‘पंडित’ इति शब्दे कलहः -पुलिसनियुक्तिपरीक्षायाः प्रश्नेन खिन्नो ब्राह्मण विधायकः, मुख्यमंत्री योगी दृढकार्यवाह्यै प्रार्थितः
ब्राह्मणविधायकैः मुख्यमन्त्रिणे पत्रं प्रेषितम्, उक्तं च— एषा सामान्यदोषा नास्ति। ‘पण्डित’ शब्दस्य अवसरवादेन सह संयोजनात् विवादः, उत्तरप्रदेशस्य राजनीतिः उष्णा जाता। लखनऊ, १५ मार्च (हि.स.)। उत्तरप्रदेश पुलिस उपनिरीक्षक भर्तीपरीक्षायाः प्रश्नपत्रे
‘पंडित’ शब्द पर बवाल।


उत्तर प्रदेश पुलिस सब-इंस्पेक्टर (एसआई) भर्ती परीक्षा के हिंदी खंड में पूछे गए एक प्रश्न।


ब्राह्मणविधायकैः मुख्यमन्त्रिणे पत्रं प्रेषितम्, उक्तं च— एषा सामान्यदोषा नास्ति।

‘पण्डित’ शब्दस्य अवसरवादेन सह संयोजनात् विवादः, उत्तरप्रदेशस्य राजनीतिः उष्णा जाता।

लखनऊ, १५ मार्च (हि.स.)। उत्तरप्रदेश पुलिस उपनिरीक्षक भर्तीपरीक्षायाः प्रश्नपत्रे ‘पण्डित’ इति शब्दः नकारात्मकसन्दर्भे विकल्परूपेण समाविष्टः इति कारणेन प्रदेशस्य राजनीतौ महद्विवादः उत्पन्नः। अस्मिन् विषये भारतीयजनतापार्टीदलेन सम्बद्धाः ब्राह्मणविधायकाः स्पष्टतया विरोधं प्रकटयन्तः मुख्यमन्त्रिणं प्रति दोषिणां विरुद्धं कठोरकार्यवाहीं कर्तुम् आग्रहं कृतवन्तः।

उल्लेखनीयम् अस्ति यत् उत्तरप्रदेश पुलिस उपनिरीक्षक भर्तीपरीक्षायाः १४ मार्च २०२६ तिथौ आयोजितायाः लिखितपरीक्षायाः हिन्दीविभागे ‘अवसरानुसारं परिवर्तमाने व्यक्तौ एकशब्देन उत्तरं ददातु’ इति प्रश्नः पृष्टः आसीत्। तस्य विकल्पाः ‘पण्डित’, ‘अवसरवादी’, ‘निष्कपट’ तथा ‘सदाचारी’ इति आसन्। एतेन विकल्पेन ब्राह्मणसमाजे तीव्रा प्रतिक्रिया अभवत्। जनप्रतिनिधयः वदन्ति यत् ‘पण्डित’ शब्दस्य अवसरवादितया सह संयोजनं न केवलम् अनुचितम्, अपितु समाजस्य सम्मानितस्य प्रबुद्धवर्गस्य गरिमां अपि आहतवान्।

उच्चस्तरीयजांचां कृत्वा दोषिणां विरुद्धं कठोरकार्यवाही क्रियताम्

बाँदा सदरक्षेत्रस्य विधायकः प्रकाश द्विवेदी मुख्यमन्त्रिणे लिखिते पत्रे उक्तवान् यत् प्रश्नपत्रे एतादृशः विकल्पः समाविष्टः इति कृत्यं एकस्य वर्गविशेषस्य भावनाः आहतवन्ति। तेन उक्तं यत् ‘पण्डित’ शब्दः भारतीयपरम्परायां विद्वत्ता, ज्ञान तथा धार्मिकसम्मानस्य प्रतीकः अस्ति। तस्य नकारात्मकसन्दर्भे प्रयोगः असंवेदनशीलः तथा दुर्भावनापूर्णः इव दृश्यते। तेन अस्य विषयस्य उच्चस्तरीयजांचां कृत्वा दोषिणां विरुद्धं कठोरकार्यवाहीं कर्तुम् आग्रहः कृतः।

सरकारस्य छविं कलुषयितुं प्रयासः

जौनपुरस्य बदलापुरक्षेत्रस्य विधायकः रमेशचन्द्र मिश्र अपि मुख्यमन्त्रिणे पत्रं लिखित्वा उक्तवान् यत् एषः प्रश्नः न केवलं एकस्य समुदायस्य भावनाः आहतवान्, अपितु परीक्षायाः निष्पक्षतायाम् अपि प्रश्नचिह्नं स्थापयति। तेन उक्तं यत् एतेन सरकारस्य छविं कलुषयितुं तथा सामाजिकसौहार्दं विघटयितुं प्रयासः इव दृश्यते।

वर्गविशेषं लक्ष्यीकृत्य कृतः प्रयासः

देवरियासदरक्षेत्रस्य विधायकः डॉ शलभमणि त्रिपाठी अपि अस्य विषयस्य गाम्भीर्यं निर्दिश्य उक्तवान् यत् प्रश्नपत्रस्य विकल्पान् दृष्ट्वा एषः सामान्यदोषः न प्रतीतिः, अपितु वर्गविशेषं लक्ष्यीकृत्य कृतः प्रयासः इव दृश्यते। तेन मुख्यमन्त्रिणः समीपे निष्पक्षजांचां तथा दोषिषु कठोरकार्यवाहीं कर्तुम् आग्रहः कृतः।

अपमानजनकशब्दानां स्थानं न भवेत्

सोनभद्रस्य रॉबर्ट्सगञ्जक्षेत्रस्य विधायकः भूपेश चौबे उक्तवान् यत् यदि कस्यचित् प्रश्नस्य कारणेन कस्यचित् समाजस्य गरिमा आहताभवति, तर्हि तत् कदापि स्वीकारणीयं नास्ति। तेन उक्तं यत् सरकारः अस्य विषयस्य गाम्भीर्यं मनसि निधाय जांचायाः आदेशं दत्तवती अस्ति तथा उत्तरदायिनः जनाः विरुद्धं कार्यवाही भविष्यति। तेन अपि उक्तं यत् कस्यापि जातिः, समुदायः अथवा परम्परायाः प्रति अपमानजनकशब्दानां प्रयोगः न कर्तव्यः। उत्तरप्रदेशसरकारः सर्वेषां समाजानां सम्मानस्य समानतायाश्च सिद्धान्तेन कार्यं करोति।

एतादृशः विकल्पः दातुं अनुचितम्

राज्यसभासांसदः तथा पूर्वोपमुख्यमन्त्री डॉ दिनेश शर्मा अपि अस्य विवादितप्रश्नस्य विषये असहमति प्रकटयन् उक्तवान् यत् उपनिरीक्षकपरीक्षायाः इव महत्त्वपूर्णायां परीक्षायां एतादृशः विकल्पः दातुं उचितं नास्ति। तेन उक्तं यत् सरकारः अस्य विषयस्य गाम्भीर्यं स्वीकृत्य जांचां कर्तुं निर्देशं दत्तवती तथा तदनन्तरं यथोचितकार्यवाही अपेक्षिता अस्ति।

ब्राह्मणसमाजे असन्तोषः, राजनीतिः उष्णा

अस्य सम्पूर्णप्रकरणस्य कारणेन प्रदेशस्य राजनीतौ नूतना हलचल उत्पन्ना। ब्राह्मणसमाजेन सम्बद्धाः जनप्रतिनिधयः वदन्ति यत् ज्ञान, विद्वत्ता तथा धर्मेण सम्बद्धः ‘पण्डित’ शब्दः एतादृशेन प्रकारेण प्रस्तूयते चेत् तत् समाजस्य गरिम्णो विरोधी अस्ति। अद्यापि सरकारः अस्य विषयस्य जांचायाः आदेशं दत्तवती अस्ति। अधुना सर्वेषां दृष्टिः अस्मिन् विषये एव स्थिताऽस्ति यत् जांचोपरान्तं प्रश्नपत्रनिर्माणसमितेः विरुद्धं का कार्यवाही क्रियते तथा भविष्ये एतादृशाः घटनाः न पुनः भवन्ति इति हेतोः के उपायाः स्वीक्रियन्ते।

हिन्दुस्थान समाचार