Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
आसनसोलम्, 01 अप्रैलमासः (हि. स.)।
आसनसोलनगरस्य पोलोग्राउण्डे अद्यतनदिनेषु प्रवर्तमानः ऐतिहासिकः अजंता सर्कस जनानां आकर्षणकेन्द्रं जातः अस्ति। निर्वाचनपरिस्थितेः अपि सत्तायां सति सर्कसे दर्शकानां प्रचण्डा भीड् दृश्यते, येन स्पष्टं भवति यत् पारम्परिकमनोरञ्जने जनानां अनुरागः अद्यापि स्थितः अस्ति। किन्तु अधुना परिवर्तितनियमपरिस्थितीनां कारणेन सर्कसपरम्परा विलुप्तेः कगारपर्यन्तं आगता अस्ति।
सर्कसस्य प्रबन्धकः हैप्पी उक्तवान् यत् अस्मिन् सर्कसे प्रायः सप्ततिः कलाकाराः कार्यं कुर्वन्ति, तेषां सर्वेषां जीवनोपायः केवलं एषः सर्कस एव अस्ति। सः चिन्तां व्यक्तवान् यत् गतकेषु वर्षेषु सर्कसस्य शोभा पूर्ववत् नास्ति। कदाचित् समयः आसीत् यदा सिंहाः, गजाः, अश्वाः इत्यादयः प्रमुखाः आकर्षणाः सर्कसस्य भागाः आसन्, किन्तु अधुना परिवर्तितनियमपरिस्थितीनां कारणेन तादृशं प्रदर्शनं न शक्यते।
सः उक्तवान् यत् वर्तमानकाले सर्कसस्य आयः अपि अपेक्षितरूपेण न भवति, येन अस्य भविष्ये संकटमेघाः संचारन्ति। सः भावुकतया अवदत्— “यदि एषा स्थिति तथा एव तिष्ठति, तर्हि सः दिवसः दूरः न यदा सर्कस केवलं कथासु एव सीमितः भविष्यति, आगामिन्यः पीढयः च केवलं कथारूपेण एव अस्य श्रवणं करिष्यन्ति।”
प्रबन्धकेन अपि उक्तं यत् सर्कसस्य रक्षणार्थं अनेकवारं शासनात् आर्थिकसहाय्यस्य याचनाः कृताः, किन्तु अद्यापि किञ्चित् ठोससहाय्यं न प्राप्तम्। तस्य मतम् अस्ति यत् केवलं शासकीयसहयोगेन एव एषा पारम्परिककला जीविता स्थापयितुं शक्यते।
सः सर्कसस्वामिनः प्रशंसां कृत्वा अवदत् यत् निरन्तरहानिः सति अपि ते सर्कसं चालयन्ति, यतः तेषां मनसि कलाकाराणां जीवनोपायस्य विषये गम्भीरा चिन्ता अस्ति। सः उक्तवान् यत् “यदि सर्कसः निरुद्धः भविष्यति, तर्हि दीर्घकालात् अस्मिन्न् क्षेत्रे संलग्नानां कलाकाराणां किं भविष्यति, ते कुत्र गमिष्यन्ति—इति चिन्तया एव स्वामी एतत् कथंचित् चालयति।”
एतासु कठिनपरिस्थितिषु अपि अजंता सर्कसस्य प्रवर्तनं न केवलं मनोरञ्जनपरम्परां जीवितां धारयति, अपि तु तेषां दशानां कुलानां आशां अपि धारयति, येषां जीवनोपायः अनेन सह सम्बद्धः अस्ति।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार