कोलकातानगरम्, २५ अप्रैलमासः (हि.स.)। पश्चिम-बङ्गाल-राज्ये प्रवर्तमानस्य विधानसभानिर्वाचनस्य मध्ये पूर्वः आर्थिक-सलाहकारः अशोक-लाहिड़ी नीति-आयोगस्य नूतन-उपाध्यक्षः कर्तुं योजना क्रियते। सः वर्तमान-उपाध्यक्षस्य सुमन-बेरी इत्यस्य स्थानं ग्रहीष्यति। अपरत्र, भारतीय-विज्ञान-शिक्षा-तथा-अनुसन्धान-संस्थानस्य भोपाल-स्थितस्य निदेशकः गोबर्धन-दासः केन्द्रीय-सर्वकारस्य प्रमुख-नीति-मञ्चस्य सदस्यः नामितः भविष्यति।

अशोक-लाहिड़ी पश्चिम-बङ्गालस्य बालुरघाट-क्षेत्रात् भारतीय-जनता-पक्षस्य विधायकः अस्ति, किन्तु सः २०२६-वर्षस्य विधानसभानिर्वाचनं न युध्यते। गोबर्धन-दासः अस्य पूर्वं जवाहरलाल-नेहरू-विश्वविद्यालये प्राध्यापकः आसीत्। सः २०२१-वर्षस्य पश्चिम-बङ्गाल-विधानसभानिर्वाचने पूर्वस्थली-उत्तर-आसनात् भारतीय-जनता-पक्षस्य अभ्यर्थीरूपेण निर्वाचनं युध्येत्।

एतयोः नियुक्त्योः समयः राजनैतिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्णः मन्यते, यतः पश्चिम-बङ्गाले विधानसभानिर्वाचनम् अधुना अपि प्रवर्तते तथा द्वितीय-चरणस्य मतदानं बुधवासरे भविष्यति।

गोबर्धन-दासः दलित-समुदायात् आगतः अस्ति। २०२१-वर्षस्य निर्वाचनानन्तरं पश्चिम-बङ्गाले जाता या हिंसा, तस्मिन् काले तस्योपरि तृणमूल-काङ्ग्रेस-समर्थकैः आक्रमणस्य आरोपाः अभवन्। अतः तस्य नियुक्तिः सामाजिक-राजनैतिक-दृष्ट्या अपि महत्त्वपूर्णा मन्यते।

सूत्रानुसारम्, एता नियुक्तयः नीति-आयोगे दीर्घकालात् अपेक्षितस्य पुनर्गठनस्य अंशाः सन्ति। सुमन-बेरी गत-चतुर्षु वर्षेषु आयोगस्य नेतृत्वं कृतवान्। अस्मिन् काले अनेकासु अवस्थासु केन्द्रीय-सर्वकारेण प्रत्यक्षतया आयोगस्य सदस्यैः अथवा मुख्य-कार्यकारी-अधिकाऱिणा सह कार्यं कृतम् इति चर्चाः अपि आसन्।

अशोक-लाहिड़ी अनुभवी अर्थशास्त्री इति प्रसिद्धः। सः दिल्ली-स्कूल-ऑफ-इकोनॉमिक्स इत्यत्र अध्यापनं कृतवान् तथा विश्व-बैङ्क-तथा-अन्ताराष्ट्रिय-मुद्रा-कोष-इत्यादिषु संस्थासु अपि कार्यं कृतवान्। अनन्तरं सः वित्त-मन्त्रालयेन सह सम्बद्धः अभवत् तथा राष्ट्रीय-लोक-वित्त-तथा-नीति-संस्थानस्य नेतृत्वं कृतवान्। सः मुख्य-आर्थिक-सलाहकारः अपि आसीत् तथा पञ्चदश-वित्त-आयोगस्य सदस्यः अपि आसीत्।

लाहिड़ी निर्वाचन-सांख्यिकी-विश्लेषण-क्षेत्रे अपि अग्रणी इति मन्यते। सः ‘इंडिया डिसाइड्स’ इति ग्रन्थस्य सह-लेखकः आसीत्, यस्मिन् १९५२ तः १९८९ पर्यन्तं निर्वाचन-प्रवृत्तिनाम् अध्ययनं कृतम् अस्ति।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता