Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
लखनऊनगरम्, २७ मार्चमासः (हि.स.)। किङ्ग-जॉर्ज-चिकित्सा-विश्वविद्यालयस्य (KGMU) श्वसन-रोग-विभागेन यक्ष्मा-उन्मूलनस्य दिशि निरन्तरं प्रशंसनीय-प्रयत्नाः क्रियन्ते। अस्मिन्समये “ड्रग्-प्रतिरोधी-टीबी-केयर-केन्द्रस्य” तत्वावधानं हाइव-हॉस्पिटल-अण्ड-ट्रॉमा-सेन्टर-द्वारा “टीबी-मुक्त-भारत” अभियानस्य अन्तर्गतं शुक्रवासरे २५ यक्ष्मा-रोगी बालकान् दत्तकं कृतम्, तेषां पोषण-पोटली अपि प्रदत्ता। अस्य कार्यक्रमस्य लक्ष्यं यक्ष्मा-रोगिभ्यः उत्तमं पोषण-सहाय्यं प्रदातुं, तेषां शीघ्रस्वास्थ्यलाभे सहयोगं च कर्तुं अस्ति।
डा.सूर्यकान्तः कार्यक्रमे उपस्थितः चिकित्सकान्, स्वास्थ्य-कार्यकर्तॄन्, सर्वान् टीबी-रोगी-बालकान् च तेषां पारिजनान् सम्बोध्य उक्तवान् यत् यक्ष्मा-रोगिभ्यः सामाजिक-भेदभावः न स्यात्। अद्यापि विशेषतः महिलाः तथा बालकाः यक्ष्मा-रोगिभ्यः सामाजिक-भेदभावम् अनुभवन्ति। तान् एकाकी त्यक्त्वा अन्ये बालकाः न तैः सह उपवेशनं कुर्वन्ति, न च क्रीडन्ति। एषा स्थितिः रोगिभ्यः हितकारी नास्ति, यतः एषा मानसिक-स्वास्थ्ये नकारात्मक-प्रभावं कुर्वन्ति। तेषां पारिवारिक-सामाजिक-सहयोगः च उत्साहः अत्यन्तं आवश्यकः।
तेन उक्तं यत् सर्वे यक्ष्मा-रोगिणः तथा तेषां पारिजनाः रोगं न गोपयेयुः, किन्तु बहिर्गमनकाले मुखे मास्क इति धारयेयुः। यथाशक्यम् सम्मर्दात् दूरं वसेयुः। रोगी-परिजनयोः संवादे सावधानता युक्ता भवेत्, यतो हि एकः यक्ष्मा-रोगी काशनेन छिक्कनेन वा न्यूनतमं १५ नव-यक्ष्मा-रोगिणः संक्रमिताः भवितुमर्हन्ति।
यदि द्विसप्ताहात् अधिकं कासः, रक्तसहित-कासः, उरुस्फीतिः, श्वासे वा कासने दु:खस्य अनुभवः, दीर्घकालीन-ज्वरः, रात्रौ अतीव-स्वेद;, शिथिलता, दुर्बलता, निरन्तरं अन्नकाभावः, वा अस्पष्ट-कारणात् वज्र-क्षयः दृश्यते, तर्हि समीपे यक्ष्मा-केन्द्रे, जनपद-रुग्णालये सामुदायिक-स्वास्थ्य-केंद्रे वा चिकित्सक-समीक्षा आवश्यकी।औषधिं मध्ये न त्यजेत्
डा.सूर्यकान्तः उक्तवान् यत् सर्वे यक्ष्मा-रोगिणः उपचारं पूर्णं कर्तुं यथोचितं, औषधिं मध्ये न त्यजेयुः। अन्यथा एमडीआर-यक्ष्मा इत्यस्य गंभीर-संभावनाः उत्पद्यन्ते। एतत् रोगिणां स्वास्थ्ये अधिकं संकटम् उत्पद्यते, समये उपचारं न लभते चेत् जीविताय समस्या अपि वृद्धिं याति।
“ड्रग्-प्रतिरोधी-टीबी-केयर-केन्द्रस्य” संस्थापक-प्रभारी डा.सूर्यकान्तः उक्तवान् यत् अद्य-पर्यन्तं ५०० अधिकं यक्ष्मा-रोगिणः दत्तकं कृताः। २०१९ वर्षात् आरभ्य एकं ग्रामं तथा एकं स्लम-क्षेत्रं अपि दत्तकं कृतम्। KGMU द्वारा अद्य पर्यन्तं प्रायः १५ ग्राम-पंचायताः दत्तकं कृताः।
डा.सूर्यकान्तः उक्तवान् यत् “निक्षय-मित्र-योजना”-मार्गेण समाजस्य विविध-श्रेण्यः यक्ष्मा-रोगिणां साहाय्याय आग्रही-भवतुं अवसरं लभन्ते। अस्य प्रकारस्य प्रयासः यक्ष्मा-विरुद्धं संग्रामं दृढं कुर्यात् तथा “यक्ष्मा-मुक्त-भारत” लक्ष्यं प्राप्तुं महत्त्वपूर्णं योगदानं ददाति। एषः प्रयत्नः केवलं चिकित्सा-सेवायाः उत्कृष्ट-दर्शनं नास्ति, किन्तु सामाजिक-दायित्वं मानवीय-संवेदनां च सूचयति, या अन्य-संस्थानानां व्यक्तिनां च सक्रिय-सहभागाय प्रेरयति।
कार्यक्रमे रेस्पिरेटरी-मेडिसिन-विभागे डॉ.अंकित-कुमारः, हाइव-हॉस्पिटल-अण्ड्-ट्रॉमा-सेन्टर-इत्यस्य प्रबंधकः डॉ.मनोज-कुमार-सिंहः, विवेक-सिंहः, अञ्जनेय-सिंहः, रजनी-मिश्रा, सोनाली-विश्वकर्मा, विभागस्य NTEP दलम्, STS अमन-भारती, TBHV बृजेन्द्र-सिंहः, TBHV ममता-जोशी, STLS जे.पी.तिवारी, LT संदीप-मौर्यः, मेडिकल-ऑफिसर डॉ.देवरतः, लघु-चिकित्सकाः च सर्वे स्वास्थ्यकर्मिणः उपस्थिताः।
हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता