भारतीय–राजनीतौ ०६ मार्चमासः दिनाङ्कः विशेषं महत्वं वहति। अस्मिन् दिनाङ्के देशस्य नवमः प्रधानमन्त्री चंद्रशेखरः प्रधानमन्त्रीपदात् त्यागपत्रं दत्तवान्। १९९१ तमे वर्षे एव तेन प्रधानमन्त्रीपदात् त्यागपत्रं दत्तम्। राजनीतौ महत्त्वपूर्णं परिवर्तनं जातम्।उत्तर–प्रदेश–राज्यस्य बलिया–जनपदस्य इब्राहिमपट्टी–ग्रामे कृषक–कुटुम्बे जातः चंद्रशेखरः राजनीतिक–यात्रां छात्रजीवनात् आरभत। इलाहाबाद–विश्वविद्यालये अध्ययनकाले सः समाजवादी–आन्दोलने संयुतः शीघ्रं राष्ट्रीय–राजनीतौ सक्रियभूमिकां अवहत्।

चंद्रशेखरः १९७७ तः १९८८ पर्यन्तं जनता–पक्षस्य अध्यक्षः आसीत् तथा स्पष्टवादिता–वैचारिक–प्रतिबद्धतया कारणेन ख्यातः। १० नवम्बरमासे १९९० तमे दिनाङ्के सः प्रधानमन्त्रीपदस्य शपथं गृह्णाति २१ जूनमास: १९९१ पर्यन्तं तस्य कर्तव्यं निर्वर्तितवान्। यद्यपि ०६ मार्चमासे १९९१ तमे दिनाङ्के सः त्यागपत्रं दत्तवान्, तस्य पश्चात् नूतन–व्यवस्था स्थाप्यते तावत् पर्यन्तं तं कार्यवाहक–प्रधानमन्त्री इति पदे नियुक्तं कृतम्।

अल्पकालिकः अपि तस्य कार्यकालः भूत्वा, तस्य भूमिकां भारतीय–लोकतन्त्रस्य महत्त्वपूर्णः अध्यायः इति स्मृत: अस्ति।

महत्वपूर्ण–घटनाक्रमाः

१७७५ – रघुनाथ–रावः आंग्लै: सह सूरत–सन्धौ हस्ताक्षरं कृतवान्।१९०२ – स्पेनदेशे प्रसिद्धः फुटबॉल–क्लबः ‘मैड्रिड क्लब’ संस्थापितः।१९१५ – शान्तिनिकेतने महात्मा–गांधी रबीन्द्रनाथ–टैगोरः प्रथमं मिलितवन्तः।१९२४ – मिश्र–सरकारे तूतनखामेन–ममीं उद्घाटयत्। ब्रिटिश–पुरातत्ववेत्ता हावर्ड–कार्टर १९२२ तमे वर्षे ममीन् अन्वेष्टवान्।१९५३ – ७४ वर्ष-आयुषि जोसेफ–स्तालिनस्य निधनम्।१९५७ – घाना–प्रधानमन्त्री क्वामे–नक्रूमा नेतृत्वे स्वतंत्र–राष्ट्रं जातम्।१९६१ – टाइम्स–ऑफ–इंडिया–समूहः वित्त–संबद्ध ‘द इकनॉमिक टाइम्स’ अखबारं बम्बईत: प्रकाशयत्।१९६७ – जोसेफ–स्तालिन–पुत्री स्वेतलाना भारतस्थित रूसी–दूतावासात् अमेरिकादेशम् आगता।१९९१ – प्रधानमन्त्री चंद्रशेखरः त्यागपत्रं दत्तवान्।१९९६ – इराकः संयुक्त–राष्ट्र–प्रस्तावानुसारं ‘खाद्याय तेल योजना’ स्वीक्रियत।१९९६ – आयरिश–रिपब्लिक–आर्मी ब्रिटेनसहित २५–वर्षीय युद्धस्य घोषणा कृतवती।२००१ – फिजी–राज्ये महेन्द्र–चौधरी–विरोधः जातः।२००३ – अल्जीरियायाः विमानम् तामारासेट्–प्रदेशे दुर्घटितम्, १०२ यात्रिणः मृताः।२००४ – उत्तर–कोरिया यूरेनियम–आधारितं कार्यक्रमं अस्वीकृतम्।२००८ – राजस्थानात् राज्यसभा–संसद–सदस्या प्रभा ठाकुर अखिलभारतीयमहिला–कांग्रेस–अध्यक्षा नियुक्ता।२००८ – जॉन–मैक्केन अमेरिकी–राष्ट्रपति–पद–निर्वाचंस्य रिपब्लिकन–पक्ष–प्रत्याशी घोषितः।२००८ – पाकिस्तान–राष्ट्रपति परवेज–मुशर्रफः सबरजीत–दयायाचिका अस्वीकारिता।२००९ – भारतीय–वायुसेना–मिग–२३ विमानेन अन्तिम–उड्डयनं कृतम्।२०१८ – कॉनराड–संगमा मेघालय–राज्ये १२–तमः मुख्यमन्त्री पद–शपथ–ग्रहणम्।

जन्म

१५०८ – नासिरुद्दीन–मुहम्मद–हुमायूं जन्म।१९२१ – होकिशे–सेमा, नागालैण्ड–राज्यस्य ३–मुख्यमन्त्री।१९३६ – रामलाल–बरेठ, प्रसिद्धः कत्थक–नर्तकः, छत्तीसगढ़–राज्यस्य रायगढ़–जनपद:।१९४४ – रामशरण–जोशी, भारतीय–पत्रकारः, सम्पादकः, मीडिया–शिक्षकः, समाज–विज्ञानी।१९४५ – सैयद–अहमद, भारतीय–राजनीतिज्ञः, लेखकः, कांग्रेस–सदस्यः।१९९२ – फवाद–मिर्ज़ा, भारतीय–अश्वारोही।

निधनम्

१८९२ – अम्बिका–चक्रवर्ती, प्रसिद्धः क्रान्तिकारी तथा नेता।१९५० – सच्चिदानन्द–सिन्हा, भारत–संसदस्य प्रसिद्धः सांसदः, शिक्षाविद्, अधिवक्ता, पत्रकारः।१९९५ – मोटूरि–सत्यनारायण, दक्षिण–भारत–हिन्दी–प्रचार–आन्दोलन–संगठकः।२०१५ – राम–सुंदर–दास, भारतीय–राजनीतिज्ञः, बिहार–मुख्यमन्त्री।२०१८ – शम्मी, प्रसिद्धा बॉलीवुड–अभिनेत्री।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता