Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
कोलकाता, 19 मार्चमासः (हि.स.)। पूर्वी मिदनापुरजिलस्य नन्दीग्राम विधानसभाक्षेत्रं पश्चिमबंगालराज्यस्य राजनीतौ अत्यन्तं चर्चितं संवेदनशीलं च क्षेत्रं मन्यते। अस्मिन् अपि वारे अस्य क्षेत्रस्य निर्वाचनस्पर्धा विशेषरूपेण रोचकः भविष्यति। २०२१ तमे वर्षे विधानसभानिर्वाचने अत्र प्रदेशस्य मुख्यमन्त्री ममता बनर्जी स्वस्यैव पूर्वसहयोगिना शुभेन्दु अधिकारी इत्यनेन पराजिता अभवत्। तदा सः तां परित्यज्य भारतीयजनतापक्षे सम्मिलितः अभवत्। अस्मिन् वारे अपि भारतीयजनतापक्षः शुभेन्दु अधिकारीम् एव प्रत्याशिरूपेण स्थापितवान् अस्ति, किन्तु ममता बनर्जी अत्र निर्वाचनं न करोति। तस्याः स्थाने भारतीयजनतापक्षस्यैव नेता शुभेन्दोः सहयोगी च पवित्र कर इति तृणमूलकाङ्ग्रेसपक्षतः प्रत्याशी कृतः अस्ति। यस्मिन् दिने तृणमूलपक्षेन प्रत्याशिनां घोषणा कृता, तस्मिन् एव दिने पवित्र कर पक्षे सम्मिलितः अभवत्।
तामलुक लोकसभाक्षेत्रस्य अन्तर्गतं एतत् क्षेत्रं नन्दीग्राम १ तथा नन्दीग्राम २ विकासखण्डयोः समन्वितम् अस्ति। १९५१ तः १९६७ पर्यन्तं एतत् क्षेत्रं नन्दीग्राम उत्तर तथा नन्दीग्राम दक्षिण इति द्वाभ्यां पृथग्विधानसभाक्षेत्राभ्यां विभक्तम् आसीत्, किन्तु १९६७ तमे वर्षे उभयोः संयोजनं कृत्वा वर्तमानं नन्दीग्राम विधानसभाक्षेत्रं निर्मितम्।
नन्दीग्रामस्य नाम श्रूयमाणे २००७ तमे वर्षे जातः भूम्यधिग्रहणविरोधः आन्दोलनः प्रथमं स्मर्यते। तदा वाममोर्चा सरकारेण प्रस्तावितस्य रासायनिककेन्द्रस्य कृते भूम्यधिग्रहणस्य विरोधे कृतस्य आन्दोलनस्य समये चतुर्दश ग्रामवासिनः मृताः अभवन्। एषा घटना राज्यस्य राजनीतिदिशां परिवर्तितवती। एषः आन्दोलनः तृणमूलकाङ्ग्रेसनेत्र्या ममता बनर्जी इत्यस्याः राजनैतिकोन्नतेः मुख्यकारणं जातम्। अस्य अनन्तरं तस्याः लोकप्रियता तीव्रतया वर्धिता तथा २०११ तमे वर्षे चतुस्त्रिंशद्वर्षपर्यन्तं शासनं कृतवतः वाममोर्चस्य पराजयः अभवत्।
२०२१ तमे वर्षे पुनः नन्दीग्राम क्षेत्रं राष्ट्रस्य ध्यानाकर्षणं कृतवान् यदा ममता बनर्जी स्वस्य पारम्परिक भवानीपुरक्षेत्रं परित्यज्य अत्र निर्वाचनं कर्तुं निर्णयं कृतवती। तस्याः प्रतिस्पर्धा शुभेन्दु अधिकारी इत्यनेन सह अभवत्। अत्यन्तं काठिन्यपूर्णे स्पर्धायां सा केवलं १९५६ मतान्तरैः पराजिता अभवत्। एतेन जयेन भारतीयजनतापक्षः प्रथमवारं अस्मिन् क्षेत्रे विजयम् अलभत।
२०२४ तमे वर्षे लोकसभानिर्वाचने अपि अस्मिन् क्षेत्रे भारतीयजनतापक्षस्य प्राधान्यं दृष्टम्। अत्र पक्षेन तृणमूलकाङ्ग्रेसस्य उपरि ८२०० मतानां अग्रता प्राप्ता। तस्मात् परं एतत् क्षेत्रं भारतीयजनतापक्षस्य दृष्ट्या अधिकं महत्त्वपूर्णम् अभवत्।
अद्यावधि नन्दीग्रामे पञ्चदश विधानसभानिर्वाचनानि सम्पन्नानि। प्रारम्भिककाले भारतीयसाम्यवादीपक्षस्य अत्र प्रबलः प्रभावः आसीत्, येन नववारं विजयः प्राप्तः। काङ्ग्रेस तथा तृणमूलकाङ्ग्रेस पक्षयोः द्विवारं द्विवारं विजयः प्राप्तः, जनता पक्षेन एकवारं सफलता लब्धा। भारतीयजनतापक्षः २०२१ तमे वर्षे प्रथमवारं अत्र विजयी अभवत्।
मतदातारः तथा मतदानप्रवृत्तिः
२०१६ तमे वर्षे अत्र कुलमतदातॄणां संख्या २,३१,८६६ आसीत्। २०१९ तमे वर्षे सा २,४६,४३४ अभवत्, तथा २०२१ तमे वर्षे २,५७,९९२ इति अभिलेखितम्। अत्र मुस्लिममतदातारः लगभग २३.६० प्रतिशतं सन्ति, अनुसूचितजातिमतदातारः च १६.४६ प्रतिशतं सन्ति। ग्रामीणमतदातारः ९६.६५ प्रतिशतं सन्ति, शहरीयमतदातारः केवलं ३.३५ प्रतिशतं सन्ति। २०२१ तमे वर्षे अत्र ८८.५१ प्रतिशतं मतदानं जातम्।
अर्थव्यवस्था
नन्दीग्राम हल्दी नदीस्य दक्षिणतीरे स्थितम् अस्ति, यस्य सम्मुखे औद्योगिकनगरं हल्दिया अस्ति। अत्र भूमिः अतीव उर्वरा अस्ति, धान्यं शाकानि मत्स्यपालनं च प्रमुखरूपेण क्रियते। एतत् क्षेत्रं समीपस्थानि नगराणि ताजैः कृषिउत्पादैः पूरयति। यद्यपि औद्योगिकविकासः सीमितः अस्ति, तथापि कृषि लघुवाणिज्यं च अर्थव्यवस्थायाः आधारः अस्ति।
संयोजनं तथा सुविधाः
नन्दीग्रामतः मार्गेण हल्दिया तथा तामलुक नगरयोः सह उत्तमं संयोजनम् अस्ति। समीपतमं रेलस्थानकं महिषादल इति, यत् अत्रात् लगभग १९ किलोमीटर दूरम् अस्ति। अत्र प्राथमिकशिक्षा व्यवस्थाः सन्ति, किन्तु उच्चशिक्षा तथा उत्तमचिकित्सासुविधानां कृते जनाः हल्दिया अथवा तामलुकं गच्छन्ति।
२०२६ तमे वर्षे पुनः निर्वाचनस्पर्धा उष्णा जाता
निर्वाचनायोगेन बंगालराज्ये द्विचरणेषु मतदानस्य घोषणा कृता। २३ अप्रैल दिने प्रथमचरणस्य मतदानं भविष्यति, तस्मिन् एव दिने नन्दीग्रामे अपि मतदानं भविष्यति। यथा यथा २०२६ तमे वर्षस्य निर्वाचनं समीपं आगच्छति तथा तथा अस्य क्षेत्रस्य राजनैतिकउष्णता अपि वर्धते।
अस्मिन् वारे भारतीयजनतापक्षः पुनः शुभेन्दु अधिकारीम् एव प्रत्याशिरूपेण स्थापितवान्। तृणमूलकाङ्ग्रेस पक्षेन तस्य पूर्वसहयोगी पवित्र कर प्रत्याशी कृतः।
ममता बनर्जी न स्पर्धते इति विषयः विवादकारणम् अभवत्। भारतीयजनतापक्षः आरोपं करोति यत् सा पूर्वपराजयात् भयभीता अत्र निर्वाचनं न करोति। शुभेन्दु अधिकारी उक्तवान् यत् सः पूर्वं तां पराजितवान्, पुनः अपि पराजयिष्यति इति। तृणमूलकाङ्ग्रेस पक्षः वदति यत् संगठनबलस्य आधारेण सः निर्वाचनं करिष्यति।
राजनैतिकविश्लेषकाः मन्यन्ते यत् शुभेन्दु अधिकारी इत्यस्य प्रभावः अत्र अतीव वर्धितः अस्ति, तथा सत्तारूढपक्षः अपि अस्य क्षेत्रस्य कृते पूर्णबलं प्रयुञ्जीत। अतः २०२६ तमे वर्षे नन्दीग्रामनिर्वाचनं पुनः राज्यराजनीतेः अत्यन्तं चर्चितं निर्णायकं च भविष्यति।
हिन्दुस्थान समाचार