हरिद्वार कुंभ क्षेत्रे अहिंदू प्रवेशे प्रतिबंधस्य पुनः उत्थितो ध्वनिः, साधु सद्भिर्विहितं समर्थनम्
पवित्र सनातन तीर्थ नगरी घोषिता हरिद्वारम् : साध्वी प्राची हरिद्वारम्, 06 जनवरीमासः (हि.स.)। सप्तपुरुषु सम्मिलिता कुंभनगरी हरिद्वारे गङ्गाघाटेषु अ-हिन्दूनां प्रवेशे स्थितः शताब्दिपूर्वः निषेधः पुनरपि चर्चाविषयः जातः। हरिद्वारनगरपालिकाया बायलॉज्-न
फोटो हर की पैड़ी


महामंडलेश्वर स्वामी रूपेंद्र प्रकाश


गंगा सभा अध्यक्ष नितिन गौतम


पवित्र सनातन तीर्थ नगरी घोषिता हरिद्वारम् : साध्वी प्राची

हरिद्वारम्, 06 जनवरीमासः (हि.स.)।

सप्तपुरुषु सम्मिलिता कुंभनगरी हरिद्वारे गङ्गाघाटेषु अ-हिन्दूनां प्रवेशे स्थितः शताब्दिपूर्वः निषेधः पुनरपि चर्चाविषयः जातः। हरिद्वारनगरपालिकाया बायलॉज्-नियमेषु स्पष्टरूपेण लिखितम् अस्ति यत् हर्कीपोड़ी इत्यस्य सहितानां पवित्रघाटानां क्षेत्रेषु अ-हिन्दूनां प्रवेशः निषिद्धः इति। अधुना २०२७तमस्य अर्धकुंभमेलनः पूर्वं श्रीगङ्गासभया सम्पूर्णमेलनिक्षेत्रे अ-हिन्दूनां प्रवेशनिषेधस्य माग्र्याः समर्थनं साध्वीप्राचीसहितैः अनेकैः साधुसन्तैः कृतम्।

कियन्तं पूर्वं आगामिवर्षे आयोजितव्यस्य अर्धकुंभमेलनः पूर्वतयारीषु श्रीगङ्गासभया एषा माग्र्युत्थापिता यत् हरिद्वारस्य कुंभक्षेत्रे वर्तमानाः सर्वे शतं पञ्च घाटाः इति स्थलेषु बायलॉज्-नियमाः प्रवर्त्य अ-हिन्दूनां प्रवेशे प्रतिबन्धः स्थाप्यताम्। अस्य माग्र्याः समर्थनं सन्तसमाजेन अखाडापरिषद्या पण्डासमुदायेन च अपि कृतम्।

अस्मिन् सम्बन्धे हिन्दुस्थानसमाचारसंस्थया मङ्गलवासरे अनेकेषु व्यक्तिषु सह संवादः कृतः। श्रीगङ्गासभाया अध्यक्षः नितिनगौतमः स्वमाग्र्यां पुनरुक्तवान् यत् गङ्गायाः प्रति सनातनिनां आस्था परम्परा च रक्षितुं अ-हिन्दूनां प्रवेशः स्थायिरूपेण निषिद्धः भवितुमर्हति। हरिद्वारं ऋषिकेशं च “पवित्रतीर्थनगरी” इति घोषयितुं अपि माग्र्यां कृतवान्।

अवधूतमण्डलाश्रमस्य पीठाधीश्वरः महामण्डलेश्वरः रूपेन्द्रप्रकाशमहारा‍जः उक्तवान् यत् गङ्गाघाटानां पवित्रतारक्षणार्थं एषः निषेधः केवलं कुंभपर्यन्तं न भवेत्, किं तु स्थायिरूपेण प्रवर्तनीयः। सः अपि अवदत् यत् हरिद्वारस्य कुंभक्षेत्रात् मांस-मदिरादुकानाः अपसार्येरन्, येन सनातनविश्वासस्य मर्यादा रक्ष्येत। निरञ्जनीअखाडस्य आचार्यमहामण्डलेश्वरः कैलाशानन्दगिरिमहारा‍जः अपि अवदत्—यदि कुंभक्षेत्रं “पवित्रसनातनक्षेत्रम्” इति घोषितं भवति तर्हि आस्था-भक्त्योः भावना अधिकं गाढा भविष्यति। बड़ा अखाडस्य महामण्डलेश्वरः स्वामी हरिचेतनानन्दमहारा‍जः अपि एतस्य पहलायाः समर्थनं कृत्वा उक्तवान् यत् एतत् गङ्गायाḥ तथा सनातनपरम्परायाः प्रति आस्थायाḥ स्वागतार्हं उपायनं भविष्यति।

एतस्मिन् विषये साध्वीप्राची अपि अवदत्—हरिद्वार-ऋषिकेशौ सनातनस्य राजधानी इति मन्येते, अतः एतेषां पवित्रघाटानां परम्परा यथा शतवर्षपूर्वं निरूपिता आसीत् तथा एव संरक्षितव्या। तया अपि माग्र्यं कृतम्—हरिद्वार-ऋषिकेशौ “पवित्रसनातनतीर्थनगरी” इति घोषितेते।

यद्यपि मुख्यमन्त्री पुष्करसिंहधामी पूर्वमेव अवदन् यत् हरिद्वार-ऋषिकेशौ अस्माकं आस्थायाः प्रमुखगङ्गातीर्थस्थले स्तः, राज्यसरकारा एतेषां पवित्रतारक्षणाय संकल्पिता अस्ति च कुंभात् पूर्वं गङ्गाघाटानां विषये महान् योजनाप्रयत्नः क्रियते। श्रीगङ्गासभाया माग्र्याः अध्ययनं क्रियते, तत्रोचितनिर्णयः करिष्यते।

उल्लेखनीयम् यत् ब्रिटिश्कालात् 1916 तमवर्षात् अयं नियमः प्रवृत्तः आसीत्—हरिद्वारे गङ्गाघाटेषु अ-हिन्दूनां प्रवेशः निषिद्धः इति। स्वातन्त्र्यलाभानन्तरं 1953 तमवर्षे अपि सः यथावत् रक्षितः। तस्मिन् काले नियमभङ्गे दशरूप्यकपर्यन्तं दण्डः निर्दिष्टः आसीत्, यः अद्यापि बायलॉज्-नियमेषु वर्तमानः। इत्यान्ते, नियमस्य दीर्घकालप्रवर्तनस्य अपि शतप्रतिशतपालनं न जातम्; कदाचित् कश्चन अ-हिन्दुः हर्कीपौड़ीप्रदेशे दृश्यते एव। अधुना धार्मिकसंस्थाभिः अस्मिन्सम्बन्धे पुनः माग्र्युत्थापिता।

---------------

हिन्दुस्थान समाचार