Enter your Email Address to subscribe to our newsletters

रायपुरम्, 02 अप्रैलमासः (हि.स.)।
छत्तीसगढ़प्रदेशस्य उदयमानायाः फुट्बॉलक्रीडकायाः किरण पिस्दायाः संघर्षपरिश्रमदृढमानसिकतायाः बलात् राष्ट्रियस्तरे विशिष्टा परिचयः प्राप्तः अस्ति। सद्यस्कसमये खेलो इंडिया ट्राइबलक्रीडानाम् उपान्त्यस्पर्धायां अरुणाचलप्रदेशस्य विरुद्धं पेनल्टी-शूटआउटसमये गोलरक्षिकरूपेण सा स्वानुभवम् आत्मविश्वासं च उत्कृष्टतया प्रदर्शितवती।
चतुर्विंशतिवर्षीया किरण अधुना स्वक्रीडाजीवनस्य उच्चशिखरे स्थितेति मन्यते। सा भारतदेशस्य कृते अपि क्रीडिता अस्ति तथा यूरोपदेशे क्रोएशियन-महिला-लीगस्य क्लब् डिनामो ज़ाग्रेब इत्यस्य कृते अपि क्रीडिता। तस्याः प्रमुखविशेषता बहुमुखी प्रतिभा अस्ति, यस्य कारणेन सा क्रीडाङ्गणे कस्मिन्नपि स्थानके क्रीडितुं समर्था अस्ति।
किरणस्य यात्रा न सरलाऽसीत्, तथापि आरम्भे तस्यै विद्यालयात् परिवारतः च पूर्णं समर्थनं प्राप्तम्। तस्याः भ्राता गिरीशः, यः स्वयम् राष्ट्रियस्तरीयः क्रीडकः अस्ति, तस्याः प्रेरणास्रोतः अभवत्। किरण उक्तवती— “विद्यालये मम पर्याप्तः समर्थनम् आसीत्। तत्रैव राज्यस्तरात् राष्ट्रियस्तरपर्यन्तं क्रीडितुं अवसराः प्राप्ताः, प्रत्येकस्मिन् चयनकाले मम आत्मविश्वासः वर्धितः।”
अनन्तरं सा शारीरिकशिक्षायाः अध्ययनार्थं रायपुरनगरं गतवती। छत्तीसगढ़-महिला-लीग् इत्यस्य काले तस्याः उत्कृष्टप्रदर्शनं दृष्ट्वा चयनकर्तारः ताम् राष्ट्रियशिबिरे आमन्त्रितवन्तः, किन्तु तस्मिन् काले सा चयनाय पूर्णतया सज्जा न आसीत्।
सा अवदत् यत् “तस्मिन् समये मम शारीरिकक्षमता मानसिकता च वरिष्ठक्रीडकानां स्तरस्य न आसीत्, अतः चयनं न अभवत्। किन्तु तत्राहं बहु शिक्षितवती।”
ततः परं किरण स्वयम् उपरि कठोरपरिश्रमं कृतवती। तया स्वस्य फिटनेस् सुधारीकृता, क्रीडानां विश्लेषणं कृतम्, स्वस्थानकस्य बोधः अपि उन्नतितः। प्रमुखपरिवर्तनं तु तस्याः चिन्तनशैल्याम् अभवत्।
सा अवदत् यद् “अहं स्वयम् उक्तवती यत् किमपि भवतु, अहं नकारात्मकं न चिन्तयिष्यामि, यतः अस्य सीधा प्रभावः प्रदर्शनस्य उपरि भवति।”
अस्मिन् परिवर्तनस्य कृते तस्याः प्रशिक्षकस्य योगेश कुमार जांगड़ा इत्यस्य महत्त्वपूर्णं योगदानम् आसीत्। किरण वदति यद् “यदा यदा अहं स्वं दुर्बलं अनुभवामि, तदा तेन सह संवादं करोमि। सः सदा मां सकारात्मकतया अग्रे गन्तुं प्रेरयति।
देशीयस्तरे उत्तमप्रदर्शनानन्तरं तस्यै केरल ब्लास्टर्स इत्यादिषु क्लबेषु क्रीडितुम् अवसरः प्राप्तः। तया निरन्तरं स्वकौशलं विकसितम्, बहुमुखी प्रतिभा च स्वबलरूपेण स्वीकृता।
सा अवदत् यद् “अहं प्रारम्भे स्ट्राइकररूपेण क्रीडितवती, अनन्तरं मिडफील्डे अपि क्रीडिता, अधुना च राष्ट्रियदले फुल-बैक्-स्थानके क्रीडामि। एकः क्रीडकः सर्वेषु स्थानकेषु सज्जः भवितुम् अर्हति।”
किरण २०२२ वर्षस्य सैफ्-चैम्पियनशिप् इत्यस्मिन् अपि भारतीयदलस्य अङ्गा आसीत्, अनेकवारं देशस्य प्रतिनिधित्वं कृतवती। तथापि बृहत्स्पर्धासु चयनाभावः अपि तस्याः जीवनस्य अंशः अभवत्। सद्यस्कसमये ऑस्ट्रेलियादेशे आयोजिते एएफसी महिला एशियन कप् कृते चयनं न प्राप्तम्, यत् तस्यै दुःखदायकम् आसीत्।
सा अवदत् यद् “महतीषु स्पर्धासु चयनं न भवति चेत् दुःखं भवति, किन्तु अधुना अहं तत् प्रेरणारूपेण गृह्णामि, अधिकं परिश्रमं च करोमि।”
किरण अधुना भारः अपि सम्यक् प्रकारेण नियन्त्रयितुं शिक्षितः। तस्याः मतम् अस्ति यत् उच्चस्तरे क्रीडितुं मानसिकदृढता अत्यावश्यकी।
सा अवदत् यद् “यदा उच्चस्तरे क्रीडामः, तदा भारः सदा भवति। तस्य नियमनं शिक्षितव्यम्।”
आदिवासी-पृष्ठभूमेः आगता किरण मन्यते यत् दूरस्थक्षेत्रेषु प्रतिभायाः अभावः नास्ति, किन्तु अवसराणां न्यूनता अस्ति। खेलो इंडिया ट्राइबल गेम्स इत्यादृशाः उपक्रमाः एतत् अन्तरं न्यूनीकरोति।
सा अवदत् यद् “आदिवासिषु क्षेत्रेषु बहु प्रतिभा अस्ति, किन्तु अवसराः न लभ्यन्ते। एषा प्रतियोगिता तेषां कृते मंचं ददाति, अग्रे गन्तुं आत्मविश्वासं च जनयति।”
अधुना किरणस्य लक्ष्यं भारतीय-महिला-लीग् मध्ये निरन्तरं उत्कृष्टप्रदर्शनं कृत्वा राष्ट्रियदले स्थिरस्थानं प्राप्तुम् अस्ति।
सा अवदत् यद् “यदि चयनं न भवति, तर्हि तस्य अर्थः न यत् त्वं उत्तमः क्रीडकः न असि। अपि तु अधिकः परिश्रमः अपेक्षितः इति।”
किरण पिस्दा इत्यस्याः कथा न केवलं क्रीडाक्षेत्रे प्रेरणादायिनी अस्ति, अपि तु दर्शयति यत् कठिनपरिस्थितिषु अपि परिश्रमः सकारात्मकचिन्तनं च सफलतां प्राप्तुं समर्थौ भवतः।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार