Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नव दिल्ली, 09 जनवरीमासः (हि.स.)।
महिला-बालविकास-मन्त्रालयेन संवत्सरे २०२५ तन्त्रज्ञानस्य माध्यमेन महिलानां बालानां च कल्याणाय तेषां पोषणं शिक्षां सुरक्षाṁ च सुनिश्चितं कृतम्। शुक्रवासरे महिला-बालविकास-मन्त्रालयेन संवत्सरे २०२५ महिलानां बालानां च कृते कृतानां कार्याणां उपलब्धीनां च विवरणं दत्त्वा उक्तं यत् यदा महिलाः बालाश्च सशक्ताः भविष्यन्ति तदैव राष्ट्रं प्रगतिं करिष्यति। मन्त्रालयेन सूचितं यत् पोषण-ट्रैकर इत्यस्मिन् अधुना नवकोट्यधिकाः लाभार्थिनः पञ्जीकृताः सन्ति। अनेन गर्भवतीनां महिलानां स्तनपानं कुर्वन्तीनां मातॄणां बालानां च स्वास्थ्ये निरन्तरं दृष्टिः स्थाप्यते।
मिशन सक्षम-आङ्गनवाडी च पोषण २.०
सरकारा मिशन-सक्षम-आङ्गनवाडी तथा पोषण २.० इत्यस्य अन्तर्गतं देशे पोषण-अभियानं अधिकं सुदृढं कृतवती।
३० नवम्बर् २०२५ पर्यन्तं अस्य मिशनस्य माध्यमेन ८.६९ कोट्यधिकाः गर्भवत्यः महिलाः धात्री-मातरः किशोर्यः बालाश्च लाभान्विताः अभवन्।
आङ्गनवाडी-केन्द्राणां विकासः
देशव्यापिनीषु द्विलक्षाधिकेषु आङ्गनवाडी-केन्द्रेषु “सक्षम-आङ्गनवाडी” रूपेण विकासाय अनुमतिः प्रदत्ता।
एतेषु ९४,०७७ आङ्गनवाडी-केन्द्राणि एलईडी-दृश्यपटलैः उत्तमाभिः आधारभूत-सुविधाभिः च उन्नतानि कृतानि।
एतेषु केन्द्रेषु अधुना बालानां उत्तमं पोषणं अध्ययनं पालन-पोषणं च प्राप्यते।
प्रधानमन्त्रि-जनमन-योजनायाः अन्तर्गतं दुर्बल-जनजातीय-समूहानां क्षेत्रेषु २५०० गृह-निर्माण-केन्द्राणि स्वीकृतानि, येषु २३२६ केन्द्राणि कार्यरतानि सन्ति।
अस्याः योजनायाः उत्तमं कार्यान्वयनं दृष्ट्वा महिला-बालविकास-मन्त्रालयः श्रेष्ठ-प्रदर्शन-कर्तृ-मन्त्रालयरूपेण घोषितः राष्ट्रपतिना च सम्मानितः।
पोषण-ट्रैकर् — तन्त्रज्ञानात् पारदर्शिता
मार्च् २०२१ मासे प्रारब्धः पोषण-ट्रैकर् अनुप्रयोगः अद्य आङ्गनवाडी-सेवानां दृढं डिजिटल-माध्यमं अभवत्।
अस्मिन् अनुप्रयोगे नवकोट्यधिकाः लाभार्थिनः पञ्जीकृताः सन्ति।
अष्टकोट्यधिकानां बालानां दीर्घता-भारयोः मासिकं निरीक्षणं भवति।
चतुर्दशलक्षाधिकानि आङ्गनवाडी-केन्द्राणि अस्मिना अनुप्रयोगेन सम्बद्धानि सन्ति।
एषः अनुप्रयोगः चतुर्विंशतिः भाषासु उपलब्धः अस्ति।
अस्य साहाय्येन आङ्गनवाडी-कार्यकर्त्र्यः महिलाभ्यः बालभ्यश्च प्रदीयमानानां सेवानां सम्यक् विवरणं पञ्जीकुर्वन्ति, येन भ्रष्टाचारः न्यूनः अभवत् पारदर्शिता च वर्धिता।
सुपोषित-ग्राम-पञ्चायत-अभियानम्
सर्वकारः सुपोषित-ग्राम-पञ्चायत-अभियानः आरब्धः।
अस्य अन्तर्गतं देशस्य सहस्रं पञ्चायताः चयनं भविष्यन्ति, यासु पोषण-स्वास्थ्य-आधारभूत-सुविधानां क्षेत्रे उत्कृष्टं कार्यं जातम्।
एतत् अभियानं राज्येषु पञ्चायतासु च स्वस्थां प्रतिस्पर्धां प्रोत्साहयति, येन कुपोषण-मुक्त-भारतस्य स्वप्नं साकारं भवेत्।
राष्ट्रीय-पोषण-माहः
प्रधानमन्त्रिणा अष्टमस्य राष्ट्रीय-पोषण-मासस्य आरम्भः कृतः।
अस्य कालखण्डे देशव्यापिनीषु चतुर्दश-कोट्यधिकाः गतिविधयः आयोजिताः।
विंशतिः अधिकानि मन्त्रालयानि मिलित्वा अस्य अभियानस्य सफलतां सुनिश्चितवन्ति।
एकस्मिन् एव दिने पञ्चदशलक्षाधिकाभ्यः महिलाभ्यः चतुश्शत-पञ्चाशत्-कोटि-रूप्यकाणि प्रत्यक्षं बैंक-खातेषु प्रदत्तानि।
आङ्गनवाडी-केन्द्रेषु शिक्षा
आङ्गनवाडी-केन्द्राणि केवलं भोजन-प्रदान-स्थानानि न स्युः, अपि तु बालानां प्रारम्भिक-शिक्षायाः केन्द्राणि अपि भवन्तु इति उद्देश्येन
८.५५ लक्षाधिकाः आङ्गनवाडी-कार्यकर्त्र्यः ४१,६४५ प्रशिक्षकाश्च प्रशिक्षिताः।
बालानां कृते आधारशिला (०–३ वर्ष) तथा नवचेतना (३–६ वर्ष) पाठ्यक्रमौ प्रवर्तितौ।
एते पाठ्यक्रमाः द्वादश प्रादेशिक-भाषासु उपलब्धाः सन्ति।
हेल्पलाइन-संख्या १५१५
महिलानां लाभार्थिनां च समस्यासमाधानाय सरकारा निःशुल्क-हेल्पलाइन-संख्या १५१५ प्रारब्धा।
पूर्वं एषा संख्या १४४०८ आसीत्, स्मरणसुलभतया १५१५ इति परिवर्तिता।
डिसेम्बर् २०२५ पर्यन्तं १.४० लक्षाधिकाः शिकायताः प्राप्ताः, तासु १.०४ लक्षाधिकानां समाधानं कृतम्।
मुख-परिचय-प्रणाली (FRS)
सरकारा आङ्गनवाडी-सेवासु पीएमएमवीवाई-योजनायां च मुख-पहचान-प्रणाली प्रवर्तिता।
अनेन वास्तविक-लाभार्थिनां सम्यक् परिचयो भवति कपटाचारश्च निरुद्धः।
टेक-होम-राशन् मातृत्व-लाभाश्च अधुना मुख-पहचानात् प्रदीयन्ते।
पीएमएमवीवाई-योजनायां २१ मे २०२५ तः एषा व्यवस्था अनिवार्या कृता।
मिशन-शक्ति — महिलानां सुरक्षा सम्माननं च
महिलानां सुरक्षा-सम्मानयोः कृते मिशन-शक्तिः प्रवर्तते।
देशव्यापिनीषु ८६५ वन-स्टॉप-केन्द्राणि कार्यरतानि, यत्र अद्यावधि १२.६७ लक्षाधिकाः महिलाः साहाय्यं प्राप्तवन्त्यः।
महिला-हेल्पलाइन-१८१ आपत्कालीन-सेवा-११२ इत्यनेन सह सम्बद्धा।
९३ लक्षाधिकाः महिलाः साहाय्यं प्राप्तवन्त्यः।
मिशन-वात्सल्य — बाल-सुरक्षा
मिशन-वात्सल्यस्य अन्तर्गतं बालानां पालन-पोषणं सुरक्षा च सुदृढीकृता।
सर्वेषु राज्येषु चाइल्ड-हेल्पलाइन आरब्धा।
एषा अपि आपत्कालीन-संख्या-११२ इत्यनेन सह सम्बद्धा।
बाल-दत्तक-ग्रहण-प्रक्रिया अपि सरलीकृता।
बाल-विवाह-मुक्त-भारतम्
सरकारा बाल-विवाह-निवारणाय निरन्तरः अभियानः सञ्चालितः।
अनेन अभियानेन कोट्यधिकाः जनाः सम्बद्धाः जाताः सहस्रशः गतिविधयश्च आयोजिताः।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार