Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
- आस्थायाः पुराणानां च मान्यतया संबद्धा अद्भुता परंपरा, भारतस्य आध्यात्मिक शक्तेः सनातन मूल्यानां च जीवितः उत्सवः रामनवमी
अयोध्या, 24 मार्चमासः (हि.स.)।
मर्यादा धर्म आदर्शानां च प्रतीकः भगवान् श्रीरामः यस्य जन्मभूमिः अयोध्या तत्र मन्यमाना रामनवमी केवलं पर्व नास्ति, अपितु सनातनसभ्यतायाः सहस्रवर्षप्राचीनायाः आध्यात्मिकस्मृतेः उत्सवः अस्ति। संतपरम्परायां पुराणेषु च एषा मान्यता अस्ति यत् रामनवम्यां दिने ब्रह्माण्डस्य सर्वाणि पवित्रतीर्थानि अयोध्यां आगत्य विराजन्ति। अतः अयं दिवसः केवलं जन्मोत्सवः न, अपितु सनातनसंस्कृतेः अनन्तधारायाः प्रतीकः मन्यते।
प्रो ब्रजभूषणत्रिपाठिना ‘हिन्दुस्थानसमाचार’ इत्यस्मै विशेषसंवादे उक्तं यत् रामनवम्यां दिने अयोध्यायां सर्वतीर्थनिवासस्य मान्यता केवलं धार्मिकविश्वासः न, अपितु सनातनयुगात् प्रवहन्त्याः तस्याः आध्यात्मिकपरम्परायाः प्रतीकः अस्ति, या भारतीयसभ्यतां सहस्रवर्षपर्यन्तं जीवयित्वा सशक्तां कृतवती। यदा अयोध्यायां “जय श्रीराम” इत्यस्य उद्घोषः गुंजति तदा सः केवलं उत्सवः न भवति, किन्तु सनातनसंस्कृतेः अमरचेतनायाः उत्सवः भवति।
तेन उक्तं यत् भारतीयसंस्कृतौ भगवान् श्रीरामः केवलं ऐतिहासिकः धार्मिकः वा पात्रः न, अपितु सनातनयुगस्य आदर्शानां सजीवप्रतीकः मन्यते। त्रेतायुगे तस्य अवतारः केवलं राजकुमारस्य जन्मघटना न आसीत्, अपितु धर्ममर्यादान्यायानां तस्य मार्गस्य स्थापना आसीत्, येन भारतीयसभ्यता सहस्रवर्षपर्यन्तं दिशा प्राप्तवती।
सनातनपरम्परायां अयोध्या दिव्या मोक्षदायिनी नगरी इति मन्यते। प्राचीनग्रन्थेषु एषा देवतानां प्रिया नगरी धर्मस्य राजधानी च इति वर्णिता अस्ति। स्कंद पुराण तथा पद्म पुराण इत्ययोः वर्णनं दृश्यते यत् रामनवम्यां दिने अयोध्यायां कृतस्य स्नानजपदानस्य फलम् अनेकतीर्थदर्शनसमं भवति। संतपरम्परानुसारं यदा भगवान् श्रीरामस्य अवतरणम् अभवत् तदा देवताः ऋषयः पवित्रनद्यश्च अपि अस्य दिव्यक्षणस्य साक्षिणः भवितुं अयोध्यां प्राप्तवन्तः। अस्मात् एव अयं विश्वासः प्रचलितः यत् रामनवम्यां दिने सर्वतीर्थानां वासः अयोध्यायां भवति।
सनातनसंस्कृतेः दिव्यक्षणस्य अनुभवम् अयोध्या प्रदास्यति। रामनवम्यां दिने अयोध्यायाः दृश्यं मानो प्राचीनसनातनयुगस्य स्मृतयः सजीवाः भवन्ति। सरयू तटे आस्थातरङ्गाः उद्गच्छन्ति, मन्दिरेषु भजनकीर्तनानि गुंजन्ति, समग्रे नगरे “जय श्रीराम” इत्यस्य घोषः वातावरणं आध्यात्मिकऊर्जया पूरयति। लक्षशः श्रद्धालवः सरयूजले स्नानं कृत्वा प्रभोः दर्शनं कुर्वन्ति, तं दिव्यक्षणं अनुभवन्ति च, यदा सनातनसंस्कृतेः उज्ज्वलतमः आदर्शः अस्मिन् भूमण्डले अवतीर्णः आसीत्।
रामनवम्यां दिने सनातनी जगत् स्वीयाभिः सांस्कृतिकमूलाभिः सह पुनः संयुज्यते। कालः परिवर्तितः, युगानि अपि परिवर्तितानि, तथापि सनातनसंस्कृतेः एषा परम्परा अद्यापि तादृशीव सजीवा अस्ति। अद्यापि रामनवम्यां दिने अयोध्यायां आगच्छन्ती आस्था केवलं भारते एव न, अपितु विश्वस्य सर्वेषु भागेषु निवसन्तः कोटिशः जनान् स्वीयाभिः सांस्कृतिकमूलाभिः संयोजयति। डिजिटलयुगे अपि अयोध्यायाः रामजन्मोत्सवदृश्यानि विश्वस्य नानादेशान् प्रति प्रसारितानि भवन्ति, भारतीयसंस्कृतेः आध्यात्मिकशक्तेः सन्देशं वहन्ति।
अद्य अयोध्या स्थितः श्रीरामजन्मभूमेः अयं उत्सवः केवलं भारतपर्यन्तं सीमितः नास्ति। विश्वस्य सर्वत्र निवसन्तः भारतीयमूलजनाः रामनवमीं समानया श्रद्धया उत्साहेन च आचरन्ति। डिजिटलयुगे अयोध्यायाः प्रसारितानि रामजन्मोत्सवदृश्यानि, भजनकीर्तनानि, सरयूघाटस्य दिव्यता च विश्वस्य कोटिशः जनान् प्रति प्राप्नुवन्ति। “सर्वेषां रामः, सर्वेषु रामः” इति सन्देशः अद्य केवलं धार्मिकआस्थायां सीमितः नास्ति, अपितु मानवता नैतिकता आध्यात्मिकचेतना च इत्यस्य प्रतीकः अभवत्। भारतीयसंस्कृतिः न केवलं इतिहासे महान् आसीत्, अपितु अद्यापि तस्याः आध्यात्मिकशक्तेः सनातनमूल्यानां च नादः विश्वं प्रति गच्छति।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार