विश्वे तृतीय-अधिक-प्रचलिता हिन्दी-भाषा विश्वभाषा-भवितुं समर्था — कृष्णकुमार-यादवः
मुख्यडाकमहाध्यक्ष: त्रय: वंशा: हिन्दी–भाषायां सृजनरताः, वैश्विक–स्तरे च अनेक–देशेषु सम्मानिताः प्रयागराजः, ०९ जनवरीमासः (हि.स.)। ‘विश्व–हिन्दी–दिवसः’ प्रतिवर्षं १० जनवरीदिने विश्वे सर्वत्र हिन्दी–भाषायाः प्रचार–प्रसाराय तथा अन्ताराष्ट्रिय–महत्त्वस
कृष्ण कुमार यादव परिवार संग


मुख्यडाकमहाध्यक्ष: त्रय: वंशा: हिन्दी–भाषायां सृजनरताः, वैश्विक–स्तरे च अनेक–देशेषु सम्मानिताः

प्रयागराजः, ०९ जनवरीमासः (हि.स.)। ‘विश्व–हिन्दी–दिवसः’ प्रतिवर्षं १० जनवरीदिने विश्वे सर्वत्र हिन्दी–भाषायाः प्रचार–प्रसाराय तथा अन्ताराष्ट्रिय–महत्त्वस्य संवर्धनाय आचर्यते। १० जनवरी १९७५ तमे वर्षे नागपुर–नगरे प्रथम–विश्व–हिन्दी–सम्मेलनम् आयोजितम् आसीत्, तस्यैव उपलक्ष्ये २००६ तमे वर्षादारभ्य अयं दिवसः आधिकारिक–रूपेण आचर्यते। हिन्दी–भाषाया: संवर्धनाय अनेके विद्वांसः, संस्थाः तथा शासकीय–विभागाः स्व–स्व–स्तरे कार्यरताः सन्ति। एतेषां मध्ये मुख्यडाकमहाध्यक्ष: कृष्णकुमार–यादवः तथा तस्य परिवारः अपि विशिष्टः अस्ति, यस्य त्रय: वंशा: हिन्दी–भाषाया: अभिवृद्धये न केवलं प्रयासरताः सन्ति, अपि तु वैश्विक–स्तरे अनेक–देशेषु सम्मानिताः अपि सन्ति।उत्तरप्रदेशस्य आजमगढ–जनपदस्य निवासी, नवोदय–विद्यालयस्य तथा इलाहाबाद–विश्वविद्यालयस्य पुरातन–छात्रः कृष्णकुमार–यादवः (पोस्टमास्टर–जनरलः) स्व–परिवारस्य सदस्यैः सह हिन्दी–साहित्य–सृजने निरन्तरं योगदानं ददाति। तस्य पिता राम–शिव–मूर्ति–यादवः, पत्नी आकांक्षा–यादवः, तथा पुत्र्यौ अक्षिता एवं अपूर्वा अपि स्व–लेखनेन हिन्दी–भाषायाः नूतनान् आयामान् ददति। देश–विदेशीय–पत्रिकासु प्रकाशनैः सह कृष्णकुमार–यादवस्य सप्त पुस्तकानि, पत्नी आकांक्षायाः च चत्वारि पुस्तकानि प्रकाशितानि सन्ति।डिजिटल–मञ्चेषु हिन्दी–ब्लॉगिङ्ग–क्षेत्रे अपि अस्य परिवारस्य नाम अन्ताराष्ट्रिय–स्तरे अग्रणी अस्ति। ‘दशकस्य श्रेष्ठ–ब्लॉगर–दम्पती’ सम्मानं प्राप्तवन्तौ यादव–दम्पती नेपालदेशे, भूटानदेशे, श्रीलङ्कादेशे च आयोजितेषु ‘अन्ताराष्ट्रिय–हिन्दी–ब्लॉगर–सम्मेलनेषु’ “परिकल्पना–ब्लॉगिङ्ग–सार्क–शिखर–सम्मानेन” सहितैः अन्यैः सम्मानैः अलङ्कृतौ। जर्मनी–देशस्य बॉन–नगरे २०१५ तमे वर्षे आयोजिते ग्लोबल–मीडिया–फोरम–कार्यक्रमे “पीपुल्स–चॉइस–अवार्ड्” वर्गे आकांक्षा–यादवस्य ‘शब्द–शिखर’ इति ब्लॉग हिन्दी–भाषायाः सर्वाधिक–लोकप्रिय–ब्लॉग-त्वेन सम्मानितः।पुत्री अक्षिता भारत–सर्वकारेण २०११ तमे वर्षे न्यूनतम–वयसा ‘राष्ट्रीय–बाल–पुरस्कार:’ इति सम्मानं प्राप्तवती। २०११ तमे वर्षे नव–दिल्ली–नगरे आयोजिते प्रथम–अन्ताराष्ट्रिय–हिन्दी–ब्लॉगर–सम्मेलने भारतस्य पूर्व–मानव–संसाधन–विकास–मन्त्री डॉ.रमेश–पोखरियालः ‘निशङ्कः’ तां ‘श्रेष्ठ–नन्ही–ब्लॉगर’ सम्माननेन अलङ्कृतवान्। २०१५ तमे वर्षे श्रीलङ्कायाम् आयोजिते अन्ताराष्ट्रिय–हिन्दी–ब्लॉगर–सम्मेलने अपि सा “परिकल्पना–कनिष्ठ–सार्क–ब्लॉगर–सम्मानम्” इति पुरस्कारं प्राप्तवती।प्रशासनिक–सेवा–दायित्वानां निर्वहणेन सह कृष्णकुमार–यादवस्य ‘अभिलाषा’ (काव्य–सङ्ग्रहः), ‘अभिव्यक्तियों के बहाने’, ‘अनुभूतियां एवं विमर्श’ (निबन्ध–सङ्ग्रह), ‘क्रान्ति–यज्ञ : १८५७–१९४७ की गाथा’, ‘जङ्गल में क्रिकेट्’ (बाल गीत सङ्ग्रह) तथा ‘१६ आने, १६ लोग’ इत्यादीनि सप्त पुस्तकानि प्रकाशितानि सन्ति। विविधाभिः प्रतिष्ठिताभिः सामाजिक–साहित्यिक–संस्थाभिः विशिष्ट–कृत्यै, रचनाधर्मितायै, प्रशासन–कर्तव्य–सहित–निरन्तर–साहित्य–सृजनशीलतायै च शताधिक–सम्मानैः सम्मानितः श्री–यादवः उत्तरप्रदेशस्य मुख्यमन्त्रिणा, पश्चिम–बङ्गालस्य, छत्तीसगढ़स्य तथा सिक्किमस्य राज्यपालैः अपि सम्मानितः।कृष्णकुमार–यादवः वदति यत् सृजनस्य तथा अभिव्यक्तेः दृष्ट्या हिन्दी–भाषा विश्वस्य अग्रणी–भाषासु अन्यतमा अस्ति। एथ्नोलॉग (२०२५) तथा अन्येषां वैश्विक–प्रतिवेदनानुसारं हिन्दी विश्वे तृतीया अधिक–प्रचलिता भाषा अस्ति, यस्य वक्तृ–संख्या प्रायः ६१.५ कोटिः वर्तते। विश्वस्य २० सर्वाधिक–प्रचलित–भाषासु षट् भारतीय–भाषाः सन्ति, तेषु हिन्दी तृतीय–स्थाने अस्ति। डिजिटल–क्रान्तेः अस्मिन् युगे हिन्दी–भाषायां विश्वभाषा–भवितुं क्षमता विद्यते।आकांक्षा–यादवः मन्यते यत् अद्य परिवर्तनस्य तथा विकासस्य भाषारूपेण वैश्विक–स्तरे हिन्दी–भाषायाः महत्त्वं नूतन–रूपेण रेखाङ्क्यते। हिन्दी विश्वस्य १५० तो: अधिक–देशेषु भाष्यते, तथा २५ तो: अधिक–देशेषु हिन्दी–भाषिणां पर्याप्त–संख्या अस्ति। हिन्दी–भाषिणां प्रतिशतं विश्व–जनसंख्यायाः प्रायः ७.५ प्रतिशतं, यत् अस्याः भाषायाः महत्त्वं अधिकं दृढीकरोति।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता