२० अप्रैलमास: १८८९ दिवसे एडोल्फ-हिटलरः नाम कुख्यातः तानाशाहः जातः। सः विश्व-इतिहासे अत्यन्त-क्रूरः विनाशकारी च शासकः इति गणितः। तस्य नेतृत्वे कृतैः निर्णयैः नीतिभिः च विश्वं द्वितीय-विश्वयुद्धस्य भयानकस्य संघर्षस्य दिशि प्रेरितम्, यस्मिन् लक्षाधिकाः जनाः मृत्युम् अगच्छन् तथा वैश्विकस्तरे महान् विनाशः अभवत्।

प्रथम-विश्वयुद्धे जर्मनी-देशस्य पराजयानन्तरं सः १९१८ तमे वर्षे राष्ट्रिय-समाजवादी-जर्मन-श्रमिक-दलस्य स्थापना कृतवान्, यत् सामान्यतया “नाजी-दलम्” इति कथ्यते। राष्ट्रवादेन उग्र-भाषणैः च सः बहून् जनान् स्वपक्षे आनयत् तथा शनैः शनैः जर्मनी-देशे शासनं स्ववशे कृतवान्।

हिटलरः प्रथम-विश्वयुद्धस्य पराजयस्य दोषं यहूदी-समुदायस्य उपरि आरोपितवान् तथा तेषां विरुद्धं घोर-द्वेषं प्रसारितवान्। अस्य परिणामरूपेण इतिहासस्य अतीव-भयानक-नरसंहारेषु एकः “होलोकॉस्ट” इति कुख्यातः प्रसङ्गः अभवत्, यस्मिन् प्रायः ६० लक्ष-यहूदिनां वधः कृतः।

द्वितीय-विश्वयुद्धस्य काले तस्य विस्तारवादी-नीतयः समग्रं यूरोप-देशं युद्धाग्नौ निमज्जितवन्तः। एतत् युद्धं इतिहासस्य अत्यन्तं घातक-संघर्षः मन्यते, यस्मिन् कोटिशः जनाः प्रभाविताः अभवन्।अनन्तरं १९४५ तमे वर्षे, यदा रूसी-सेनाः बर्लिन-नगरस्य समीपम् आगच्छन्, तदा हिटलरः बर्लिन-स्थिते भूमिगत-गृहे आत्महत्यां कृतवान्। तस्य जन्मदिवसः कस्यापि राष्ट्रस्य आधिकारिक-दिवसत्वेन न स्वीकृतः, तथापि अस्य व्यक्तित्वस्य विचारधारायाः च विषये विविधासु परिस्थितिषु चर्चाः भवन्ति।

हिटलरस्य जीवनम् अद्यापि विश्वाय संचेतनारूपेण दृश्यते—यत् उग्रवादः, द्वेषः, तानाशाही-चिन्तनं च मानवतायै कथं घोर-विनाशकारकं भवितुं शक्नोति।

महत्वपूर्ण-घटनाः

१७७७ — न्यूयॉर्क-राज्येन स्वतन्त्र-राज्यरूपेण नूतनं संविधानं स्वीकृतम्।१९०२ — मेरी-क्यूरी तथा पियरे-क्यूरी इत्येताभ्यां रेडियम् पोलोनियम् च पृथक्करणे सफलता प्राप्ता।१९३९ — जर्मनी-देशे हिटलरस्य पञ्चाशत्-जन्मदिनं राष्ट्रीय-दिवसरूपेण आचरितम्।१९४६ — राष्ट्र-संघ-नामकं संस्थानं विसर्जितम्।१९७२ — अपोलो-षोडश-अभियानम् चन्द्रे अवतरितम्।१९९७ — इन्द्र-कुमार-गुजरालः भारतस्य द्वादशतम: प्रधानमन्त्री अभवत्।१९९९ — कोलोराडो-राज्यस्य लिटिलटन-नगरे कोलम्बाइन-विद्यालये गुटिकाकाण्डः अभवत्।२०११ — भारतीय-अन्तरिक्ष-अनुसन्धान-सङ्घटनस्य “पीएसएलवी” यानेन त्रयः उपग्रहाः सफलतया स्थापिताः।

जन्म

१८८९ — एडोल्फ-हिटलरः, जर्मन-तानाशाह:१८९५ — मलिक-गुलाम-मुहम्मदः, पाकिस्तानस्य तृतीय: गवर्नर:१९५० — चन्द्रबाबु-नायडू, आन्ध्रप्रदेशस्य मुख्यमन्त्री१९७२ — ममता-कुलकर्णी, अभिनेत्री

निधनम्

१९१२ — ब्रैम-स्टोकरः, लेखक:१९७० — शकील-बदायूनी, गीतकार:२००४ — कोमल-कोठारी

महत्वपूर्ण-अवसराः

अग्निशमन-सेवा-सप्ताहःडॉक्टर-हैनिमैन-जन्मदिवसः (होम्योपैथी-चिकित्सा-पद्धतेः प्रवर्तकः)

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता