Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
रायपुरम्, 27 अप्रैलमासः (हि.स.)
छत्तीसगढ-राज्यस्य ग्रामीण-आजीविका-मिशनं, यत् “बिहान” इति नाम्ना प्रसिद्धम् अस्ति, ग्रामीण-प्रदेशेषु दरिद्रतां न्यूनकर्तुं तथा महिलानां आर्थिक-सशक्तीकरणाय एकं प्रमुखं कार्यक्रमम् अस्ति। एतत् भारत-सरकारस्य “दीनदयाल-अन्त्योदय-योजना–राष्ट्रीय-ग्रामीण-आजीविका-मिशन” इत्यस्य छत्तीसगढ-राज्ये कार्यान्वयनं करोति। अस्य उद्देश्यः ग्रामीण-दारिद्र्यग्रस्त-परिवाराणां, विशेषतः महिलानां कृते, स्थायी-विविध-स्वरोजगार-अवसरान् उत्पादयितुं, येन तासां आय-वृद्धिः भवेत्।
छत्तीसगढ-राज्ये ग्रामीण-अर्थव्यवस्थां सुदृढीकुर्वती “बिहान”-योजना महिलानां जीवनस्य सामाजिक-आर्थिक-परिवर्तनस्य महत् माध्यमं भवति। सहारा-आजीविका-क्लस्टरस्य उदयपुर-विकासखण्डे डाडग्राम-निवासिनी सकीना-नाम्नी महिला अद्य अन्यासां महिलानां कृते प्रेरणास्रोतं जाता। या सकीना पूर्वं बैंक-गमनस्य नाम्ना अपि भीता आसीत्, सा अद्य स्वयं-सहायता-समूहस्य माध्यमेन स्वस्य व्यवसायं संचालयन्ती आत्मनिर्भरत्वस्य नूतनं उदाहरणं प्रस्तुतवती अस्ति।
शासनस्य विभिन्न-योजनानां परस्पर-समन्वयेन भूमितले महत्त्वपूर्णाः परिवर्तनाः दृश्यन्ते। अस्यां श्रृंखलायां जिलाप्रशासनस्य प्रयासेन डी.एम्.एफ.-निधेः माध्यमेन सीमेंट-मिश्रक-यन्त्राणि समूहानां कृते प्रदत्तानि। तेषु यन्त्रेषु एकं “रामगढ”-ग्राम-संगठनस्य “साईं-बाबा-समूहाय” प्राप्तम्, यस्य सदस्याऽस्ति सकीना। एतस्य अन्तर्गतं ग्रामीण-प्रदेशेषु उद्यमशीलतां प्रोत्साहयितुं वित्तीय-सहायः तथा प्रशिक्षणं प्रदीयते।
सकीना अवदत् यत् सा स्वस्य आजीविकाया विस्ताराय समूहात् षष्टि-सहस्र-रूप्यकाणां ऋणं स्वीकृतवती। समूहस्य प्राप्तं मिश्रक-यन्त्रं तथा शटरिङ्ग-पट्टिकाः अधुना तस्याः मुख्य-आय-स्रोतः अभवन्। वर्तमानकाले ग्रामीण-प्रदेशेषु प्रवर्तमानेषु प्रधानमन्त्री-आवास-निर्माण-कार्येषु तस्याः यन्त्रस्य तथा शटरिङ्ग-पट्टिकानां महती मागा वर्तते। सा अवदत् यत् वहन-व्ययादीन् व्ययान् निष्कास्य अधुना समूहस्य प्रतिदिनं षट्-सहस्रात् सप्त-सहस्र-रूप्यकपर्यन्तं लाभः भवति।
सकीना स्वस्य सफलतायाः श्रेयः “बिहान”-योजनायै दत्वा वदति—पूर्वं मम बैंक-गमनस्य विषये अपि भयम् आसीत्, किन्तु समूह-संयोगात् अहं सजगता-सक्रियता-युक्ता जाता अस्मि। अधुना मम कस्यापि समक्षे हस्त-प्रसारणस्य आवश्यकता नास्ति, अहं स्वयमेव समर्था अस्मि। अधुना अहं अन्याः अपि महिलाः आत्मनिर्भरत्वाय प्रेरयामि।
सकीनायाः आर्थिक-सुदृढता तस्याः परिवारे अपि प्रत्यक्षं प्रभावं कृतवती। तस्याः कन्या अधुना महाविद्यालये अध्ययनं करोति तथा पुत्रः उच्च-विद्यालये पठति। सा वदति यत् आर्थिक-स्वातन्त्र्यस्य प्राप्त्या बालकानां शिक्षायाः प्रवाहः विना विघ्नं सुचारुरूपेण प्रवर्तते। महिलानां आत्मनिर्भरत्वं साधयित्वा तासां वार्षिक-आयः एक-लक्ष-रूप्यकाधिकं कर्तुं प्रयासः क्रियते।
सकीना स्वस्य एतस्याः सफलतायाः आत्मनिर्भरत्वस्य च कृते प्रधानमन्त्रिणे नरेन्द्र-मोदिने तथा मुख्यमन्त्री विष्णु-देव-साय-महोदयाय कृतज्ञतां व्यक्तवती। सा अवदत् यत् एताभिः शासन-योजनाभिः ग्रामीण-स्त्रीणां केवलं कार्यं न दत्तम्, अपि तु समाजे सम्मानितां परिचयोऽपि प्रदत्तः।
--------------------
हिन्दुस्थान समाचार