-डिवाइस् अधुना मुखं पठित्वा भवतः आवेगपूर्ण-क्रयम् निरोक्ष्यति -डिजिटल-इण्डिया भविष्यम् अधुना केवलं स्मार्ट न, किंचित् निर्णायकमपि

प्रयागराज, २० मार्च (हि.स)। डिजिटल-भुक्ति-जगति महान् समाचारः आगतः। इलाहाबादस्य भारतीय सूचना प्रौद्योगिकी संस्थान, इलाहाबाद (ट्रिपल आईटीए) संस्थायाः वैज्ञानिकैः भारतीय-पेटेण्ट-कार्यालयात् पेटेण्टः प्राप्तः। अस्य डिवाइसस्य नाम अस्ति ‘स्मार्ट् डिवाइस् टू मॉनिटर् द ई-वॉलेट् यूटिलाइजेशन एण्ड् द स्पेण्डिङ्ग् बिहेवियर् ऑफ् द यूजर्’।

एषा सूचना ट्रिपल आईटीए, इलाहाबादस्य पीआरओ डॉ पंकज मिश्रः शुक्रवासरे दत्त्वा उक्तवान् यत् अस्य डिवाइसस्य निर्माणकर्तारः प्रो. रंजीत सिंह (ट्रिपल आईटीए), शोधार्थिनी काजोल (ट्रिपल आईटीए), प्रो. दिब्योज्योति भट्टाचार्जी (असम-विश्वविद्यालयः) तथा सुमैया गौहर (अलीगढ-मुस्लिम-विश्वविद्यालयः) सन्ति। एषः संक्षिप्तः डिवाइसः कस्यापि मोबाइल अथवा कम्प्यूटर-स्क्रीन उपरि क्लिप् स्थापयित्वा संलग्नः भवति, तथा च कैमरा, माइक्रोफोन, एक्सेलरोमीटर तथा आर्टिफिशियल-इण्टेलिजेन्स् सहाय्येन उपयोगकर्तुः मुखम् तथा देह-भाषां पठति। एषः प्रत्येकं यूपीआई-व्यवहारं अनुगच्छति, यथा फोनपे, गूगलपे, पेटीएम अथवा व्हाट्सएपपे। यदि उपयोगकर्तुः भ्रूकुटिः संकुचति अथवा मुखं विकारयति, तर्हि सः त्वरितं सूचनां प्रेषयति यत् ‘भवन् चिन्तयतु!’ इति। एषः डिवाइसः मासिक-व्ययस्य पूर्णं प्रतिवेदनं निर्माति, सीमा-उल्लङ्घने चेतावनीं ददाति, तथा च उपयोगकर्तुः अभ्यासनुसारं श्रेष्ठं ई-वॉलेट् अपि सूचयति।

सः अवदत् यत् अस्य अतिरिक्तं डिवाइसः स्वयमेव उपयोगकर्तारं पृच्छति यत् कः ई-वॉलेट् किमर्थम् अनइन्स्टॉल् कृतः। एषः दत्तांशः उपयोगकर्तुः अनुमत्याः सह ई-वॉलेट्-सम्प्रदायेषु प्रेष्यते, येन ते स्वस्य अनुप्रयोगेषु सुधारं कुर्वन्ति। प्रो. रंजीत सिंह हास्यपूर्वकं उक्तवान्, “भारतीयाः अधुना ई-वॉलेट् द्वारा इत्थं व्ययं कुर्वन्ति यत् माता अपि न निरोद्धुं शक्नोति। वयं तादृशं डिवाइसः निर्मितवन्तः यः मातुः स्थाने उपवेश्य वदति - ‘वत्स, रात्रौ मैगी मा क्रयीः!’”

डॉ पंकज मिश्रः उक्तवान् यत् अस्य डिवाइसस्य सुरक्षा अपि दृढा अस्ति। अस्मिन् फिंगरप्रिण्ट् तथा फेस्-रिकग्निशन्-लॉक्, रिमोट्-वाइप्-प्रणाली, जल-आघात-प्रतिरोधी-कायः तथा अन्त्य-पर्यन्तं एन्क्रिप्शन अस्ति। भारते यूपीआई-व्यवहाराः प्रतिमासं २० लक्ष-कोटि-रूप्यकाणि अतिक्रान्तवन्तः, तथा च आवेग-क्रयस्य समस्या अत्यन्तं विशालाऽस्ति। एषः डिवाइसः उपयोगकर्तृभ्यः व्यये नियन्त्रणं दास्यति तथा फिनटेक्-सम्प्रदायान् वास्तविकं प्रत्युत्तरं दास्यति। डिजिटल-इण्डिया भविष्यम् अधुना केवलं स्मार्ट् न, किंचित् निर्णायकमपि जातम्। आगामिनि यूपीआई-भुगतौ सम्भवतः भवतः दूरभाषा एव वदेत् - “भवन् चिन्तयतु!”

हिन्दुस्थान समाचार