Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
पूर्वी सिंहभूमः, 01 मार्चमासः (हि.स.)। जमशेदपुर नाम्नो झारखण्डस्य औद्योगिकनगरे जमशेदजी नसरवानजी टाटा जयन्त्याः उपलक्ष्ये सज्जताः प्रायः पूर्णतां प्राप्ताः। प्रतिवर्षं ३ मार्च दिने मन्यमाने संस्थापकदिवसे सम्पूर्णा लौहनगरी वधूरिव भूष्यते। नगरस्य परिचयरूपा टाटा स्टील एतत् दिनं विशेषभव्यतया आचरति।
३ मार्च दिने साकचीस्थे जुबली पार्क इत्यत्र आकर्षकविद्युत्सज्जा क्रियते। समग्रे नगरे दीपप्रभाया ऐसी छटा दृश्यते यत् नगरं प्रकाशेन स्नातमिव भवति। अस्य आयोजनस्य सिद्धयर्थं दशपञ्चदशदिनपूर्वमेव सज्जताः आरभ्यन्ते, उद्यानानि प्रमुखस्थलानि च विशेषरूपेण अलङ्क्रियन्ते।
भारतीयऔद्योगिकक्षेत्रे विश्वासगुणवत्तासामाजिकउत्तरदायित्वयोः चर्चायां टाटा समूह नाम अग्रे स्मर्यते। अयं समूहः ११८ वर्षाधिककालात् इस्पातमोटरयानसूचनाप्रौद्योगिकीचायालवणआतिथ्यसेवादिषु क्षेत्रेषु दृढां उपस्थितिं दर्शयति। अद्य स १५० अधिकदेशेषु व्यापारं करोति राष्ट्रनिर्माणे च महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति।
अस्य औद्योगिकविरासतायाः आधारः १९०७ तमे वर्षे स्थापितः, यदा दूरदर्शी उद्योगपतिः जमशेदजीटाटा भारतदेशे आधुनिकइस्पातउद्योगं स्थापयितुं साहसिकनिर्णयं कृतवान्। तस्मिन् काले भारीउद्योगकल्पना अपि कठिनाऽभवत्, किन्तु अल्पसंसाधनैः प्रायः २१ सहस्ररूप्यकाणां प्रारम्भिकपूँज्या आरब्धा यात्रा अनन्तरं वैश्विकपहचानं प्राप्तवती। तस्य उद्देश्यः केवलं उद्योगस्थापनं न, अपितु देशस्य आत्मनिर्भरता रोजगारसृजनं च आसीत्।
जमशेदजीटाटा ३ मार्च १८३९ दिने गुजरातप्रदेशस्य नवसारीनगरे पारसीकुटुम्बे जातः। तस्य पिता नसरवानजीटाटा ‘दस्तूर’ कुलसम्बद्धः आसीत्। पारसीसमुदायस्य पूर्वजाः ईरानदेशात् आगत्य गुजरातस्य संजाननगरं ततः नवसारीनगरं च निवासितवन्तः। प्रारम्भे कुलनाम ‘दस्तूर’ आसीत्, कालान्तरे ‘टाटा’ इति नाम्ना प्रसिद्धिं प्राप्नोत्।
जमशेदजीटाटा केवलं उद्योगं न स्थापयामास, अपितु आदर्शऔद्योगिकनगरस्य स्वप्नम् अपि अपश्यत्। तस्य दूरदृष्टेः फलम् एव जमशेदपुरनगरम्, यत् अद्य देशस्य प्रमुखऔद्योगिकनगराणां मध्ये गण्यते। टाटा स्टील इस्पातउत्पादने भारतं सुदृढीकृतवती, शिक्षास्वास्थ्यपर्यावरणसंरक्षणनगरविकासेषु अपि महत्त्वपूर्णं योगदानं दत्तवती।
प्रतिवर्षं ३ मार्च दिने सहस्रशः जनाः नगरस्य भव्यसज्जां दीपप्रभां च द्रष्टुं आगच्छन्ति। प्रकृतिप्रेमी जमशेदजीटाटा स्वप्ननगरे हरितिमा सुव्यवस्थितविकासं च कल्पितवान्, अतः जमशेदपुरम् अद्य देशस्य स्वच्छसुव्यवस्थितऔद्योगिकनगराणां मध्ये परिगण्यते।
अद्य ‘टाटा’ नाम केवलम् औद्योगिकसमूहस्य न, अपितु विश्वासगुणवत्ताराष्ट्रनिर्माणयोः प्रतीकं जातम्। ‘दस्तूर’ कुलात् आरभ्य ‘टाटा’ नामपर्यन्तं प्राप्ता एषा यात्रा संघर्षदूरदृष्टिसमर्पणस्य प्रेरणादायकगाथा अस्ति, या आगामिसंततीनां निरन्तरं प्रेरणां दास्यति।--------------
हिन्दुस्थान समाचार