नवदिल्ली, १७ मार्चमासः (हि.स.)। राज्यसभायां सांसदः स्वाति-मालिवालः मङ्गलवासरे संसदे देशस्य प्रमुख-खाद्य-शृंखलानां तथा ई-वाणिज्य-मञ्चानां विषये भारतीय-खाद्य-सुरक्षा-मानक-प्राधिकरणस्य (एफएसएसएआई) नियम-उल्लङ्घनस्य आरोपं कृतवती। तया एतत् वर्धमान-स्थूलत्वं, मधुमेहः तथा जीवन-शैली-सम्बद्ध-रोगाणां परिप्रेक्ष्ये जन-स्वास्थ्यस्य प्रत्यक्षं संकटम् इति उक्तम्।

मालिवालः उक्तवती यत् एफएसएसएआई-नियमानुसारं येषां भोजनालयानां दश अधिकाः वा शाखाः सन्ति, तेषां मेनू-पत्रे प्रत्येकं खाद्य-पदार्थस्य कैलोरी-परिमाणं (ऊर्जा-मानम्) प्रदर्शयितुं अनिवार्यम् अस्ति, किन्तु बहवः बृहद्-ब्राण्ड-इत्यादयः एतत् न अनुपालयन्ति। तया विशेषतया डॉमिनोज्, पिज्जा-हट्, केएफसी तथा हल्दीराम् इत्येषां नामानि निर्दिश्य उक्तं यत् एते उद्योगाः नियमस्य उपेक्षां कुर्वन्ति। तस्याः मतानुसारं एकस्मिन् पिज्जा-पदार्थे १५००–२००० कैलोरी-परिमाणं भवितुम् अर्हति, यत् प्रायः १५–२० रोटिकानां तुल्यं भवति। यदि पूर्वमेव एषा सूचना ज्ञायेत, तर्हि जनाः स्वस्य बालानां कृते उत्तमान् निर्णयान् कर्तुं शक्नुयुः।

तया ई-वाणिज्य-मञ्चयोः ‘स्विगी’ तथा ‘जोमैटो’ इत्येतयोः अपि प्रश्नाः उत्थापिताः। तया उक्तं यत् एफएसएसएआई-निर्देशानाम् अस्तित्वेऽपि एतेषु मञ्चेषु कैलोरी-पोषण-सूचनाः सम्यक् प्रकारेण न प्रदर्क्ष्यन्ते।

अस्य विषयस्य उत्तरं दत्त्वा स्वास्थ्य-मन्त्री जे.पी.-नड्डा उक्तवान् यत् शासनं अस्मिन् क्षेत्रे दृढतया कार्यं कुर्वति। भारतीय-खाद्य-सुरक्षा-मानक-प्राधिकरणम् अस्य कृते उत्तरदायी अस्ति तथा तेन नियमाः निर्मिताः सन्ति, येषां कठोरतया पालनं क्रियते। गत-त्रिवर्षेषु एफएसएसएआई द्वारा बहवः निरीक्षण-कार्यक्रमाः आयोजिताः। वर्षे २०२२–२३ मध्ये १४१ भोजनालयानां परीक्षणं कृतम्, येषु १५ स्थानेषु उल्लङ्घनं दृष्टम्, तेषु ६ भोजनालयानां अनुज्ञापत्रं निलम्बितम्। वर्षे २०२३–२४ मध्ये ७३ होटल-इत्यादिनां निरीक्षणं कृतम्, येषु २ स्थानेषु उल्लङ्घनं प्राप्तम्। वर्षे २०२४–२५ मध्ये १६५ निरीक्षणेषु केवलं १ होटल-इत्यस्य उल्लङ्घनं दृष्टम्। नड्डा उक्तवान् यत् अग्रिम-कालेषु अपि एफएसएसएआई भोजनालयेषु कठोर-कार्यवाहीं करिष्यति।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता