शिमलानगरम्, ११ मार्चमासः (हि.स.)। हिमाचलप्रदेशे पञ्चायतीराजसंस्थानानां पुनर्गठनस्य विषयः उच्चन्यायालयस्य कठोरटिप्पण्याः अनन्तरं विपक्षदलेन भारतीयजनता–पार्टी (भाजपा) इत्यनेन कांग्रेसर्वकारः लक्ष्यीकृतः। भाजपापक्षस्य प्रदेशवरिष्ठप्रवक्ता त्रिलोककपूरः बुधवासरे कस्यचित् वक्तव्ये उक्तवान् यत् न्यायालयस्य टिप्पणीभिः स्पष्टं जातम् यत् राज्यसर्वकारः पञ्चायतीराजनिर्वाचनानां विषये आरम्भात् एव भ्रमस्य असमञ्जसस्य च स्थितिं जनयन् आसीत्। तेन आरोपः कृतः यत् सर्वकारेण पूर्वं विविधकारणानि निर्दिश्य पञ्चायतनिर्वाचनानि स्थगयितुं प्रयासः कृतः, अधुना तु पुनर्गठनस्य नाम्ना शीघ्रतया निर्णयाः स्वीकृत्य समग्रप्रक्रियाः अधिकजटिलाः कृताः।

त्रिलोककपूरः अवदत् यत् उच्चन्यायालयेन पञ्चायत–पुनर्गठनसम्बद्धायाः अधिसूचनायाः विषये प्रश्नोद्धारणम् एतत् सूचयति यत् सर्वकारेण पर्याप्तसज्जतां विना तथा नियमानां समुचितपालनं विना एषः निर्णयः स्वीकृतः। तेन उक्तं यत् न्यायालयस्य टिप्पण्यः दर्शयन्ति यत् सर्वकारस्य निर्णयेषु बहवः दोषाः सन्ति, येषां कारणेन न्यायालयस्य अस्मिन् विषये हस्तक्षेपः आवश्यकः अभवत्।

कपूरस्य कथनेन पञ्चायतीराज-संस्थानानि लोकतन्त्रस्य दृढतमासु आधारभूतासु विभागेषु अन्यतमासु सन्ति। तेन उक्तं यत् एतासां संस्थानां निर्वाचनानि पूर्णपारदर्शितया निष्पक्षतया च निर्धारितनियमान् आधृत्य आयोजनीयानि। किन्तु तस्य आरोपः अस्ति यत् वर्तमानसर्वकारेण स्वकीयराजनैतिकहितान् दृष्ट्वा एषा समग्रा प्रक्रिया संशयपरिधौ स्थापिता। तेन उक्तं यत् पूर्वं पञ्चायतनिर्वाचनानि स्थगयितुं प्रयासः कृतः, ततः निर्वाचनप्रक्रियायाः आरम्भे पञ्चायती–पुनर्गठनस्य निर्णयं स्वीकृत्य नूतना परिस्थितिः उत्पन्ना।

भाजपानेता अवदत् यत् सर्वकारस्य एतेषां निर्णयानां कारणेन प्रदेशे भ्रमस्य स्थितिः वर्तते। तस्य कथनेन अस्य प्रभावः पञ्चायतप्रतिनिधिषु एव न, ग्रामीणक्षेत्रेषु निवसतां जनानाम् मध्ये अपि असन्तोषस्य वृद्धिः दृश्यते। तेन उक्तं यत् यदि सर्वकारेण समये एव सर्वे नियमाः प्रक्रियाश्च सम्यक् पालिताः स्युः, तर्हि अद्य एषा स्थितिः न उत्पद्येत।

त्रिलोककपूरः कांग्रेससर्वकारात् आग्रहं कृतवान् यत् पञ्चायतीराज–निर्वाचन–प्रक्रिया पूर्णपारदर्शितया स्पष्टतया च अग्रे नीयताम्। तेन उक्तं यत् शीघ्रतया स्वीकृतान् निर्णयान् परित्यज्य एतत् सुनिश्चितं कर्तव्यं यत् लोकतान्त्रिकसंस्थानानां विश्वसनीयता अविचलिता तिष्ठेत्। सः अवदत् यत् लोकतन्त्रस्य मूलाधारान् दुर्बलयितुं काचित् अपि चेष्टा प्रदेशस्य जनता न स्वीकरिष्यति, अग्रिमेषु कालेषु च जनाः अस्मिन् विषये स्वमतं अवश्यं प्रकटयिष्यन्ति।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता