Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
कोलकाता, 28 फरवरीमासः (हि.स.)। पश्चिमबङ्गालराज्ये विशेषगहनपुनरीक्षणप्रक्रियायाः (एस्-आइ-आर्) अनन्तरं निर्वाचनायोगेन चरणबद्धरूपेण प्रकाशिताः संशोधितमतदातृसूचयः विधानसभा-निर्वाचनात् पूर्वं व्यापकपरिवर्तनस्य चित्रं प्रकाशयन्ति।
आङ्किकविवरणानुसारं पश्चिम बंगाल राज्यस्य नदिया जिला जनपदे अस्याः प्रक्रियायाः आरम्भात् अद्यावधि प्रायः २.७१ लक्षनामानि सूचीभ्यः विलोपितानि सन्ति। तथा बांकुड़ा जिला जनपदे समग्रतया प्रायः १.१८ लक्षमतदातारः न्यूनतां गताः इति अभिलेखितम्।
निर्वाचनायोगस्य सूत्राणां अनुसारं उत्तरकोलकाताक्षेत्रे सप्त विधानसभा-क्षेत्राणि सन्ति, ये वर्तमानसत्तारूढदलेन अधिगृहीतानि सन्ति। तत्र पुनरीक्षणप्रक्रियाकाले प्रायः ४.०७ लक्षनामानि विलोपितानि। तेषु प्रायः ३.९० लक्षनामानि प्रारूपसूच्याः अवस्थायां विलोपितानि, अन्तिमसूच्यां च अतिरिक्तानि १७ सहस्रनामानि अपाकृतानि। अस्मिन् क्षेत्रे नूतननामसमावेशनस्य अन्तिमसंख्या अद्यापि आधिकारिकरूपेण स्पष्टा नास्ति।
बांकुडाजनपदे पुनरीक्षणप्रक्रियायाः आरम्भसमये कुलमतदातृसंख्या ३० लक्ष ३३ सहस्र ८३० आसीत्। प्रारूपसूचीप्रकाशनानन्तरं एषा संख्या २९ लक्ष १ सहस्र ९ पर्यन्तं न्यूनाभूत्। अनन्तरं श्रवणप्रक्रियायां दस्तावेजपरीक्षणे च प्रायः ४ सहस्राणि नामानि अपि विलोपितानि, यद्यपि प्रपत्र-६ अन्तर्गतं कतिपयानि सहस्राणि नूतननामानि अपि समाविष्टानि। अन्तिमसूच्यां अधुना मतदातारः प्रायः २९.१५ लक्षसंख्याकाः सन्ति, यत् समग्रप्रक्रियायां प्रायः १.१८ लक्षशुद्धन्यूनतां दर्शयति।
बाङ्ग्लादेशसीम्ना सह संलग्ने नदिया जिला जनपदे चतुर्थे नवम्बरमासे प्रक्रियारम्भसमये मतदातृसंख्या ४४.१८ लक्ष आसीत्, या अन्तिमसूच्यां प्रायः ४१.४५ लक्षपर्यन्तं न्यूनाभूत्। १६ दिसम्बरदिने प्रकाशितायां प्रारूपसूच्यां एषा संख्या ४२ लक्ष २ सहस्र २६१ आसीत्। एवं समग्रतया प्रायः २.७३ लक्षनामानि विलोपितानि।
उत्तरबङ्गप्रदेशस्थे अलीपुरद्वार जिला जनपदे अन्तिमसूच्यां ११ लक्ष ९६ सहस्र ६५१ मतदातारः समाविष्टाः सन्ति, यत्र समग्रतया १ लक्ष २ सहस्र ८३५ नामानि विलोपितानि।
शनिवासरे बहुषु जनपदेषु अद्यतनमतदातृसूच्याः मुद्रितप्रतीकाः प्रदर्शिताः, यद्यपि अपराह्णकालपर्यन्तं आयोगेन निर्दिष्टे जालपुटे चलदूरवाण्युपयुज्यमाने अनुप्रयोगे च सूची पूर्णतया उपलब्धा नाभूत्। आयोगस्य अधिकारिणां कथनेन नामविलोपनस्य मुख्यकारणानि मृत्युः, स्थानान्तरणम्, पुनरुक्तिः, सम्बन्धितव्यक्तेः अन्वेषणे असफलता च आसन्; नूतननामानि तु दस्तावेजपरीक्षणानन्तरं समाविष्टानि।
आयोगस्य अनुसारं १६ दिसम्बरदिने प्रकाशितायां प्रारूपसूच्यां ७.०८ कोटिमतदातारः त्रिषु वर्गेषु विभक्ताः—स्वीकृताः, विलोपिताः, विचाराधीनाः। अस्य पूर्वं अगस्तमासे २०२५ पर्यन्तस्य सूच्यां राज्ये कुलमतदातृसंख्या ७.६६ कोटिः आसीत्, या प्रथमचरणीयपरीक्षणे ५८ लक्षाधिकनामविलोपनानन्तरं ७.०८ कोटिपर्यन्तं न्यूनाभूत्।
वर्ष २००२ अनन्तरं एषा प्रथमवारं यदा राज्यव्यापिस्तरे एतादृशी व्यापकपुनरीक्षणप्रक्रिया सञ्चालिता। अस्यां प्रक्रियायां १.६७ कोटिमतदातारां विषयेषु श्रवणं कृतम्; तेषु १.३६ कोटिः तार्किकविसंगतिनिमित्तं चिन्हिताः, ३१ लक्षनाम्नां समुचितमानचित्रणं न प्राप्तम्। अद्यापि प्रायः ६० लक्षमतदातारः विचाराधीनवर्गे सन्ति, निर्णयाधारेण पूरकसूचयः चरणबद्धरूपेण प्रकाशिताः भविष्यन्ति।
सूचीप्रकाशनानन्तरं विभिन्नजनपदेषु सामान्यजनानां मध्ये चिन्ता अपि दृश्यते। जनाः स्वनामावलोकनार्थं जिला-निर्वाचनकार्यालयेषु बहुषु स्थानेषु दीर्घश्रेणीषु स्थिताः आसन्। कतिपये स्थानेषु जनाः सूचना-पट्टेषु प्रदर्शितसूचीनां प्रतिलिपीन् निरीक्ष्य स्वनामानि अन्विष्य चलदूरवाण्या चित्राणि गृह्णन्तः दृश्यन्ते। जिला-दण्डाधिकारी-कार्यालयेषु उपमण्डलीयकार्यालयेषु च अपि दीर्घश्रेणयः आसन्।
आगामिनि अप्रेलमासे प्रस्तावितस्य विधानसभा-निर्वाचनस्य पूर्वं मतदातृसूच्यां एषः व्यापकसंशोधनः राजनैतिकदृष्ट्या अपि महत्त्वपूर्णः मन्यते। सत्तारूढदलेन प्रमुखविपक्षदलेन च अस्याः प्रक्रियायाः उद्देश्यम् प्रभावः च विषयीकृत्य आरोप-प्रत्यारोपाः तीव्रतां गताः। आयोगेन एषा शुद्धनिर्दोषमतदातृसूचीसुनिश्चित्यर्थं वैधानिकी प्रक्रिया इति निरूपिता, यदा तु राजनैतिकदलानि केन्द्रस्तरे सक्रियतां वर्धयन्ति, यतः प्रमुखजनपदेषु मतदातृसंख्यायाः अल्पपरिवर्तनम् अपि निर्वाचनगणितं प्रभावितुं शक्नोति।-----------------
हिन्दुस्थान समाचार