Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
आधुनिकजीवने बैटरीणां महत्त्वं अत्यन्तं महान् अस्ति। दूरभाषयन्त्राणि संगणकयन्त्राणि घटीकाः वाहनानि च अन्ये बहवः विद्युत् उपकरणाः प्रतिदिनजीवने व्यापकतया बैटरीभिः उपयुज्यन्ते। अद्यतनकाले बैटरीविना आधुनिकजीवनस्य कल्पना प्रायः असम्भवा अस्ति।
बैटरीइतिहासे मार्चमासस्य विंशतितमदिनस्य विशेषं महत्त्वम् अस्ति। अस्मिन् दिने इटलीदेशीयः महान् वैज्ञानिकः अलेस्सान्द्रो वोल्टा स्वस्य आविष्कारं विश्वाय अवेदयत् येन विद्युतुत्पादनस्य क्षेत्रे नवीनः मार्गः उद्घाटितः।
वोल्टा स्वप्रयोगेन दर्शितवान् यत् रासायनिकैः भौतिकप्रक्रियाभिश्च विद्युत् उत्पद्यते। सः ताम्रजिङ्कधात्वोः दण्डौ काचपात्रयोः स्थापयित्वा लवणजले निमग्नेन तन्तुना तयोः संयोजनम् अकरोत्। अस्मात् प्रयोगात् सिद्धं जातं यत् धातुभिः रासायनिकद्रवणेन सह संयोजनेन विद्युत्प्रवाहः उत्पाद्यते।
एषा एव तस्य महान् खोजा अनन्तरं आधुनिकबैटरीविकासस्य आधारशिला अभवत्। अस्य सिद्धान्तस्य आधारेण “वोल्टाइक पाइल” इति प्रथमव्यावहारिकबैटरी निर्मिता या विश्वस्य आद्या बैटरी इति मन्यते।
अद्य विद्युत्सञ्चालितेषु सर्वेषु लघुषु महत्सु च उपकरणेषु कस्यचित् रूपेण बैटरी उपयुज्यते। एषा वैज्ञानिकानां ऐतिहासिकी खोजा न केवलं प्रौद्योगिकीविकासाय वेगं दत्तवती अपि तु आधुनिकविद्युत्युगस्य आधारनिर्माणे अपि महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति।
महत्त्वपूर्णाः घटनाः
१६०२ तमे वर्षे नीदरलैण्डदेशस्य यूनाइटेड ईस्ट इण्डिया कम्पनी इति संस्थायाः स्थापना अभवत्।
१७३९ तमे वर्षे नादिरशाहेन दिल्ली अधिगृहीता मयूरसिंहासनस्य रत्नानि अपहृतानि द्विमासपर्यन्तं लुण्ठनम् अपि कृतम्।
१८०० तमे वर्षे अलेस्सान्द्रो वोल्टा विद्युत्बैटरीआविष्कारस्य घोषणा कृतवान्।
१९१६ तमे वर्षे अल्बर्ट आइन्स्टाइनस्य सापेक्षतासिद्धान्तः प्रकाशितः।
१९५६ तमे वर्षे ट्यूनीशिया देशः फ्रान्सदेशात् स्वतन्त्रः अभवत्।
१९९० तमे वर्षे नामीबिया देशस्य स्वतन्त्रता घोषिताऽभूत्।
१९९१ तमे वर्षे बेगम खालिदा जिया बाङ्ग्लादेशस्य राष्ट्रपतिः निर्वाचिता।
१९९९ तमे वर्षे ब्रिटिशचित्रकारः पैट्रिक हेरोन दिवंगतः।
२००२ तमे वर्षे नेपालदेशस्य प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउबा भारतदेशं प्राप्तवान् जिम्बाब्वे राष्ट्रमण्डलात् निष्कासितम्।
२००३ तमे वर्षे इराकदेशे अमेरिकादेशेन आक्रमणम् आरब्धम्।
२००६ तमे वर्षे अफगानिस्तानस्य विदेशमन्त्री उक्तवान् यत् ओसामा बिन लादेन पाकिस्तानदेशे अस्ति।
२००९ तमे वर्षे चन्द्रमौली कुमार प्रसाद इलाहाबाद उच्चन्यायालयस्य मुख्यन्यायाधीशः नियुक्तः।
२०१६ तमे वर्षे अमेरिकादेशस्य राष्ट्रपतिः बराक ओबामा क्यूबा देशं गतवान्।
जन्मानि
१६१५ तमे वर्षे दाराशिकोह जन्म प्राप्तवान्।
१७८२ तमे वर्षे कर्नल टॉड जन्म प्राप्तवान्।
१९५२ तमे वर्षे आनन्द अमृतराज जन्म प्राप्तवान्।
१९६६ तमे वर्षे अलका याज्ञिक जन्म प्राप्तवती।
१९७३ तमे वर्षे अर्जुन अटवाल जन्म प्राप्तवान्।
१९८२ तमे वर्षे निशा मिलेट जन्म प्राप्तवती।
१९८७ तमे वर्षे कंगना राणावत जन्म प्राप्तवती।
निधनानि
१३५१ तमे वर्षे मोहम्मद तुगलकस्य निधनम् अभवत्।
१७२७ तमे वर्षे आइजैक न्यूटन दिवंगतः।
१९४३ तमे वर्षे सत्यमूर्ति तथा शशिभूषण रथ दिवंगतौ।
१९७० तमे वर्षे जयपाल सिंह दिवंगतः।
१९७२ तमे वर्षे प्रेमनाथ डोगरा दिवंगतः।
१९९५ तमे वर्षे रोहित मेहता दिवंगतः।
२००८ तमे वर्षे सोभन बाबू दिवंगतः।
२०११ तमे वर्षे बॉब क्रिस्टो दिवंगतः।
२०१४ तमे वर्षे खुशवंत सिंह दिवंगतः।
२०१५ तमे वर्षे मैल्कम फ्रेजर दिवंगतः।
महत्त्वपूर्णाः अवसराः
विश्व मौखिक स्वास्थ्य दिवसः
सामाजिक अधिकारिता स्मृति दिवसः
विश्व गौरैया दिवसः
हिन्दुस्थान समाचार