उधमपुर-नगरम्, १९ अप्रैलमासः (हि.स.)। जम्मू-कश्मीर-केन्द्रशासित-प्रदेशस्य राज्य-निर्वाचन-आयुक्तः (एसईसी) शान्तमनुः उधमपुर-जिले बहून् क्षेत्रीय-भ्रमणान् कृतवान्। सः प्रवर्तमाने मतदाता-सूची-पुनरीक्षणे पर्यवेक्षणार्थं टिकरी, माण्ड, गरनई इत्यादिषु क्षेत्रेषु पञ्चायत-गृहाणाम् अपि निरीक्षणं कृतवान्। एषा गहन-समীক্ষा २७ मार्च २०२६ तमे दिने संशोधन-प्रक्रियायाः आरम्भात् अनन्तरं जाता, या सम्पूर्णे केन्द्रशासित-प्रदेशे नूतन-नामाङ्कन, विलोपन तथा मतदाता-स्थानान्तरण-संबद्धेषु दावेषु आपत्तिषु च पञ्जीकरणस्य अनुमतिं ददाति। स्वभ्रमणस्य समये एसईसी उक्तवान् यत् प्रक्रिया सुचारुरूपेण प्रचलति, तथापि सः क्षेत्र-स्तरे गत्वा एतत् सुनिश्चितुं इच्छति यत् संशोधनं कुशलतया क्रियते तथा च पात्र-मतदातॄणां पञ्जीकरणे याः बाधाः सन्ति, तासां परिचयः क्रियते।

स्वभ्रमण-काले माध्यमान् सम्बोधयन् एसईसी अवदत् यत् नागरिकैः पञ्जीकरण-केन्द्रेषु आनयितव्येषु आवश्यक-दस्तावेजेषु न्यूनता प्रमुख-समस्या वर्तते। अस्य अन्तरस्य पूर्त्यर्थं तेन निर्वाचन-अधिकारिणः निर्देशिताः यत् ते स्वसंपर्क-आधार-सूचीनां उपयोगं कृत्वा जनैः सह सक्रियतया संवादं कुर्वन्तु तथा च चतुर्विधानां नामाङ्कन-प्रपत्राणां कृते अपेक्षितेषु विशिष्ट-दस्तावेजेषु तान् उपदिशन्तु। अपि च, तेन पारदर्शिता तथा सुलभतायाः आवश्यकता विशेषतया उल्लिखिता, तथा च अधिकारिणः प्रत्येकस्य पञ्चायत-क्षेत्रस्य अन्तर्गतं तीव्र-जागरूकता-अभियानं आरभन्ताम् इति निर्देशः दत्तः। संशोधन-प्रक्रियायाः व्यापक-प्रचारेण आयोगस्य लक्ष्यं यत् सूचनायाः अभावात् वा प्रक्रियात्मक-संशयात् कश्चन अपि पात्र-नागरिकः सूचीतः न वियुज्येत।

पूर्वम् ६ अप्रैल दिने सत्तानी-स्थाने, उधमपुरे स्थिते राजकीय-कन्या-उच्च-विद्यालयेन प्रथमवार-मतदातॄणां नामाङ्कनार्थं विशेषः पञ्चायत-मतदाता-सूची-पुनरीक्षण-अभियानः आयोजितः, यस्मिन् आगामि-नगरपालिका-निर्वाचनानां पूर्वं ‘जनरेशन-जेड’ इति वर्गस्य सहभागितायाः विशेषः ध्यानं कृतम्। प्रथमवार-मतदात्री अन्विषा-महाजन नाम्नी निर्वाचन-प्रक्रियायां भागग्रहणस्य विषये स्वस्य उत्साहं व्यक्तवती। सा उक्तवती— “अहं अत्र शिविर-आयोजनार्थं उधमपुर-प्रशासनाय धन्यवादं ददामि, प्रथमवार-मतदात्री सती मतदानं प्रति अतीव उत्साहिता अस्मि। मतदानं अस्माकं अधिकारः अस्ति। सर्वे अस्मान् मतदानाय प्रेरितवन्तः, तथा च अस्मभ्यं पुष्पगुच्छः अपि दत्तः।”

एतस्मिन् मध्ये जम्मू-कश्मीर-प्रदेशे नगरपालिका-निर्वाचनानां सज्जता प्रचलति। जम्मू-सम्भागे कश्मीर-उपत्यकायां च बहुषु चरणेषु मतदानं भविष्यति, यस्य समापनम् नवम्बर-मासस्य आरम्भे अपेक्षितम् अस्ति। अधिकारिणः जनानां आपत्तीनां अनन्तरं वार्ड-आरक्षण-सूचीनां अन्तिमीकरणं कुर्वन्ति, शीघ्रमेव औपचारिक-घोषणा अपेक्ष्यते। नगर-स्थानीय-निकाय-निर्वाचनानन्तरं पञ्चायत-निर्वाचनानि भविष्यन्ति।

पूर्वं भारत-निर्वाचन-आयोगेन असम, केरल, पुडुचेरी, तमिलनाडु तथा पश्चिम-बङ्गाल-राज्येषु विधानसभानिर्वाचनानां कार्यक्रमः घोषितः, सहैव गोवा, गुजरात, कर्नाटक, महाराष्ट्र, नागालैण्ड तथा त्रिपुरा-राज्येषु अष्टसु निर्वाचन-क्षेत्रेषु उपनिर्वाचनानां अपि घोषणा कृता। असम, केरल तथा पुडुचेरी-प्रदेशेषु ९ अप्रैल दिने मतदानं भविष्यति। तमिलनाडु-राज्ये २३ अप्रैल दिने मतदानं भविष्यति, यदा पश्चिम-बङ्गाले २३ तथा २९ अप्रैल दिनयोः द्वयोः चरणयोः निर्वाचनं भविष्यति॥

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता