Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
२५ मार्चमासः इतिहासस्य पृष्ठेषु अनेकाभिः महत्त्वपूर्णाभिः घटनाभिः अभिलेखितः अस्ति। एषा तिथिः न केवलं भारतस्य, अपि तु विश्वस्यापि विशेषं महत्त्वं वहति। अस्मिन् दिने भारतस्य स्वतन्त्रता-सेनानी उषा मेहता इत्यस्याः जन्म अभवत्। सा स्वातन्त्र्य-संग्रामे महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहन्ती विशेषतः ‘भारत-त्याग-आन्दोलन’-काले ‘सीक्रेट्-कांग्रेस-रेडियो’ इति सञ्चालयित्वा ब्रिटिश-सर्वकारस्य विरुद्धं सूचनाः प्रसारितवती तथा आन्दोलनं सुदृढीकृतवती। तस्याः साहसं समर्पणं च स्वातन्त्र्य-संग्रामाय नूतना ऊर्जा दत्तवती।
अतिरिक्तं २५ मार्चमासे विश्वप्रसिद्धः कृषि-विज्ञानी नॉर्मन-बोरलॉग इत्यस्यापि जन्म अभवत्। सः ‘हरित-क्रान्तेः जनकः’ इति कथ्यते, यतः तस्य अनुसंधानैः प्रयासैश्च विश्वे खाद्यान्न-उत्पादन-वृद्धौ महत्त्वपूर्णं योगदानं कृतम्। तेन विकसिताः उन्नत-बीज-प्रकाराः अनेकेषां देशानां दुर्भिक्षात् रक्षणे सहायकराः अभवन्।
एतेन महता कार्येण नॉर्मन-बोरलॉग नोबेल-शान्ति-पुरस्कारैः सम्मानितः। एवं २५ मार्चमासः तेषां महान् व्यक्तित्वानां स्मरणं कारयति ये स्व-स्व-क्षेत्रेषु असाधारणं योगदानं कृत्वा जगतः कल्याणं कृतवन्तः।
महत्त्वपूर्णाः घटनाः
१६५५- शनिग्रहस्य सर्वस्मात् विशालस्य उपग्रहस्य ‘टाइटन’ नाम्नः आविष्कारः अभवत्।१७८८- भारतीय-भाषासु बाङ्ग्ला-भाषायां प्रथमं विज्ञापनं ‘कलकत्ता गजट्’ इत्यत्र प्रकाशितम्।१८०७- ब्रिटिश-साम्राज्ये दास-प्रथायाः अन्तः कृतः। १८२१- यूनान-स्वातन्त्र्य-संग्रामस्य आरम्भः।१८९६- यूनान-राजधानी एथेंस-नगरे आधुनिक-ओलम्पिक-क्रीडानां आरम्भः।१८९८- सिस्टर-निवेदिता स्वामी-विवेकानन्देन ब्रह्मचर्य-दीक्षा प्रदत्ता।१९६५- नागरिक-अधिकार-संघर्षस्य नेता मार्टिन-लूथर-किंग-जूनियर-इत्यस्य चतुर्दिवसीय-यात्रा समाप्ता।१९८३- आधुनिकः समुद्र-विज्ञान-शोध-पोतः ‘सागर-कन्या’ जले अवतारितः।१९८६- देशस्य प्रथमं विशेष-दुग्ध-रेलयानम् आनन्द-नगरात् कलकत्ता-नगरं प्राप्तम्।१९८७- दक्षेस(सार्क)देशानां स्थायी-सचिवालयः नेपालस्य काठमाण्डू-नगरे उद्घाटितः।१९८९- भारतस्य प्रथमं सुपर-सङ्गणकं राष्ट्राय समर्पितम्।१९९५- विख्यातः मुक्केबाजः माइक-टायसन त्रिवर्षीय-कारावासानन्तरं मुक्तः।१९९९- भारतद्वारा पाकिस्तानी-नागरिकाणाम् अष्ट-वर्गेभ्यः वीजा-शिथिलता-घोषणा कृता।२००२- उत्तरी-अफगानिस्तानस्य हिन्दूकुश-प्रदेशे ६.१ तीव्रतायाः भूकम्पः, सहस्राधिक-जनानां मृत्यु:।२००३- सद्दाम-नहर तथा फरात-सेतु इराकस्य आधिपत्ये। एडम-ओसबोर्नस्य निधनम्।२००५- संयुक्त-राष्ट्र-सुरक्षा-परिषदा सूडान-देशाय शान्ति-सेना अनुमोदिता।२००७- टीम-इण्डिया विश्वकप-क्रिकेट-प्रतियोगितातः बहिः।२००८- टाटा-समूहस्य ‘कम्यूटेशन-रिसर्च-लैबरटरीज’ ‘याहू’ संस्थया सह संधिः कृतः।२००८- ‘एण्डेवर’ अन्तरिक्ष-यानं सफलतया अन्ताराष्ट्रिय-अन्तरीक्ष-केन्द्रात् प्रस्थितम्।२०११- उड़ीसा-नाम परिवर्तनं ‘ओडिशा’ इति रूपेण राज्यसभया अनुमोदितम्।
जन्म
१८३८- विलियम-वेडरबर्न- भारतीय-राष्ट्रीय-कांग्रेस-अध्यक्षः।१९१४- नॉर्मन-बोरलॉगः- नोबेल-पुरस्कार-विजेता अमेरिकी कृषि-विज्ञानी।१९२०- उषामेहता- स्वतन्त्रता-सेनानी, गांधीवादी-नेत्री।१९२७- पी.शानमुगम्- पुदुचेरी-राज्यस्य द्विवारं मुख्यमन्त्री।१९३२- अजीज-मुशब्बर-अहमदी- भारतस्य भूतपूर्वः २६तमः मुख्य-न्यायाधीशः।१९३३- वसन्त-गोवारिकरः- पद्मश्री-पद्मभूषण-समन्वितः भारतीय-विज्ञानी।१९४३- तेजराम-शर्मा- भारतीयः कविः।१९४८- फारुख-शेखः- प्रसिद्धः चलचित्र-अभिनेता।१९६५- मोहन-यादवः-भारतीय-जनता-पार्टी-राजनीतिज्ञः, मध्यप्रदेशस्य मुख्यमन्त्री।
निधनम्
१९३१- गणेशशंकर-विद्यार्थी- प्रसिद्धः समाज-सेवी, स्वतन्त्रता-सेनानी, राजनीतिज्ञः।१९७५- देइवा-जीवारत्तीनम्- भारतीय-राजनीतिज्ञः।२०११- कमला-प्रसादः- हिन्दी-साहित्यस्य प्रसिद्धः आलोचकः।२०१४- नन्दा- प्रसिद्धा चलचित्र-अभिनेत्री।२०२०- निम्मी- भारतीय-चलच्चित्र-जगतः सुप्रसिद्धा अभिनेत्री।
महत्त्वपूर्णः अवसरः
गणेशशंकर-विद्यार्थिनः बलिदान-दिवसः।
हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता