उज्जैननगरम्, १५ फरवरीमासः (हि.स.)। मध्यप्रदेशस्य धार्मिक–नगर्यां उज्जैनमध्ये अद्य रविवासरे महाशिवरात्रेः अवसरे विक्रमोत्सवस्य–२०२६ भव्यतया औपचारिकः आरम्भः भविष्यति। एतस्य कार्यक्रमस्य अंशतः ३० जूनपर्यन्तं १३९ दिवसीय सांस्कृतिका:, सामाजिका: तथा आर्थिकक्रियाकलापाः सम्पूर्णे देशे च विदेशेषु च आयोजयिष्यन्ते, यत्र उज्जैननगरं मुख्यद्रष्टा भविष्यति।

महाराजा विक्रमादित्य–शोधपीठस्य निर्देशकः श्रीरामः तिवारी अवदत् – “अयं महोत्सवः सांस्कृतिक, सामाजिक तथा आर्थिक क्रियाकलापानां अद्वितीयः संगमः अस्ति। मुख्यमन्त्री डॉ. मोहनयादवस्य नेतृत्वे वर्षे २००६ आरभ्य एतत् आयोजनं मध्यप्रदेशस्य प्रमुख–सांस्कृतिक–समारोहत्वेन जातम्। द्वादशाधिकवर्षेभ्यः आयोज्यमाने अस्मिन् उत्सवे विविधाः अन्तरराष्ट्रीय–ख्यातिप्राप्ताः कलाकाराः स्व–स्व-प्रस्तुती: दत्तवन्तः।”

कलशयात्रया आरम्भः

तिवारी अवदत् – “मध्यप्रदेश–संस्कृति–विभाग:, विक्रमादित्य–शोधपीठ: तथा क्षेत्रीय–प्रशासनाद्वारा विक्रमोत्सवस्य शुभारम्भः प्रातः १० वादने भव्य–कलशयात्रया भविष्यति। यात्रा शासकीय–कन्या-महाविद्यालयात् आरभ्य महाराजा-विक्रमादित्य–शोधपीठ-कार्यालय-पर्यन्तं गमिष्यति। यात्रायां बहुसंख्यका: महिलाः पारम्परिक–वेषभूषायाम् सम्मिलिष्यन्ति।”

सांस्कृतिक औपचारिक शुभारम्भः“पॉलिटेक्निक–महाविद्यालयपरिसरे विक्रमोत्सवस्य औपचारिक–शुभारम्भः सायं ७:३० वादने भविष्यति। अत्र शिवनादः तथा शङ्ख–डमरूवादनं प्रस्तोस्यते। ततः प्रसिद्ध–संगीतकारः प्रीतमः (मुंबई) शिवोऽहम् महादेव आराधनां प्रस्तोष्यति।”

विक्रमोत्सवस्य विस्तृतं विवरणम् :

श्रीरामः तिवारी अवदत् – “अस्मिन् १३९ दिवसीयमहोत्सवे ४१ अतिरिक्ता: बहुआयामी क्रियाकलापाः सञ्चालयिष्यन्ति। तत्र – शिवरात्रि–मेलापकस्य आरम्भः, महाकाल–वन–मेलापक:, कृषि–मेला, कलशयात्रा, विक्रम–व्यापार–मेला, संगीतम्, नृत्यम्, वाद्यम्, शिवोद्यम्, शिवपुराणम्, अनादि–पर्व, विक्रम–नाट्य–समारोह:, पुतुल–समारोह:, “संगीत–उद्भव:” वैचारिक–समागम:, चित्र–प्रदर्शिन्यः, संगोष्ठ्यः, विक्रमादित्य–न्याय–समागम, भारतीय–इतिहास–समागम:, राष्ट्रीय–विज्ञान–समागम:, वेद–अन्ताक्षरी, कोटि–सूर्योपासना, शिल्पकला–कार्यशाला, प्रकाशन–लोकार्पणं, पौराणिक–चलचित्र–अन्ताराष्ट्रिय–फिल्म–महोत्सव, भाषण–हिन्दी–साहित्य–कवि–सम्मेलनम् च अन्तर्भवन्ति।”

प्रदर्शिन्याः विशेषताः

“महाराजा–विक्रमादित्य–शोधपीठ–कार्यालय–परिसरं, विक्रम–भवनं तथा कालिदास–अकादमी–परिसरे प्रतिदिनं प्रातः ११ वादने विशेष–प्रदर्शिनी आयोज्यते। तत्र विक्रमादित्य–अयोध्या, आर्य–भारतम्, महाभारत–कालीन अस्त्र–शस्त्रम् तथा चक्रव्यूह:, ८४ महादेव:, जनजातीय–देवलोक:, श्रीकृष्ण–प्रभात:, रागमाला इत्यादिनां विषयानुसारं आकर्षक–प्रस्तुतयः दृश्यन्ते। एषा प्रदर्शिनी विशेषतः यूनां तथा शोधार्थिनां कृते उपयोगी भविष्यति।”

विक्रम–व्यापार–मेलापक:इंजीनियरिंग–कालेज–परिसरे १५ फरवरीमासारम्भात् १९ मार्चमासपर्यन्तं प्रतिदिनं प्रातः ११ वादने विक्रम–व्यापार–मेलापक: आयोज्यते। तत्र वाहन–विक्रय–विपणम्, इलेक्ट्रॉनिक्स–उपकरणानां विक्रयः, बैंक–वित्त–सुविधा, क्षेत्रीय–कला एवं शिल्प–प्रदर्शिन्यः, पारम्परिक–हस्तशिल्प–विपणम्, हस्तकरघा एवं वस्त्र, देशी–भोजनं च सन्ति। विक्रम–व्यापार–मेलापके ऑटोमोबाइल–क्रयणं ५०% रोड–टैक्स-शिथिलता प्रदत्तव्या।

महाभारत–प्रदर्शिनीविशेषःशोध–पीठ–कार्यालये महाभारत–आधारिता विशेष–प्रदर्शिनी आयोजिता। उज्जैनमध्ये एषा प्रदर्शिनी प्रथमवारं आयोजिता यत् नगरवासिनः तथा श्रद्धालवः आकर्षिताः भविष्यन्ति। प्रदर्शिन्या: महाभारत–कालीन-अस्त्र–शस्त्रस्य प्रतिकृतयः, युद्ध–व्यूह–नमूना, रणनीतिः च दृश्यतां प्राप्नुवन्ति। एषा सूचना सामान्यजनानां, छात्राणां तथा शोधार्थिनां कृते नव्या तथा रोचका भविष्यति।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता