Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
कोलकाता, 18 मार्चमासः (हि.स.)। पश्चिमबङ्गालविधानसभानिर्वाचनम् २०२६ वर्षे कोलकातानगरस्य प्रसिद्धा भवानीपुरविधानसभासीट् अस्मिन् वर्षे राज्यस्य अतीव उच्चप्रोफाइलस्थानानां मध्ये समाविष्टा अभवत्। मुख्यमन्त्री ममता बनर्जी इत्यस्याः परम्परागतगढे अस्मिन् समये भारतीयजनतापक्षः विपक्षनेता शुभेन्दु अधिकारी इत्येनं प्रत्याशी कृत्वा स्पर्धां प्रतिष्ठायाः प्रत्यक्षयुद्धरूपे परिवर्तितवान्। राजनीतिकविश्लेषकानां मतम् अस्ति यत् अस्याः सीटस्य परिणामः केवलं एकस्य निर्वाचनक्षेत्रस्य फलम् न भविष्यति, अपि तु राज्यस्य व्यापकराजनीतिकदिशायाः संकेतः अपि भविष्यति।
भवानीपुरम् कोलकातानगरस्य मध्यभागे स्थितं पूर्णतया नागरविधानसभाक्षेत्रम् अस्ति तथा च तत् कोलकातादक्षिणलोकसभाक्षेत्रस्य भागः अस्ति। अस्य समीपे प्रसिद्धः शक्तिपीठः कालीघाटः अस्ति। मातुः कालीदेव्याः प्रतिष्ठास्थानत्वात् अस्य क्षेत्रस्य पूर्वनाम भवानीपुरम् अर्थात् मातुः भवानीयाः गढः इति अभवत्। शनैः शनैः एतत् क्षेत्रं परिचितस्थानरूपेण विकसितम्। अस्मिन् विधानसभाक्षेत्रे कोलकातानगरनिगमस्य अष्ट वार्डाः अन्तर्भवन्ति। ऐतिहासिकदृष्ट्या एतत् क्षेत्रं ब्रिटिशकालस्य समये लघुग्रामरूपे विकसितम्, किन्तु ईस्टइण्डियाकम्पनीयाः विस्तारस्य सह एतत् शीघ्रमेव महानगरीयकोलकातायाः भागः अभवत्।
एकोनविंशतिशतके भवानीपुरम् शिक्षितवर्गस्य, वकीलानां तथा व्यवसायिनां प्रमुखकेन्द्ररूपे प्रतिष्ठितम् अभवत्। बङ्गप्रदेशस्य सामाजिकसांस्कृतिकपुनर्जागरणे अपि अस्य क्षेत्रस्य महत्वपूर्णा भूमिका आसीत्। अतः दीर्घकालपर्यन्तम् एतत् क्षेत्रं बौद्धिकसांस्कृतिकाभिजातवर्गस्य निवासस्थानम् अभवत्।
भवानीपुरस्य परिचयः केवलं राजनीतिकसीट्रूपे न, अपि तु सांस्कृतिककेन्द्ररूपे अपि अस्ति। अत्र नेताजी सुभाषचन्द्र बोस, देशबन्धु चित्तरंजन दास, श्यामा प्रसाद मुखर्जी, पूर्वमुख्यमन्त्री सिद्धार्थ शंकर रे, तथा प्रसिद्धचलच्चित्रनिर्माता सत्यजीत रे इत्यादयः बहवः महत्त्वपूर्णाः व्यक्तयः निवसन्तः आसन्।
संगीतचलच्चित्रक्षेत्रयोः अपि अनेके प्रसिद्धाः व्यक्तयः अस्य क्षेत्रस्य सह सम्बद्धाः आसन्। एतेन भवानीपुरस्य प्रतिष्ठा ऐतिहासिकसमृद्धआवासीयक्षेत्ररूपे दृढा अभवत्।
अद्यतनकाले भवानीपुरम् परम्परायाः आधुनिकतायाः च मिश्रितस्वरूपं प्रदर्शयति। अत्र एकस्मिन् पक्षे औपनिवेशिककालीनाः प्राचीनभवनानि भवन्ति, अपरस्मिन् पक्षे आधुनिकाः आवासीयसंरचनाः व्यापारिकसंस्थाः च विकसिताः सन्ति। एतत् क्षेत्रं कोलकातायाः अत्यन्तमहत्वपूर्णेषु महाग्राह्यआवासीयक्षेत्रेषु गणितम् अस्ति।
अत्र परम्परागतव्यापारः, आधुनिकखुद्रबाजारः, शिक्षणसंस्थानानि, कार्यालयानि तथा सेवाक्षेत्रस्य सुदृढजालम् अस्ति। उच्चसंपत्तिमूल्यानि अस्य क्षेत्रस्य प्रीमियमस्वरूपं दर्शयन्ति।
भवानीपुरस्य विशेषता उत्कृष्टयातायातसंयोजनम् अस्ति। नेताजी भवन, रवीन्द्र सदन, जतिन दास पार्क इत्येते त्रयः प्रमुखाः मेट्रोस्थानकाः अस्य क्षेत्रं नगरस्य अन्यभागैः संयोजयन्ति। प्रमुखमार्गाः अपि यातायातं सुलभं कुर्वन्ति।
अस्य समीपे कालीघाटमन्दिरम्, नेताजी भवनम्, विक्टोरिया मेमोरियल, एसएसकेएम चिकित्सालयः इत्यादयः महत्वपूर्णाः स्थानानि सन्ति, येन अस्य प्रशासनिकसांस्कृतिकमहत्त्वम् अधिकं वर्धते।
भवानीपुरस्य निर्वाचनइतिहासः उतारचढावयुक्तः आसीत्। प्रारम्भिकदशकेषु काङ्ग्रेसपक्षस्य प्रबलप्रभावः आसीत्। अनन्तरं वामपक्षानाम् अपि प्रभावः दृष्टः। किन्तु २०११ वर्षे परिसीमनानन्तरं अस्य सीटस्य पुनर्गठनम् अभवत्, ततः आरभ्य राजनीतिकपरिस्थितिः परिवर्तिता, तथा तदा प्रभृति एषा तृणमूलकाङ्ग्रेसपक्षस्य दृढगढः अभवत्।
२०११ वर्षात् आरभ्य अद्यपर्यन्तम् तृणमूलपक्षः एतां सीटं निरन्तरं विजित्य धारयति। ममता बनर्जी अपि अस्याः सीटस्य माध्यमेन मुख्यमन्त्रिपदस्य संवैधानिकऔपचारिकताः पूर्णवती। २०२१ वर्षे उपनिर्वाचने सा महता मतभेदेन विजयिनी अभवत्।
२०२१ विधानसभानिर्वाचने ममता बनर्जी नन्दीग्रामे प्रत्याशी अभवत्, यत्र तस्याः शुभेन्दु अधिकारी इत्येन सह अल्पमतान्तरात् पराजयः अभवत्। तथापि तृणमूलपक्षः राज्ये शासनं स्थापितवान्। ततः अनन्तरं भवानीपुरोपनिर्वाचने विजयेन सा पुनः विधानसभां प्रविष्टवती।
भवानीपुरस्य मतदातृसंरचना पूर्णतया नागरीया अस्ति। अत्र मुस्लिममतदातारः लगभग २१ दशमलव ८० प्रतिशतं सन्ति। अनुसूचितजातिमतदातारः लगभग २ दशमलव २३ प्रतिशतं सन्ति। मध्यमवर्गः, उच्चमध्यमवर्गः, व्यवसायिसमुदायः च अत्र महत्वपूर्णभूमिकां निर्वहन्ति।
मतदानप्रतिशतं सामान्यतया स्थिरम् अस्ति, यद्यपि कदाचित् परिवर्तनं दृश्यते। उच्चआवासीयव्ययात् कारणात् केचन परिवाराः अन्यत्र गच्छन्ति, येन मतदातृसंख्या अल्पता प्राप्तवती।
२०२६ वर्षस्य निर्वाचनम् अस्याः सीटस्य महत्त्वं अधिकं वर्धयति। भारतीयजनतापक्षेन शुभेन्दु अधिकारी प्रत्याशी कृतः, यत् ममता बनर्जी इत्यस्याः गढे प्रत्यक्षचुनौती इति संकेतः अस्ति। तृणमूलपक्षतः ममता बनर्जी एव प्रत्याशी अस्ति।
राजनीतिकविश्लेषकाः मन्यन्ते यत् एषः संघर्षः राज्यस्य महान् राजनीतिकसंघर्षः भविष्यति। भारतीयजनतापक्षस्य कृते एषा मनोवैज्ञानिकविजयस्य अवसरः, तृणमूलपक्षस्य कृते प्रतिष्ठायाः प्रश्नः अस्ति।
अन्ततः भवानीपुरम् केवलं एकं निर्वाचनक्षेत्रम् न, अपि तु पश्चिमबङ्गराजनीतेः प्रतीकं जातम्। अधुना मुख्यप्रश्नः अस्ति यत् किम् ममता बनर्जी पुनः स्वगढं रक्षितुं शक्नोति उत शुभेन्दु अधिकारी अत्र महत् परिवर्तनं करिष्यति। निर्वाचनफलम् एव अस्य उत्तरं दास्यति।--------------
हिन्दुस्थान समाचार