Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
-मां श्रृंगार गौर्याः मंडपे वादी महिलाः तत्समर्थकाश्चापि उपस्थितवन्तः
—दर्शन पूजनस्य क्रमः अनवरतः, गूंजितो जयकारः
वाराणसी, 22 मार्चमासः (हि.स.)।
उत्तरप्रदेशस्य धार्मिक-नगर्यां वाराणसी (काशी) वासन्तिक-चैत्र-नवरात्रस्य चतुर्थः दिवसः सुख-समृद्धि-सौभाग्य-प्रदायिन्याः माता-श्रृङ्गार-गौर्याः तथा जगदम्बायाः कूष्माण्डा-स्वरूपाय समर्पितः अस्ति।
परम्परानुसारं श्रद्धालवः रविवासरे आदिशक्तेः नवदुर्गा-स्वरूपेषु दुर्गाकुण्ड-स्थिते कूष्माण्डा-मन्दिरे तथा ज्ञानवापी-परिसरे स्थिते गौरी-स्वरूपे स्वयंभू-विग्रहे श्रृङ्गार-गौर्याः मन्दिरे उपस्थिताः अभवन्। माता कूष्माण्डायाः दर्शन-पूजनार्थं जनाः प्रभातकालात् एव दुर्गाकुण्डं प्रति आगच्छन्ति स्म, एषः क्रमः सायंकालपर्यन्तं प्रवृत्तः आसीत्। उभयोः मन्दिरयोः भक्ताः “सच्चे दरबार की जय”, “मां शेरावाली की जय” इत्यादीन् जयघोषान् अकुर्वन्।
चैत्र-नवरात्रस्य चतुर्थे दिने वर्षे एकवारं उद्घाट्यमाने श्रृङ्गार-गौर्याः मन्दिरे दर्शनार्थं सामान्य-श्रद्धालवः सह शिवसेना-कार्यकर्तारः अपि उत्साहेन दृष्टाः। चौक-प्रदेशे चित्रा-सिनेमा-समीपे एकत्रिताः शिवसैनिकाः पूर्वाह्णात् एव मन्दिर-गमनस्य तैयारीम् अकुर्वन्। श्री काशी विश्वनाथ मंदिर-परिसरस्य प्रतिबन्धित-क्षेत्रे श्रृङ्गार-गौर्याः विग्रहस्य स्थितत्वात् व्यापक-सुरक्षा-व्यवस्था कृता आसीत्।
अन्यत्र ज्ञानवापी-विवादेन सम्बद्धाः वादिन्यः महिलाः, तेषां अधिवक्तारः समर्थकाः च मैदागिन-स्थितात् गोरक्षनाथ मंदिर-प्रदेशात् श्रृङ्गार-गौर्याः दर्शनार्थं यात्रां निष्पादितवन्तः। एषा यात्रा शोभायात्रारूपेण निर्गता, जयघोषैः सह सर्वे कठोर-सुरक्षायाः मध्ये ज्ञानवापी-परिसरं प्राप्तवन्तः। तत्र माता-श्रृङ्गार-गौर्याः विधिविधानपूर्वकं श्रृङ्गारः आरती-पूजनं च कृतम्।
ज्ञातव्यं यत् ज्ञानवापी-परिसरे अति-संवेदनशील-प्रदेशे स्थितं श्रृङ्गार-गौर्याः मन्दिरं वर्षे केवलं चैत्र-नवरात्रस्य चतुर्थे दिने एव उद्घाट्यते। सामान्य-दिनेषु तस्याः विग्रहः रक्त-वस्त्रेण आच्छादितः भवति, किन्तु अस्मिन् दिने मुखौटेन रक्त-चुनरीया च सुशोभितः भवति। काशी-नगर्यां एषा मान्यता अस्ति यत् तस्याः दर्शनात् महिलानां श्रृङ्गारः वर्षपर्यन्तं स्थितः भवति।
नवरात्रस्य चतुर्थे दिने दुर्गाकुण्ड-स्थिते कूष्माण्डा-स्वरूपस्य दर्शन-पूजनं क्रियते। अस्याः पूजनात् सर्वाः बाधाः विघ्नाः दुःखानि च निवर्तन्ते, भवसागर-दुःखं च न भवति। देवी कूष्माण्डायाः अष्टभुजाः सन्ति—सप्तसु हस्तेषु क्रमशः कमण्डलुः, धनुः, बाणः, कमलम्, अमृतपूर्णः कलशः, चक्रं, गदा च सन्ति। सा विश्वस्य पालनकर्त्री इति अपि प्रसिद्धा।
धार्मिक-मान्यतानुसारं यदा सृष्टेः अस्तित्वं नासीत् सर्वत्र अन्धकारः आसीत्, तदा देवी स्वस्य ईषत्-हासेन एव ब्रह्माण्डस्य सृष्टिं कृतवती। प्राचीन-देवी-मन्दिरेषु एतत् मन्दिरं अपि गण्यमानम्। ‘काशी-खण्डे’ अपि अस्य उल्लेखः दृश्यते। कथ्यते यत् दुर्गम-दानवस्य शुम्भ-निशुम्भयोः वधानन्तरं श्रान्ता आदिशक्ति अत्र विश्रामं कृतवती, तदा अयं प्रदेशः दुर्गमः वनाच्छादितः च आसीत्।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार