Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
देशस्य विश्वस्य च इतिहासे १८ अप्रैल-दिनाङ्कः अनेकाभिः महत्त्वपूर्णाभिः घटनाभिः स्मर्यते। एषः दिवसः एकतः भारतस्य महान् स्वतन्त्रता-सेनानी तात्या-टोपे इत्यस्य योगदानं स्मारयति, अपरतः महान् वैज्ञानिकः अल्बर्ट-आईंस्टाइन-इत्यस्य निधनस्य अपि स्मरणं करयति।
तात्या-टोपे, यस्य वास्तविकं नाम रामचन्द्र-रघुनाथ-टोपे आसीत्, १८५७-तमस्य प्रथम-स्वातन्त्र्य-संग्रामस्य प्रमुखेषु नेतृषु एकः आसीत्। सः ब्रिटिश-शासनस्य विरुद्धे संघर्षे महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वह्य स्व-शौर्येण रणनीत्या च बहुवारं आंग्ल-सेनां प्रति स्पर्धां दत्तवान्। यस्मिन् काले देशस्य अनेक-प्रदेशेषु जनाः दास्यं स्व-भाग्यं मन्यन्ते स्म, तस्मिन् काले तात्या-टोपे स्वातन्त्र्यस्य ज्वालां प्रज्वालयित्वा जनान् स्वाधीनतायाः महत्त्वं बोधितवान्।
१८५७-विद्रोहे तस्य भूमिका अतीव निर्णायका आसीत्। सः न केवलं सैन्य-नेतृत्वं कृतवान्, अपि तु विभिन्न-प्रदेशेषु क्रान्तिकारी-क्रियाः संगठ्य स्वातन्त्र्य-आन्दोलनं प्रोत्साहितवान्। तस्य रणनीतिक-कौशलं देशभक्तिश्च अद्यापि प्रेरणास्रोतः अस्ति।अस्यैव दिने १९५५ तमे वर्षे महान् वैज्ञानिकः अल्बर्ट-आइंस्टीनः दिवंगतः अभवत्। सः आधुनिक-भौतिकशास्त्रस्य जनकः इति प्रसिद्धः आसीत्। तस्य सिद्धान्ताः विज्ञान-जगति क्रान्तिकारी-परिवर्तनानि आनयन्, विश्वस्य बोधस्य नूतनं आयामं प्रदत्तवन्तः।१८ अप्रैल-दिवसः अस्मान् एकतः देशभक्तेः त्यागस्य च प्रेरणां ददाति, अपरतः ज्ञान-विज्ञानयोः महत्त्वं स्मारयति। एतेषां महानां व्यक्तिनां योगदानं अद्यापि समाजस्य मार्गदर्शने महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति।
महत्वपूर्ण-घटनाः
१६१२ — शाह-जहाँ इत्यस्य मुमताज-महलेन सह विवाहः अभवत्। १८५९ — तात्या-टोपे इत्यस्य मृत्यु-दण्डः दत्तः। १९०२ — डेनमार्क-देशे अपराधिनां परिचयार्थं प्रथमं अङ्गुलिचिह्न-लेखनम् आरब्धम्। १९१७ — महात्मा-गान्धी चम्पारण-प्रदेशे सत्याग्रह-आन्दोलनम् आरब्धवान्। १९४८ — इंटरनेशनल-कोर्ट-आफ-जस्टीस-इत्यस्य स्थापना हेग-नगरे अभवत्। १९५० — विनोबा भावे तेलङ्गान-प्रदेशे भूदान-आन्दोलनम् आरब्धवान्। १९५५ — अल्बर्ट-आइंस्टीनस्य निधनम्। १९६८ — अमेरिका-देशेन नेवाडा-प्रदेशे परमाणु-परीक्षणम् कृतम्। १९७१ — भारतस्य प्रथमः बोइंग 747 विमानं मुम्बई-नगरं प्राप्तवान्। १९८० — जिम्बावेदेशः ब्रिटेन-देशात् स्वातन्त्र्यम् अघोषयत्। १९९१ — केरल-राज्यं पूर्ण-साक्षर-राज्यरूपेण घोषितम्। १९९४ — ब्रैन-लारा इत्यनेन ३७५ धावनाङ्काः कृताः।
जन्म
• १६२१ — गुरु-तेगबहादुरः• १८५८ — ढोंडो-केशव-कार्वे • १९१६ — ललिता-पंवारः • १९६१ — पूनम-ढिल्लों
निधनम्
• १८५९ — तात्या-टोपे • १९५५ — अल्बर्ट-आइंस्टीन • १९७२ — पाण्डुरंग-वामनकाणे
महत्वपूर्ण-अवसराः
• अग्निशमन-सेवा-सप्ताहः • विश्व-धरोहरदिवसरः
हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता