गोमती तटे जश्न-ए-पहाड़, उत्तरायणी कौथिगस्य 2026 भव्यः आरंभः 14 जनवरीतः

लोकगीतेषु अनुमास्यते पर्वतसृय पीड़ा , गर्व, जैविकान्नं च प्रसारयिष्यतः सुगंधम्

लखनऊ, 04 जनवरीमासः (हि.स.)। यदा ढोलदमाऊवाद्ययोः तालस्पर्शेण झोड़ा-यडिया इत्येतयोः नृत्ययोः लयः कम्पिष्यति, लोकगीतिषु पर्वतप्रदेशीयानां जनानां वेदना गौरवञ्च प्रतिबिम्बिष्यते, गोमतीतीरे ऊनवस्त्राणां बालमिठाय्याः जैविकधान्यानां च गन्धो व्याज्ञानिव विस्तरिष्यते—तदा ज्ञातव्यं यत् लखनऊनगरे उत्तरायणी-कौथिग् 2026 स्वसर्ववैभवे जीवन् जातः। उत्तरायणी-कौथिग् नूतनप्रीतिः पिढीं स्वमूलैः संयोजयन् सर्वसमाजं प्रति प्रेमसौहार्दं सांस्कृतिकैक्यं च संदेशं दास्यति।

पर्वतीयमहापरिषद् लखनऊ इति संस्था स्वस्य समाज-संस्कृतिसेवायाः पञ्चविंशतिवर्षपूर्त्युपलक्ष्ये (रजतजयंतीवर्षे) 14–28 जनवरी 2026 पर्यन्तं पञ्चदशाहं एतत् ऐतिहासिकमहोत्सवं भव्यतया आयोजनं करोति। भारतरत्न पं. गोविन्दबल्लभपन्त-पर्वतीयसांस्कृतिकोपवने बीरबलसाह्नीमार्गे (खाटुश्यममन्दिरस्य समीपे) गोमतीतीरे प्रतिदिनं प्रातः दशवादनात् रात्रिदशवादनपर्यन्तं प्रवर्तमानेऽस्मिन् कौथिगि सर्वं निःशुल्कं भविष्यति।

शोभायात्रया आरम्भः भविष्यति14 जनवरीदिने उत्तराखण्डस्य सन्त-महात्मनां सन्निधौ रामलीलामैदानात् मेलास्थलं प्रति निष्क्रान्ता महती शोभायात्रा कौथिगस्य भव्यादिं करिष्यति। तस्मिन् काले पर्वतीयगौरवसम्बद्धाः विशिष्टपुरुषाः सम्मानिताः भविष्यन्ति।

सेनादिवसः, नारीशक्तिरेव च लोकपरम्पराणां संगमः15 जनवरीसेनादिवसे भारतीयसेनायै समर्पितविशेषकार्यक्रमाः भविष्यन्ति। तत्सह भाषाभाषिणां वक्तृत्वप्रतियोगिता, लोकगाथानिर्भराः नृत्यनाटिकाः, झोड़ा-यडिया नृत्यानां चत्वारिंशद् दलैः सह द्विसहस्राधिकानां स्त्रीणां सहभागिता—एतत् कौथिगं नारीशक्तेः उत्सवं करिष्यति।

प्रसिद्धकलाकाराः लोकगीतैः रससमाहारं करिष्यन्तिपारम्परिकछपेलीनृत्यप्रतियोगितायाḥ ‘झूमिगो-2026’ (चतुर्थसत्रम्) इत्यस्यां कूलं लक्षरूप्यकाणाम् आकर्षकपुरस्काराः निहिताः। ‘पाहाडीधुनिषु देसीठुम्क’ प्रतियोगिता च विभिन्नराज्यानां सांस्कृतिकदलेषु प्रस्तुतीः च दर्शकान् आकर्षयिष्यन्ति। प्रतिदिनं भविष्यमाणायां स्टार-नाइट्-नाम्नि कार्यक्रमे लोकगीतप्रसिद्धकलाकाराः समं बन्धिष्यन्ति।

कौथिगे सामाजिकपहलाः, आन्दोलनकारिणां सम्मानः चमाता-पिता-पूजनस्य सामूहिककार्यक्रमः, उत्तराखण्डराज्यस्य आन्दोलनकारिणां सम्मानः, समाजस्य पञ्चविंशतिलब्धप्रतिष्ठानां महापरिषदः पूर्वपदाधिकारीणां च अभिनन्दनम्—एतेन कौथिगः सामाजिकसरोकारैः सम्बध्यते। छात्रेभ्यः करियर-काउन्सिलिङ् विषयक सामान्यविशेषसत्राणि च विशेषाकर्षणं भविष्यन्ति।

द्विशताधिकानि स्टॉलानि—पर्वतस्य सर्वं रूपं एकत्र एवमेले द्विशताधिकेषु स्टॉलिषु जैविकदालाः, मसालाः, शाकानि, फलानि, अल्मोडायाः ख्याताबालमिठायी, ऊनवस्त्राणि, पात्राणि कृषि-उत्पादाः च उपलब्धाः भविष्यन्ति—यथा सर्वः पर्वतः गोमतीतीरे एव संकुचितः स्यात्।

उत्तरायणी-कौथिगः—आस्था-इतिहास-जनचेतनायाः जीवन्-उत्सवःपर्वतीयमहापरिषदः उत्तरप्रदेशस्य प्रदेशाध्यक्षः गणेशचन्द्रजोशी इत्यनेन उक्तं यत् उत्तराखण्डराज्यगठनानन्तरं लखनऊस्थितानां द्वात्रिंशत् सामाजिक-सांस्कृतिकसंस्थापनां संयुक्तेन प्रयत्नेन निर्मिता शीर्षसंस्था—पर्वतीयमहापरिषद्—स्वस्य पञ्चविंशतिवर्षाणि पूर्णानि करोति। गतसप्तदशवर्षेभ्यः आयोजितोऽयं उत्तरायणी-कौथिग् अद्य अधिकदिव्यः अधिकभव्यश्च भविष्यति। अस्मिन् पर्वतीयलोककला-संस्कृतिसम्बद्धाः कार्यक्रमाः स्युः तथा च 150ाधिकानि स्टॉलानि स्थापयिष्यन्ते।

उत्तरायणीमेलेन सम्बन्धितः कुली-बेगार-आन्दोलनस्य इतिहासःअनेनोक्तं यत् मकरसंक्रान्तौ सूर्यस्य धनुराशौ मकरराशौ प्रवेशः भवति, तमेव उत्तराखण्डे उत्तरायणी इति कथ्यते। तस्मिन्नेव काले भवतः मेलाः कौथिग् अथवा कौतिक् इति नाम्ना विख्याता भवन्ति। अयं पर्वः न केवलं धार्मिकः, अपि तु ऐतिहासिकचेतनायाः प्रतीकोऽपि अस्ति। अनेनैव दिने बागेश्वरनाम्नि स्थाने आङ्ग्लशासनस्य कुली-बेगार-प्रथायाः विरोधे जनान्दोलनम् आरब्धम्। सहस्रशः जनाः सरयू-गोमती-संगमे कुली-रजिस्टरान् चिद्ध्वा अपोह्य नद्यासु निक्षिप्य क्षिप्तवन्तः—यत् उत्तराखण्डस्य स्वाधीनतासंग्रामस्य प्रथमा ज्योतिः इति मन्यते।---------------

हिन्दुस्थान समाचार