कन्याकुमारी, १५ फरवरीमासः (हि.स.)। महाशिवरात्रेः पावनावसरे देशव्यापिषु शिवमन्दिरेषु श्रद्धालवः पूजार्चनं कृत्वा भगवत: शिवस्य आशीर्वादं प्राप्नुवन्ति। अस्मिन् एव क्रमे तमिलनाडु–राज्यस्य कन्याकुमारी–जनपदे पारम्परिकः ‘शिवालय–ओट्टम’ (पादधावनं) नाम कार्यक्रमः पूर्णेन उत्साहेन श्रद्धया च आयोज्यते। अस्याम् अद्भुतायां धार्मिक–परम्परायां श्रद्धालवः धावित्वा द्वादश प्रमुख–शिवमन्दिराणि गत्वा भगवत: शिवस्य दर्शनं कुर्वन्ति।

भक्तेः, परम्परायाः अनुशासनस्य च अद्भुतः संगमः ‘शिवालय–ओट्टम’–रूपेण कन्याकुमारी–प्रदेशे दृश्यते, यत्र श्रद्धालवः श्रद्धा–उत्साहाभ्यां सह शिवाराधनायां लीनाः सन्ति। महाशिवरात्र्यां आयोजितेऽस्मिन् विशेष–कार्यक्रमे सर्वत्र “गोविन्दा… गोपाला…” इति जयघोषाः प्रतिध्वनन्ति, येन समग्रं क्षेत्रं भक्तिमये वातावरणे निमग्नम् अस्ति। एषा परम्परा जनपदस्य धार्मिक–आस्थायाः सांस्कृतिकपरम्पराया: च महत्त्वपूर्णः अंशः अस्ति, यस्यां प्रतिवर्षं बहवः श्रद्धालवः सहभागं कुर्वन्ति।

वस्तुतः ‘शिवालय–ओट्टम’ इत्यस्य आरम्भः जनपदस्य प्रथमशिवालयात् मुंचिराई-महादेवरमन्दिरतः भवति। प्रभाते एव अत्र श्रद्धालूनां महान् समागमः भवितुं लग्न:। केसरिया–वस्त्राणि धारयित्वा, पारम्परिकं हस्तव्यजनं हस्ते धृत्वा, “गोविन्दा… गोपाल…” इति जयघोषैः सह श्रद्धालवः धावनं प्रारभन्ते, क्रमशः सर्वेषु शिवालयेषु गत्वा भगवत: शिवस्य दर्शनं कुर्वन्ति।

अस्मिन् वर्षे महाशिवरात्रेः मुख्यायोजनं रविवासरस्य रात्रौ भविष्यति, किन्तु ‘शिवालय–ओट्टम’ तु तस्मात् एकदिनपूर्वमेव आरब्धम्। अधिकांश–श्रद्धालवः अद्य प्रभाते धावनं प्रारब्धवन्तः। केचन सम्पूर्णं मार्गं पाद्भ्यां एव गच्छन्ति, अन्ये तु कारयानेन–द्विचक्रिकया माध्यमेनापि अस्मिन् धार्मिक–आयोजने सहभागं कुर्वन्ति।

‘शिवालय–ओट्टम’ इत्यस्य समापनं महाशिवरात्रेः मध्यरात्रौ जनपदस्य द्वादशमे अन्तिमे शिवालये थिरुनत्तलम-महादेवरमन्दिरे भविष्यति, यत्र श्रद्धालवः भगवत: शिवस्य दर्शनं कृत्वा स्वधार्मिक–यात्रां पूर्णां करिष्यन्ति।

अस्य आयोजनस्य सन्दर्भे जनपदप्रशासनेन व्यापकी सुरक्षाव्यवस्था कृता। श्रद्धालूनां सुरक्षां सुनिश्चेतुं आरक्षी–बलस्य नियुक्तिः कृता यातायातनियन्त्रणाय च विशेषप्रबन्धा: विहिताः। बहूनां श्रद्धालूनां आवागमनं दृष्ट्वा जनपदे दीर्घवाहनानां अस्थायी–प्रतिबन्धः कृत:।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता