चैत्रनवरात्रम् : बाबा विश्वनाथस्य नगरी शक्ति आराधनायां लीनः,गृहेषु देवीमंदिरेषु च अखंडज्योतिः प्रज्जवलिता
माता शैलपुत्री तथा मुखनिर्मालिका गौर्योः मंडपे श्रद्धायाः सागरः प्रवहति, बैरिकेडेषु कतारबद्धाः श्रद्धालवः देव्याः जयघोषं कुर्वन्ति। वाराणसी,19 मार्चमासः (हि.स.)। काशी-पुराधिपतेः बाबा-विश्वनाथस्य नगरी वाराणसी चैत्र-शुक्ल-प्रतिपदा-दिने, यः गुरुवास
मां शैलपुत्री का दरबार


माता शैलपुत्री तथा मुखनिर्मालिका गौर्योः मंडपे श्रद्धायाः सागरः प्रवहति, बैरिकेडेषु कतारबद्धाः श्रद्धालवः देव्याः जयघोषं कुर्वन्ति।

वाराणसी,19 मार्चमासः (हि.स.)।

काशी-पुराधिपतेः बाबा-विश्वनाथस्य नगरी वाराणसी चैत्र-शुक्ल-प्रतिपदा-दिने, यः गुरुवासरः आसीत्, वासन्तिक-नवरात्रस्य प्रथमदिवसात् आदिशक्तेः गौरी-जगदम्बा-स्वरूपस्य नवदुर्गायाः पूजनार्चने निमग्ना अभवत्।

परम्परानुसारम् आदिशक्तेः गौरी-स्वरूपा मुख-निर्मालिका-गौरी तथा शक्तिरूपिणी जगज्जननी शैलपुत्री इत्येतयोः दर्शन-पूजनार्थं श्रद्धालवः अर्धरात्रोत्तरकालात् एव आगन्तुं आरब्धवन्तः। मन्दिरे जनाः मातरं प्रति गृह-परिवारस्य देशस्य च सुख-शान्त्यर्थम् आवेदनं कृतवन्तः।

अस्मिन् समये उभयोः मन्दिरयोः बहिः बैरिकेड इत्येषु स्थिताः कतारबद्धाः श्रद्धालवः नारिकेलम् अर्घ्यपुष्पमालां चुनरी च हस्तयोः धारयन्तः मातुः उच्चैः जयघोषं कुर्वन्तः दृश्यन्ते स्म। चैत्र-नवरात्रस्य प्रथमदिवसे प्रभाते एव गृहेषु लघु-महान्तेषु च देवि-मन्दिरेषु देवी-गीतानां, दुर्गा-चालिसा, सप्तशती, चण्डी-पाठस्य च ध्वनयः गुंजन्तः आसन्।

हवन-पूजासु उपयुज्यमानानां धूप-कर्पूर-अगरबत्ती-दशाङ्ग-समिधादीनां धूमः सम्पूर्णं वातावरणं आध्यात्मिकं कृतवान्। येषु गृहेषु मन्दिरेषु च सम्पूर्ण-नवरात्रपर्यन्तं पाठः आयोजनीयः आसीत्, तत्र प्रातःकाले घट-स्थापना कृता। अखण्ड-ज्योतिः प्रज्वलिता, पाठस्य क्रमः आरब्धः।

चैत्र-नवरात्रे प्रथमदिने (प्रतिपदा) गायघाट-स्थिते मुख-निर्मालिका-गौरी-मन्दिरे दर्शनार्थं जनाः रात्रेः त्रिवादने एव आगच्छन्ति स्म। अलईपुर-स्थिते भगवती-शैलपुत्री-मन्दिरे अपि प्राङ्गणं मार्गश्च श्रद्धालूनां भीड्या पूर्णः आसीत्।

नियमित-दर्शकौ देवी-भक्तः अजित-पाण्डेय तथा पत्रकारः दिनेश-उपाध्याय उक्तवन्तौ यत् एतत् मन्दिरं शताधिक-वर्ष-पुरातनम् अस्ति। मातुः शैलपुत्री-स्वरूपस्य दर्शनात् मानवजीवने सुख-समृद्धिः वर्धते। भगवत्याः दुर्गायाः प्रथमं रूपं शैलपुत्री इति प्रसिद्धम्। सा हिमालयराजस्य गृहे जाता इति कारणात् शैलपुत्री इति कथ्यते। तस्याः वाहनं वृषभः, दक्षिणहस्ते त्रिशूलं, वामहस्ते कमलपुष्पं च अस्ति। एषा पार्वती-स्वरूपा इति मन्यते।

एवं मान्यता अस्ति यत् अस्याः स्वरूपस्य देवी शिवस्य कठोरतपः अकरोत्, तस्याः दर्शनमात्रेण एव वैवाहिक-कष्टानि नश्यन्ति।

अन्यत्र अपि चैत्र-नवरात्रस्य प्रथमदिने बहवः जनाः आदिशक्तेः प्रति श्रद्धां दर्शयन्तः उपवासं कुर्वन्ति। लक्षशः महिलाः श्रद्धालवश्च सम्पूर्ण-नवरात्रपर्यन्तं व्रतधारणस्य संकल्पं कृत्वा प्रथमदिवसात् एव आस्थया आरब्धवन्तः।

दुर्गाकुण्ड-स्थिते दुर्गा-मन्दिरे, अर्दली-बाजार-स्थिते महाबीर-मन्दिर-परिसरे दुर्गा-भवानी-मन्दिरे, कामाख्या-मन्दिरे (कमच्छा), संकठा-मन्दिरे, महिषासुरमर्दिनी-मन्दिरे, जालपा-देवी-मन्दिरे, नवदुर्गा-मनोकामना-सिद्धि-मन्दिरे (नवापुर) च अपि दर्शन-पूजनार्थं विशाल-संमर्दः समागतः आसीत्।

---------------

हिन्दुस्थान समाचार