इतिहासस्य पृष्ठेषु १३ मार्चमासः - शहीदऊधमसिंहस्य जलियाँवालाबाग-इत्यस्य प्रतिशोधस्य अमर–गाथा
देशं परतन्त्र-शृङ्खलायाः मोक्तुं अगणिताः–क्रांतिकारिणः स्वजीवनार्पणं कृतवन्तः। एतेषां महावीराणां मध्ये पंजाबभूमौ जन्मजातः, अमर–क्रांतिकारी शहीद ऊधम सिंह एकः प्रसिद्धः। अस्य अदम्य–साहस, दृढ–संकल्पः मातृभूमिं प्रति च दृढ–स्नेहः भारतीय–स्वतंत्रता–संग्
जलियांवाला बाग। फोटो- इंटरनेट मीडिया


देशं परतन्त्र-शृङ्खलायाः मोक्तुं अगणिताः–क्रांतिकारिणः स्वजीवनार्पणं कृतवन्तः। एतेषां महावीराणां मध्ये पंजाबभूमौ जन्मजातः, अमर–क्रांतिकारी शहीद ऊधम सिंह एकः प्रसिद्धः। अस्य अदम्य–साहस, दृढ–संकल्पः मातृभूमिं प्रति च दृढ–स्नेहः भारतीय–स्वतंत्रता–संग्रामे अतुलनीयं स्थानं निर्मितम्।

१९१९ तमे भीषण–जलियाँवाला–बाग–नरसंहारे तेन आंग्ल–शासनं प्रति प्रतिशोध–ज्वाला प्रवृत्ता। पंजाब–प्रदेशस्य तत्कालीन लेफ्टिनेंटगवर्नर-माइकल-ओ’डायरस्य दण्डाय ऊधमसिंहः जीवनस्य लक्ष्यं निश्चितवान्। वर्षाणां प्रतीक्षायाः अनन्तरं लन्दनं गत्वा १३ मार्चमासे १९४० तमे कैक्सटन–हॉल-कार्यक्रमे ओ’डायरस्योपरि प्रहारं कृत्वा जलियाँवाला–बाग-इत्यस्य निर्दोष–बलिदानिनां प्रतिशोधं साधितवान्।

अस्मिन् साहसिक–कृत्ये ब्रिटिश–साम्राज्ये भारतीय–क्रांतिकारी–आन्दोलनस्य दृढतायाः बलिदानस्य च प्रतीकः स्थापितः। मातृभूमेः स्वतंत्रतायै तेन स्वजीवनं अपि न परिगणितम्, अदम्य–साहसेन अग्रिमवंशेभ्यः प्रेरणा प्रदत्ता। एतत् बलिदानं भारतीय–स्वतंत्रता–संग्रामे सदैव स्वर्णाक्षरेण स्मरणीयम्।

महत्त्वपूर्णाः घटनाक्रमाः

१७८१ – खगोलशास्त्री विलियमहर्शेलः अरूण (यूरेनस) ग्रहं प्रकटितवान्।

१८०० – मराठा–राजनेता नाना-फड़नवीसस्य निधनम्।

१८७८ – देसी–प्रेस–अधिनियमः पारितः।

१९४० – ऊधम सिंहः लन्दने माइकल-ओ’डायरः हतः (जलियाँवाला–बाग-इत्यस्य प्रतिशोधः)।

२०१३ – पोप-फ्रांसिसः कैथोलिक–चर्चस्य २६६–तमः पोप नियुक्तः।

२०१८ – सुक्मायां नक्सली–आक्रमणे ९ CRPF–सैनिकाः वीरगतिं प्राप्ताः।

जन्म

१८९९ – बुर्गुला-रामकृष्णरावः, आंध्र प्रदेश–राजनेता।

१९८० – वरुण गांधी, युवा–राजनेता।

निधनम्

१८०० – नाना-फड़नवीसः।

२०१४ – एस.मल्लिकार्जुनैय्या, भाजपा–राजनीतिज्ञः।

महत्वपूर्ण–अवसरः :

गजदिवसः

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता