Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
रायगढम्, 18 अप्रैलमासः (हि.स.)।
रायगढ़-विकासखण्डान्तर्गतं सरवानी-ग्रामं अद्य जल जीवन मिशन-योजनायाः प्रभावी-क्रियान्वयनस्य सशक्तं उदाहरणं जातम्। अस्मिन् ग्रामे २९७ गृहाणि १२०३ जनसंख्या च अस्ति, यत्र १ प्राथमिक-विद्यालयः, १ माध्यमिक-विद्यालयः, ३ आङ्गनवाडी-केन्द्राणि च सञ्चलन्ति।
पूर्वकालतः ग्रामः जल-संकटेन पीडितः आसीत्, यत्र ग्रामवासिनः विशेषतः महिलाः पेयजलार्थं कूपेषु दूरस्थ-हस्त-नलकूपेषु च आश्रिताः आसन्। ग्रामनिवासिनी सुनीता सिदार अपि प्रतिदिनं दीर्घ-कालं यावत् पङ्क्तौ स्थित्वा जलं आनयितुं बाध्या आसीत्, अनेकवारं पर्याप्तं जलं न लभ्यते स्म। वर्षाकाले तु दूषित-जल-प्रयोगेन परिवारस्य सदस्याः रोगग्रस्ताः भवन्ति स्म, बालकेषु उदर-पीडा ज्वरः त्वक्-सम्बद्ध-रोगाः च सामान्याः आसन्।
एतासु परिस्थितिषु जल-जीवन-मिशन-योजनायाः अन्तर्गतं ग्रामे पाइपलाइन-स्थापनं कृत्वा प्रत्येक-गृहे नल-संयोजनं प्रदत्तम्, येन महत्त्वपूर्णः परिवर्तनः अभवत्। अल्प-समये एव सुनीता-सिदार-महोदयायाः गृहे अपि नल-संयोजनं स्थापितम्, यस्मात् तस्याः जीवनस्य व्यापकः सकारात्मक-परिवर्तनः अभवत्।
अधुना तस्याः गृहे नियमिततया स्वच्छं सुरक्षितं च पेयजलम् उपलब्धम् अस्ति, येन जलार्थं भ्रमणं दीर्घ-प्रतीक्षा च सर्वथा समाप्ता। तस्याः दैनिक-जीवनं सरलम् व्यवस्थितं च अभवत्, सा स्वपरिवाराय अधिकं समयं दातुं शक्नोति, बालकान् समये विद्यालयं प्रेषयितुं च समर्था अभवत्।
स्वच्छ-पेयजल-उपलब्धतया परिवारस्य स्वास्थ्ये उल्लेखनीयः सुधारः जातः, रोगेषु न्यूनता दृश्यते, बालकानां अध्ययनम् अपि उन्नतम् अभवत्। समय-श्रमयोः बचतया सुनीता-सिदार आत्मनिर्भरता-पथे अग्रे सरति। सा स्व-सहायता-समूहेन सह सम्बद्धा भूत्वा सिंचन-कार्यं लघु-गृह-व्यवसायं च आरब्धवती, येन तस्याः आयः वर्धिता, सा परिवारस्य आर्थिक-स्थितिं सुदृढीकर्तुं महत्त्वपूर्णं योगदानं ददाति।
एषः परिवर्तनः केवलं एकस्मिन् परिवारि न सीमितः, अपि तु सम्पूर्णे ग्रामे व्यापकः प्रभावः दृष्टः। ग्रामे स्वच्छता-स्तरः उन्नतः, जनाः स्वच्छ-पेयजलस्य महत्त्वं बोधन्ते। महिलाः सामाजिक-आर्थिक-कार्येषु सक्रियतया भागं गृह्णन्ति, येन तासां आत्मविश्वासः आत्मसम्मानश्च वर्धितः।
एवं जल जीवन मिशन-योजना केवलं जल-सुविधां न प्रदत्तवती, अपि तु स्वस्थ-सुरक्षित-सम्मानजनक-जीवनस्य आधारम् अपि निर्मितवती। सुनीता सिदार-महोदयायाः कथा अस्य साक्ष्यम् अस्ति यत् योजनानां प्रभावी-क्रियान्वयनं समाजे स्थायी-सकारात्मक-परिवर्तनं जनयति। अद्य सरवानी-ग्रामः नूतन-परिचयेन अग्रे गच्छति, यत्र प्रत्येक-गृहे प्रवहन् स्वच्छ-जलः उज्ज्वल-भविष्यस्य आधारं निर्माति।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार