रायपुरनगरम्, २८ फरवरीमास: (हि.स.) — छत्तीसगढराज्यस्य बस्तरप्रदेशस्य समृद्धं सांस्कृतिक–धरोहरं अनुपमं च प्राकृतिक–सौन्दर्यम् पुनरपि अन्ताराष्ट्रिय–स्तरे विशेषतया चर्चायां आगतम्। संयुक्त–राष्ट्रस्य मेंटर तथा हिवा कोचिंग एण्ड कन्सल्टिंग इत्यस्य संस्थापिका किर्सी ह्यवैरिनेन स्वस्य षड्दिवसीय–प्रवासकाले बस्तरस्य सजीवाः परम्पराः, लोककलाः तथा जनजातीय–संस्कृतिं साक्षात् अनुभूतवती।

प्रवासस्य समाप्तौ शनिवासरे सा बस्तर–जनपदाधीशेन आकाश–छिकारया सह औपचारिकं समागमं कृत्वा स्वानुभवान् अवर्णयत्। अस्मिन् अवसरे जनपद–पञ्चायतस्य मुख्य–कार्यपालन–अधिकारी प्रतीक–जैनः अपि उपस्थितः आसीत्। बैठके बस्तरे सतत–पर्यटनस्य विकासः, सामुदायिक–सहभागिता, वैश्विक–स्तरे ब्राण्डिङ्ग–सम्भावनाः च इत्येतेषु विषयेषु सार्थकः विचार–विनिमयः अभवत्।

किर्सी विशेषरूपेण धुडमारास–प्रदेशस्य भ्रमणं स्मारयन्ती अवदत् यत् तत्रत्यं प्राकृतिक–वैभवं, जनजातीनां जीवन–शैली तथा पारम्परिकः लोकाचारः तां गभीरतया प्रभावितवन्तः। सा स्थानीय–समुदायानां आत्मीयं आतिथ्यम्, लोकनृत्यानि, हस्तशिल्पानि तथा सांस्कृतिक–आयोजनानि प्रशंसन्ती अवदत् यत् बस्तरस्य सांस्कृतिक–मूलानि अत्यन्तं दृढानि सजीवानि च सन्ति। अत्रत्याः परम्पराः केवलं परम्परारूपेण न, अपि तु अद्यापि जनानां जीवनस्य अविभाज्यं अङ्गं सन्ति, येन बस्तरः विश्व–पर्यटकानां कृते विशिष्टं अविस्मरणीयं च गन्तव्यं भवति।

षड्दिनानि यावत् बस्तरस्य विविधेषु अञ्चलेषु भ्रमणं कुर्वन्ती सा ग्रामीण–पर्यटनं, स्थानीय–उत्पादान्, महिला–स्वसहायता–समूहानां क्रियाकलापान्, प्रकृति–आधारित–पर्यटन–स्थलानि च अवलोकितवती। सा अवदत् यत् बस्तरे सामुदायिक–सहभागितया सह पर्यटन–विकासस्य अपाराः सम्भावनाः सन्ति, तथा यदि एतत् अन्तर्राष्ट्रीय–मानकानुसारं संरचितं क्रियते, तर्हि बस्तरः वैश्विक–पर्यटन–मानचित्रे सशक्तां पहचानं निर्मातुं शक्नोति।

जिल्हाधीशः आकाश–छिकारः किर्स्याः अनुभवान् बस्तर–पर्यटन–संवर्धनाय अत्यन्तं महत्वपूर्णान् इति अवदत्। सः उक्तवान् यत् अन्ताराष्ट्रिय–विशेषज्ञैः प्राप्ता सकारात्मक–प्रतिक्रिया न केवलं स्थानीय–पर्यटनं नूतनां दिशां दास्यति, अपि तु बस्तरस्य लोककला, परम्पराः तथा प्राकृतिक–धरोहराः वैश्विक–मञ्चे अधिकतया सशक्तां पहचानं प्राप्स्यन्ति। एतादृशैः अन्ताराष्ट्रिय–संवादैः बस्तरे सतत–समावेशी–विकासस्य अवधारणा अधिकं बलं प्राप्स्यति इति तेन विश्वासः व्यक्तः।

प्रवासस्य समापनकाले किर्सी ह्यवैरिनेन भावुकरूपेण दृश्यते स्म। सा अवदत् यत् बस्तरः केवलं पर्यटन–स्थलः न, अपि तु अनुभवभूमिः अस्ति, यत्र प्रकृतिः, संस्कृतिः तथा मानवीय–संवेदनाः एकत्र सजीवाः भवन्ति। अस्याः यात्राया: बस्तरस्य कृते केवलं औपचारिकः प्रवास: न, अपि तु वैश्विक–स्तरे नूतन–परिचयस्य सम्भावनानां च द्वाराणि उद्घाटयन्तः प्रेरणादायकः अध्यायः इव उद्भूतः।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता