो. डॉ. शंकरकुमारसान्यालविरचितस्य “एज् ऑफ एनलाइटनमेंट् महात्मा गान्धीज् विजन्” इति पुस्तकस्य विमोचनं कृतवान् तथा महात्मा गान्धये, ठक्करबापाय, विनोबाभावे च पुष्पाञ्जलिं समर्पितवान्।
अस्मिन् अवसरे हरिजनसेवकसंघस्य अध्यक्षः प्रो. डॉ. शंकरकुमारसान्यालः, पूर्वसांसदः उपाध्यक्षः नरेशयादवः, केवीआईसीस्य पूर्वाध्यक्षः लक्ष्मी दासः सहिताः अनेके गणमान्याः उपस्थिताः आसन्।
------------
हिन्दुस्थान समाचार