- 18तमायाः लोकसभायाः सप्तमसत्रं सम्पन्नं, कार्य-उत्पादकता अवर्तत 93 प्रतिशतम्- राज्य सभायाः 270तमं सत्रं संपन्नं, कार्य-उत्पादकता 109.87 प्रतिशतम्

नव दिल्ली, 18 अप्रैलमासः (हि.स.)।संसदस्य राजस्वसत्रं शनिवासरे उभयोः सदनयोः अनिश्चितकालपर्यन्तं स्थगनेन समाप्तम्। एतत् सत्रं राजनैतिकदृष्ट्या अतीव चलितमासीत् तथा विशेषबैठकानां कृते निर्धारितकालात् अपि अधिकं प्रवृत्तम्, यस्मिन् निर्वाचनसुधारविषये चर्चाः अभवन्।

सत्रस्य अवधौ सर्वकारेण प्रस्तुतः संविधानस्य (१३१तमः संशोधनः) विधेयकः २०२६, यः महिलाभ्यः ३३ प्रतिशत आरक्षणं दातुं परिसीमनप्रक्रियां च प्रवर्तयितुं सम्बद्धः आसीत्, लोकसभायां आवश्यकं द्वितीयांशाधिकबहुमतं प्राप्तुं न अशक्नोत्। विधेयकस्य पक्षे २९८ मतानि, विपक्षे २३० मतानि च अभवन्, यदा पारणार्थं ३५२ मतानाम् आवश्यकता आसीत्।लोकसभाध्यक्षः ओम बिरला स्वसमापनभाषणे अवदत् यत् सदनस्य कार्यउत्पादकता प्रायः ९३ प्रतिशतपर्यन्ता आसीत्। तेन उक्तं यत् २८ जनवरीतः आरब्धे अस्मिन् सत्रे कुलतः ३१ बैठकाः अभवन्, याः १५१ घण्टा ४२ निमेषपर्यन्तं प्रवृत्ताः। सत्रे केन्द्रीयबजट् २०२६–२७ विषये प्रायः १३ घण्टानां चर्चा अभवत्, यस्मिन् ६३ सदस्याः सहभागिनः अभवन्। अध्यक्षेन उक्तं यत् संविधान (१३१ संशोधन) विधेयकः, संघराज्यक्षेत्रविधि (संशोधन) विधेयकः तथा परिसीमनविधेयकः २०२६ विषये २१ घण्टा २७ निमेषपर्यन्तं चर्चा अभवत्, यस्मिन् १३१ सदस्याः सहभागी अभवन्, किन्तु संविधानसंशोधनविधेयकः पारितः न अभवत्।

सत्रस्य अवधौ १२ सरकारीविधेयकाः प्रस्तुताः, तेषु ९ विधेयकाः पारिताः। अपि च सदने लोकमहत्त्वस्य ३२६ विषयाः उद्घाटिताः तथा नियम ३७७ अन्तर्गतं ६५० विषयाः प्रस्तुताः। ओम बिरला उक्तवान् यत् सत्रे १२६ तारांकितप्रश्नानां मौखिकउत्तराणि दत्तानि। अपि च संसदीयसमितिभिः ७३ प्रतिवेदनानि प्रस्तुतानि तथा २०८९ दस्तावेजाः सदनपटल उपन्यस्ताः।

तेन अपि उक्तं यत् १८ भारतीयभाषासु १८१ वक्तव्याः दत्ताः, येषां सफलतया अनुवादः कृतः। सत्रे वामपन्थीयउग्रवादविषये अल्पकालिकचर्चा, पश्चिमएशियास्थितिविषये प्रधानमन्त्रिणः वक्तव्यं तथा देशस्य वैज्ञानिकसफलताभ्यः सम्बद्धाः महत्त्वपूर्णाः विषयाः अपि चर्चिताः।

तथैव राज्यसभायाः २७०तमं सत्रम् अपि शनिवासरे समाप्तम्। समापनसमये सभापतिः सी पी राधाकृष्णन् सदनस्य कार्यवाहीं सफलां घोषितवान् तथा सदस्याणां योगदानं प्रशंसितवान्। सः उक्तवान् यत् राजस्वसत्रं संसदः त्रिषु सत्रेषु अत्यन्तं महत्त्वपूर्णं भवति, यतः अत्र गृहीतानि निर्णयानि देशस्य विकासदिशां निर्धारयन्ति। तेन उक्तं यत् अस्मिन् सत्रे सदनस्य कुलउत्पादकता १०९.८७ प्रतिशतपर्यन्ता आसीत् तथा सदनं १५७ घण्टा ४० निमेषपर्यन्तं प्रवृत्तम्।

सत्रस्य आरम्भः राष्ट्रपतेः अभिभाषणस्य धन्यवादप्रस्तावचर्चया अभवत्, या चत्वारि दिनानि यावत् प्रवृत्ता, यस्मिन् ७९ सदस्याः सहभागी अभवन्। अस्याः चर्चायाः उत्तरं प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्रमोदिना दत्तम्। केन्द्रीयराजस्वं २०२६–२७ विषये अपि चत्वारिदिनानि विस्तीर्णा चर्चा अभवत्, यस्मिन् ९७ सदस्याः सहभागी अभवन्। अपि च द्वयोः प्रमुखमन्त्रालययोः कार्यविषये विस्तरेण चर्चा अभवत्।

सदने भारतअमेरिका द्विपक्षीयव्यापारसम्झौते विषये तथा पश्चिमएशियास्थितिविषये मन्त्रिभिः स्वयमेव वक्तव्याः श्रुताः। पश्चिमएशियायां प्रवर्तमानसंघर्षः तस्य भारते प्रभावः च विषये प्रधानमन्त्रिणः वक्तव्यं अपि महत्त्वपूर्णम् आसीत्। सभापतिना उक्तं यत् सत्रे ५० निजीसदस्यविधेयकाः प्रस्तुताः। अपि च १२ क्षेत्रीयभाषासु ९४ अवसरिषु सदस्याः स्वविचारान् व्यक्तवन्तः।

सत्रे राज्यसभायां ११७ प्रश्नाः, ४४६ शून्यकालउल्लेखाः, २०७ विशेषउल्लेखाः च अभवन्। अस्मिन् सत्रे हरिवंशः तृतीयवारं राज्यसभायाः उपसभापतिरूपेण पुनर्निर्वाचितः, यस्मिन् सर्वे दलाः तं अभिनन्दितवन्तः। सभापतिः सदनस्य सुचारुसञ्चालनार्थं सर्वेषां नेतृणां सदस्याणां सचिवालयाधिकाऱिणां च प्रति आभारं व्यक्तवान्।

अन्ते “वन्दे मातरम्” इति धुन्या सह सदनं अनिश्चितकालपर्यन्तं स्थगितम्।

---------------

हिन्दुस्थान समाचार