२३–२४ फरवरीमासयोः पुनः वर्षा-संचेतना

भोपालनगरम्, २० फरवरीमासः (हि.स.)। मध्‍यप्रदेशे मौसमस्य परिवर्तनक्रमः निरन्तरं प्रवर्तते। प्रदेशस्य प्रायः अर्धभागे तीव्र–वायु–सहितं वर्षा दृष्टा। उज्जैन-मंदसौर-इत्येताभ्यां च सह बहुषु जनपदेषु हिमवृष्टिः अपि अभवत्। मौसम–विभागस्य अनुसारं, शुक्रवासरात् अनन्तरं दिवसत्रयं यावत् संचेतना नास्ति, किन्तु २३ एवं २४ फरवरीमासयोः पुनः वर्षा–संचेतना निर्गता।

ऋतु–विभागेन कथितं यत्, साइक्लोनिक–सर्कुलेशन (चक्रवातः) तथा वेस्टर्न–डिस्टरबेंस (पश्चिमी–विक्षोभः) इत्येतयोः प्रभावेन प्रदेशस्य ऋतु: परिवर्तितः। तेन कारणेन बुधवासरे गुरुवासरे च वर्षा–सहितं हिमवृष्टिः अभवत्। गुरुवासरे प्रदेशस्य उपरि पक्षे तथा पश्चिमविभागस्य सक्रियता अपि निरन्तरा आसीत्। उत्तरदिशात: आगताः शीत–वायुना उष्णता–प्रभावं न्यूनं कृतम्, यत् दिनस्य तापमानं उत्पादितम्।

प्रदेशे तीव्रवायु-वर्षा–सहितं हिमवृष्टिः

गतद्विदिवसाभ्यां प्रदेशे तीव्र–वायु:, वर्षा हिमवृष्टिः च दृष्टा। उज्जैन–जनपदे घट्टिया, महिदपुर, उन्हेल् इत्यादिषु ग्राम्य–प्रदेशेषु कृषिजन्य–सस्येभ्यः महती हानि: प्राप्ता। क्षेत्रेषु स्थितानां सस्यानां पतनेन सस्यानां हानि: जाता। प्रशासनं हानिं परीक्षितुं सर्वेक्षणं आरब्धवान्। गत २४ होरासु २५ जनपदेषु प्राय: ८० नगरेषु वर्षाया: सम्भावना दृश्यते। एषु धारः, श्योपुरः, शिवपुरीः, इन्दौरः, आगर–मालवा, उज्जैनः, राजगढ़ः, खरगोनः, मुरैना, सीहोरः, दतिया, ग्वालियरः, भोपालः, गुना, रतलामः, बड़वानी, मंदसौरः, शाजापुरः, देवासः, विदिशा, अशोकनगरः, टीकमगढ़ः, निवाड़ी, छतरपुरः च अन्तर्भवन्ति। श्योपुर–नालछायाम् १ इंचपरिमाणन वर्षा–मात्रा सर्वाधिका अस्ति। श्योपुरे वायु–वेगः ६३ कि.मी./होरा आसीत्। भोपाल–सीहोर इत्यादिषु जनपदेषु तीव्र: वायु: प्रवर्तित:। फरवरी–मासस्य आरम्भात् प्रदेशे द्विवारं वायु:, वर्षा ओलावृष्टिः च दृष्टा।

दिवसे शीतलता, रात्रौ विश्रान्तिः

वृष्टि–शीत–वायु: इत्यादिनां कारणेन दिनस्य तापमाने न्यूनता अभवत्। गुरुवासरे शीत–वायु: प्रवर्तित:, यतः जनाः पुनः ऊष्म–वस्त्रधारणायां दृष्टाः। रात्रौ तापमानस्य वृद्धिः अपि दृष्टा। प्रदेशस्य पञ्च प्रमुख–नगराणां भोपालः, इन्दौरः, ग्वालियरः, उज्जैनः, जबलपुरः इत्यादिनां न्यूनतम–तापमानं १३° सेल्सियस त: उपरि आसीत्। खजुराहो, कल्याणपुरे च तापमानं १०° सेल्सियस त: अधः आसीत्।

अग्रिमयो: द्वयो: दिवसयो: पूर्वानुमाने, २१ फरवरीमासे वर्षा–संचेतना नास्ति, दिने आतप: सम्भवति। २२ फरवरीमासे अपि वातावरणं स्वच्छं भविष्यति।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता