प्रयागराजे पौष पूर्णिमायां मध्याह्नं यावत् 12 लक्षं श्रद्धालवोऽकुर्वन् अवगाहनम्
प्रयागराजः, 03 जनवरीमासः (हि.स.)। उत्तरप्रदेशस्य संगमनगर्यां प्रयागराजे शनिवासरे प्रातःकाले लक्षसंख्यक-श्रद्धालुभिः संगमे अवगाहनं कृतम्, तेन माघमेलनामकस्य उत्सवस्य भव्यः दिव्यश्च शुभारम्भः जातः। पौषपूर्णिमादिने अद्य द्वादशवादनपर्यन्तं प्रयागराजे द्
प्रयागराज में संगम तट पर स्नान करते श्रद्धालु


प्रयागराजः, 03 जनवरीमासः (हि.स.)। उत्तरप्रदेशस्य संगमनगर्यां प्रयागराजे शनिवासरे प्रातःकाले लक्षसंख्यक-श्रद्धालुभिः संगमे अवगाहनं कृतम्, तेन माघमेलनामकस्य उत्सवस्य भव्यः दिव्यश्च शुभारम्भः जातः। पौषपूर्णिमादिने अद्य द्वादशवादनपर्यन्तं प्रयागराजे द्वादशलक्षाधिकाः श्रद्धालवः स्नानं कृतवन्तः। अद्य एव प्रथमं मुख्यस्नानं पौषपूर्णिमाख्यम् — आसीत्। संपूर्णं मेलनगरं भव्यतायाः दिव्यतायाश्च संदेशं ददाति। अस्मिन् काले देश-विदेशेभ्यः आगताः लक्षसंख्यक-भक्ताः संगमे स्नानं कृत्वा पुण्यलाभं करिष्यन्ति। सनातनधर्मे प्रयागराजस्य माघमेलनं धार्मिकदृष्ट्या अतीव महत्वपूर्णं मन्यते, अत्र संगमस्नानेन श्रद्धालूनामक्षयपुण्यप्राप्तिः भवति। एतस्मिन् मध्ये मुख्यमन्त्रिणा योगिना आदित्यनाथेन माघमेला शुभारम्भे कल्पवासिभ्यः श्रद्धालुभ्यश्च शुभाशंसाः दत्ताः।

प्रशासनस्य अनुमानेन अद्य पौषपूर्णिमादिने अत्र त्रिंशलक्षातिरिक्ताः श्रद्धालवः पुण्यस्नानं करिष्यन्ति। लक्षसंख्यक-जनाः गतनिशायामेव संगमतटं प्राप्तवन्तः। अद्य प्रातः केषुचित् स्थानेषु संमर्देन जामस्थितिर्निर्मिता। तथापि पूर्णिमास्नानस्य दृष्ट्या सुरक्षा-व्यवस्थाः कठोराः कृताः, समग्रं मेलनिवासं सप्तसेक्टरस्थैः पाँटून-सेतुभिः एकमार्गीकृतम्।

भव्य-तम्बूनगरी अपि स्थापिताऽस्ति। अस्मिन् वर्षे राज्यसर्वकारः पूर्ववर्षेभ्यः अधिकं मेलनं भव्यं दिव्यं च कर्तुम् प्रयासं करोति, अतः अधिकाः व्यवस्थाः सुविधाश्च प्रदत्ताः। तम्बूनगर्याः विषये—अस्मिन् वर्षे माघमेलनिमित्तम् अष्टशत-हेक्टेयर-प्रदेशे भव्य-तम्बूनगरी निर्मिता, यदा पूर्वमाघमेलः ७६८-हेक्टेयर-प्रदेशे आसीत्। प्रशासनम् अनेन प्रकारेण योजना अकरोत् यदस्मिन् वर्षे प्रायः पञ्चदश-कोटिसंख्यकाः श्रद्धालवः आगमिष्यन्ति, यदा २०२४ तमे वर्षे भक्तानां संख्या प्रायः षट्-कोटिः आसीत्। उल्लेखनीयम्—महाकुम्भस्य कारणेन २०२५ तमे वर्षे माघमेलनं न आयोजितम्।

प्रथमवारं नदी-रुग्णवाहिकायाः सुविधा—अस्मिन् माघमेलापके विशेषतया द्वयोः रोगिवाहनयोः व्यवस्था कृताऽस्ति, अस्यां विन्यस्ताः अश्युत्तरं (८०) एम्बुलेन्स् अपि। इतरेषां चिकित्सालयानां स्वव्यवस्थाः उपचारसुविधाश्च अत्र उपलब्धाः। स्वास्थ्यविभागेन कुशलवैद्यैः सह पैरामेडिकल-कर्मचारिणां नियुक्तिःसमयेन समापिता।

बसस्थानकात् २२५० बसाः प्रेषिताः—प्रयागराजस्य झूंसी-बसस्थानकात् मेलापके २२५० बसयानानि चालयिष्यन्ति। समग्रे मेले उप्र-रोडवेज् ३८०० बसानां सञ्चालनं करोति, तासां मध्ये २२५० बसाः झूंसीतः प्रेषिताः। मेरठ-बरेली-कानपुर-सीतापुरादिभ्यः जनपदेषु अपि शटल्-बससुविधा दत्ता। भारतीय-रेलमार्गेणापि माघमेलनिमित्तं प्रयागराज-जंक्शन-रामबाग-झूंसी-स्थानकेषु पृथक्तिथिषु अनेकानां रेलयानानां अतिरिक्त-स्थितिः दत्ता, तासु केचन दीर्घमार्गीयाः अपि सन्ति।

क्यूआर-कोडाः विन्यस्ताः—माघमेला-प्रभारी नीरजपाण्डेय अवदत् यत् मेलनिवासे १५,५०० विद्युत्पोल्सु क्यूआर-कोडाः स्थापिताः। तान् स्कैनयित्वा श्रद्धालूनां मोबाइल-यन्त्रेषु ऑनलाइन-प्रपत्रं उद्घाट्यते; तस्मिन् स्वनाम, दूरभाषसङ्ख्या, सुरक्षा-सङ्केतं च पूरयित्वा ते शिकायतिं दातुं आवश्यक-सूचनां वा प्राप्नुयुः। कोड्-स्कैननं कृत्वा ते स्वस्थानं प्रशासनसहितं साझीकृत्वा तत्क्षणसहायतां लप्स्यन्ते। प्रतिपोले मार्गनाम, सेक्टरनाम, जी-कोड् इत्यादिकं लिखितम् अस्ति, येन ते सर्वदा स्वस्थानं ज्ञातुं शक्नुवन्ति।

माघमेलनः मुख्यस्नानतिथयः — १. प्रथमः मुख्यस्नानः — पौषपूर्णिमा (३ जनवरी २०२६) २. द्वितीयः मुख्यस्नानः — मकरसंक्रान्तिः (१४ जनवरी २०२६) ३. तृतीयः मुख्यस्नानः — मौनी-अमावास्या (१८ जनवरी २०२६) 4. चतुर्थः मुख्यस्नानः — वसन्त-पञ्चमी (२३ जनवरी २०२६) ५. पञ्चमः मुख्यस्नानः — माघी-पूर्णिमा (१ फरवरी २०२६) ६. षष्ठः मुख्यस्नानः — महाशिवरात्रिः (१५ फरवरी २०२६)

___________________

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता