बौद्धधर्मः जीवनपद्धतिः अस्ति — किरेन रिजिजू
नवदिल्ली, २६ फरवरीमासः (हि.स.)। संसदीय–कार्य–मन्त्री तथा अल्पसंख्यक–कार्य–मन्त्री किरण-रिजिजू शुक्रवासरे अवदत् यत् बौद्धधर्मः केवलं काचिद् अभिज्ञा न, अपि तु जीवनस्य सम्यक् पद्धतिः अस्ति। अद्य नई दिल्लीनगरे सार्वजनिक–उद्यमानां स्थायी–सम्मेलन–समुच्च
केन्द्र्रीय मंत्री किरेन रिजिजू


नवदिल्ली, २६ फरवरीमासः (हि.स.)। संसदीय–कार्य–मन्त्री तथा अल्पसंख्यक–कार्य–मन्त्री किरण-रिजिजू शुक्रवासरे अवदत् यत् बौद्धधर्मः केवलं काचिद् अभिज्ञा न, अपि तु जीवनस्य सम्यक् पद्धतिः अस्ति।

अद्य नई दिल्लीनगरे सार्वजनिक–उद्यमानां स्थायी–सम्मेलन–समुच्चये “आधुनिके भारते बौद्धधर्मः—सांस्कृतिके सामाजिके च मार्गे अग्रे गमनम्” इति विषये विशेष–संगोष्ठ्याम् एतत् कथनं कृतम्।

रिजिजू अवदत्— “बौद्धधर्मं स्वीकर्तुं न काचिद् क्लिष्टा तकनीकी-प्रक्रिया अपेक्षिता; बुद्धस्य मूल–विचारान् जीवनं प्रति अवतारयितुमेव यथार्थो बौद्धत्वम्।” अपि च सः उक्तवान् यत् कश्चन अपि व्यक्ति—यः कस्यापि धर्मस्य अनुयायी भवतु, बुद्धेन दर्शिते सत्य–अहिंसा–मार्गे चरितुं शक्नोति। शान्तेः स्थापने शक्तेः आवश्यकता भवति; यदि सा शक्ति: बुद्धस्य प्रज्ञया सह आगच्छति, तर्हि सा समाजस्य रक्षणं करोति।

मन्त्री अवदत् यत् भारत–सर्वकारः बौद्ध–परम्परायाः संरक्षणे, संवर्धने तथा वैश्विक–प्रसारे दृढतया प्रतिबद्धः अस्ति। करुणा, सहिष्णुता तथा सह–अस्तित्व—एतेषां बौद्ध–मूल्यानां अनुशीलनेन समावेशी विकासः प्रवर्धयिष्यते। भारतदेश: बुद्धस्य जन्मभूमिः अस्ति तथा विश्वव्यापिनां बौद्धानां श्रद्धा–केन्द्रम् अपि।

सः अपि अवदत् यत् प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी–नेतृत्वे भारतदेश: वैश्विक–मञ्चेषु स्पष्टं सन्देशं दत्तवान्— “भारतः विश्वाय बुद्धं दत्तवान्, न युद्धम्।” बौद्धधर्मः न कस्यापि कठोर–औपचारिक–प्रक्रियाया: सीमितः; अपि तु तस्य मूल–सिद्धान्ताः—अहिंसा, सत्यं, करुणा—जीवने स्वीकर्तुं योग्यानि सार्वत्रिक–मूल्यानि सन्ति। बौद्ध–समाजेषु अपि किञ्चित् आह्वानानि आसन्; तथापि बुद्धेन उपदिष्टेन मार्गेण चरित्वा समाजे शान्ति–सन्तुलनस्य स्थापना करणीया।

मन्त्री अवदत् यत् सर्वकारः ‘बौद्ध–विकास–योजना’–अन्तर्गतं बौद्ध–स्थलानां संरक्षणे, पुनरुद्धारे तथा आधारभूत–सौविध्यानां विकासे कार्यं करोति। उत्तर–पूर्व–भारते, लद्दाख–प्रदेशे तथा हिमालयीय–क्षेत्रेषु बौद्ध–समुदायानां कृते विशेष–योजनाः सञ्चाल्यन्ते।

रिजिजू अवदत् यत् भारतदेशम् आगन्तुं विश्वस्य कोटिशः बौद्धानां स्वप्न: अस्ति। बोधगया, सारनाथः, कुशीनगरं च इत्यादिनां पवित्र–स्थानानां महत्त्वं सर्वत्र विश्वे विख्यातम्; पर्यटनस्य अपाराः सम्भावनाः अपि सन्ति। यदि एतेषां स्थलानां सम्यग् विकासः क्रियते, तर्हि भारतदेश: विश्वस्य प्रमुख–पर्यटन–देशेषु अन्तर्भवितुं शक्नोति।

मन्त्री अवदत् यत् भारतदेश: धर्मनिरपेक्ष–राष्ट्रम् अस्ति तथा सर्वेषां धर्मान् प्रति समान–आदरं धारयति। वयं संविधानस्य शपथं कृत्वा आगताः स्मः, सर्वै: सह गन्तुं अस्माकं दायित्वम्। सः आह्वानं कृतवान् यत् बुद्धस्य मार्गेण चरित्वा शक्ति–शान्त्योः सन्तुलनं रक्ष्यताम्, येन भारतस्य विश्वस्य च सद्भावः, सहिष्णुता तथा समावेशी विकासः सुनिश्चितो भवेत्।

संगोष्ठ्यां अल्पसंख्यक–कार्य–राज्य–मन्त्री जॉर्ज-कुरियन, अल्पसंख्यक–कार्य–मन्त्रालयस्य सचिवः डॉ.चन्द्रशेखर–कुमारः, राष्ट्रीय–अल्पसंख्यक–आयोगस्य सचिवाः अलका–उपाध्याया तथा अंताराष्ट्रिय-बौद्ध-परिसंघस्य महासचिवः शरत्से–खेंसुर–रिनपोछे–जंगचुप–चोएडेन सहिताः बहवः प्रतिष्ठिताः भिक्षवः, भिक्षुण्यः तथा विद्वांसः उपस्थिताः आसन्।

हिन्दुस्थान समाचार / Divya Ranjan