21 मार्चस्य दिवसे भारतीय-इतिहासे द्वे महत्वपूर्णे घटनाः स्मर्यन्ते। प्रमुखतया अयं दिवसः 1977 वर्षे आपत्कालस्य समाप्तेः प्रतीकः अस्ति। इंदिरा गांधी नेतृत्वे 25 जून 1975 तिथौ अर्धरात्रे देशे आपत्कालः आरोपितः। तदा राष्ट्रपतिः फखरुद्दीन अली अहमद प्रधानमन्त्रिणः अनुरोधेन संविधानस्य अनुच्छेद 352 अधीनं आपत्कालस्य उद्घोषणां कृतवान्। आपत्कालस्य काले नागरिकस्वातन्त्र्येषु प्रतिबन्धः आरोपितः, पत्रकारितायाः नियन्त्रणं कृतम्, विपक्षनेतृणां क्रियाकलापाः सीमिताः अभवन्। एषः कालः स्वातन्त्र्योत्तर-भारते अत्यन्तं विवादास्पदः मन्यते।

प्रायः द्विवर्षपर्यन्तं चलित्वा 21 मार्च 1977 तिथौ आपत्कालः समाप्तः। अयं दिवसः भारतीय-लोकतन्त्रे पुनर्स्थापनायाः तथा नागरिक-अधिकाराणां पुनर्प्रतिष्ठायाः सन्देशं दत्तवान्।

अस्मिन् एव दिवसे 1954 वर्षे भारतीय-चलच्चित्र-उद्योगस्य प्रतिष्ठितः पुरस्कारः Filmfare Awards आरब्धः। अयं पुरस्कारः भारतीय-चलच्चित्रेषु उत्कृष्ट-योगदानं कुर्वन्तः कलाकारान् तथा तांत्रिकान् सम्मानयितुं स्थापितः।

एवं 21 मार्च दिवसः भारतीय-इतिहासे संस्कृतौ च महत्वपूर्णः अस्ति एकतः लोकतन्त्रस्य पुनरागमनस्य प्रतीकः, अपरतः भारतीय-चलच्चित्र-जगतः ऐतिहासिकः दिवसः।

महत्वपूर्ण-घटनाचक्रः

1349 वर्षे जर्मनी-देशस्य एरफुर्ट-नगरे ब्लैक-डेथ-दङ्गेषु त्रिसहस्राधिकाः यहूदी-जनाः हताः।

1413 वर्षे हेनरी-पञ्चमः इंग्लैण्ड-देशस्य राजा अभिषिक्तः।

1791 वर्षे ब्रिटिश-सेनया बेंगलूरु-नगरं टीपू-सुल्तानात् जितम्।

1836 वर्षे कोलकाता-नगरे प्रथमं सार्वजनिक-पुस्तकालयः स्थापितः, अद्य तस्य नाम नेशनल-लाइब्रेरी अस्ति।

1857 वर्षे जापान-देशस्य टोक्यो-नगरे महाभूकम्पेन लक्षाधिक-जनानां निधनम् अभवत्।

1858 वर्षे लखनऊ-नगरे सैनिकैः आत्मसमर्पणं कृतम्।

1887 वर्षे बम्बई-नगरे प्रार्थना-समाजस्य स्थापना जाता।

1954 वर्षे प्रथमः फिल्मफेयर-पुरस्कार-समारोहः आयोजितः।

1977 वर्षे 1975 वर्षे आरोपितः आपत्कालः समाप्तः।

1999 वर्षे ब्रिटिश-हास्य-अभिनेता एर्नी-वाइस इत्यस्य निधनम्।

2000 वर्षे ताइवान-संसदा चीन-देशेन सह व्यापार-परिवहनयोः प्रतिबन्धान् समाप्तवती।

2000 वर्षे गिरिजा-प्रसाद-कोइराला नेपाल-देशस्य नूतनः प्रधानमन्त्री अभवत्।

2006 वर्षे रूस-चीन-देशयोः रक्षाक्षेत्रे ऊर्जाक्षेत्रे च त्रयः महत्त्वपूर्णाः सम्झौताः कृताः।

2008 वर्षे जगदीश-खट्टर महोदयः सम्मानितः।

2008 वर्षे वैज्ञानिकैः शनि-ग्रहस्य उपग्रहः टाइटन इत्यत्र महासागरस्य प्रमाणानि प्राप्तानि।

जन्म

1955 वर्षे Jair Bolsonaro जन्म।

1887 वर्षे मानवेन्द्र-नाथ-रायः जन्म।

1912 वर्षे ख्वाजा-खुर्शीद-अनवरः जन्म।

1916 वर्षे उस्ताद बिस्मिल्ला खान जन्म।

1978 वर्षे रानी मुखर्जी जन्म।

1934 वर्षे बूटा-सिंहः जन्म।

1925 वर्षे पीटर-ब्रुकः जन्म।

1923 वर्षे नटराज-रामकृष्णः जन्म।

निधनानि

1827 वर्षे दौलतराव-शिन्दे निधनम्।

1952 वर्षे केशव-प्रसाद-मिश्रः निधनम्।

2003 वर्षे शिवानी-देव्याः निधनम्।

2009 वर्षे मेजर-मोहित-शर्मा वीरगत्या प्राप्तः।

महत्वपूर्ण-अवसराः

विश्व-डाउन-सिन्ड्रोम-दिवसः।

विश्व-वानिकी-दिवसः।

विश्व-कठपुतली-दिवसः।

अन्ताराष्ट्रिय-रङ्गभेद-उन्मूलन-दिवसः।

विश्व-कविता-दिवसः।

हिन्दुस्थान समाचार