Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नवदिल्ली, 28 अप्रैलमासः (हि.स.)।
विजेन्द्र गुप्ता मङ्गलवासरे विशेषसत्रस्य समये अवदत् यत् अद्यतः शताष्टाधिक-वर्षपूर्वम्, २८ अप्रैल १९१८ दिने, अस्मिन् एव सभागृहे तत्कालीन-व्हायसरायः लॉर्ड चेम्सफोर्ड २७, २८ तथा २९ अप्रैल १९१८ तिथिषु एकं ऐतिहासिकं युद्धसम्मेलनम् आयोजितवान्। अस्मिन् सम्मेलनॆ देशस्य सर्वेभ्यः भागेभ्यः प्रायः १२० प्रतिनिधयः समागताः—रजवाडानां शासकाः, प्रान्तप्रतिनिधयः तथा राष्ट्रियनेतारः। विषयः आसीत्—प्रथमविश्वयुद्धे भारतस्य भूमिका। प्रथमविश्वयुद्धे प्राणान् न्यौछावरितवन्तः ७५००० अज्ञातभारतीयसैनिकाः अद्य सभायां श्रद्धांजलिना स्मारिताः।
सभाध्यक्षः सभां सम्बोधयन् अवदत् यत् अस्मिन् युद्धसम्मेलनॆ भारतीयसैनिकान् प्रथमविश्वयुद्धे सम्मिलयितुं आह्वानं कृतम्, यत् तत्र उपस्थितेन महात्मा गांधी अपि समर्थितम्। गांधीमहाशयस्य विश्वासः आसीत् यत् अस्य समर्थनस्य फलरूपेण भारताय स्वराज्यम् प्राप्तं भविष्यति, किन्तु तथा न जातम्। तस्य स्थाने अस्मात् एव सदनात् रॉलेट एक्ट पारितः, तथा च जलियांवाला बाग हत्याकांड देशेन अनुभूतम्।
विजेन्द्र गुप्ता अवदत् यत् अयं सदनः, यत्र वयं अधुना उपविशामः, १९१२ वर्षे निर्मितः, ई. मोन्टेग्यू थॉमस इत्यनेन संरचितः अयं ऐतिहासिकः पुरातनसचिवालयः केवलं इष्टकापाषाणनिर्मितं भवनं नास्ति, किन्तु भारतस्य संसदीय-इतिहासस्य जन्मस्थलम् अस्ति। २७ जनवरी १९१३ दिने अस्मिन् एव सभागृहे प्रथमवारं केन्द्रीयविधानपरिषदः बैठकः अभवत्। गोपाल कृष्ण गोखले, बिपिन चन्द्र पाल, मदन मोहन मालवीय, लाला लाजपत राय, विठ्ठलभाई पटेल इत्यादयः महानुभावाः अस्याः भित्तिषु स्ववाणीं निनदितवन्तः।
सभाध्यक्षः अवदत् यत् अद्यापि तेषां ७५००० अज्ञातभारतीयसैनिकानां, ये अन्येषां युद्धे स्वप्राणान् अर्पितवन्तः, इतिहासेन चिरकालं विस्मृताः, वयं स्वातन्त्र्यराष्ट्ररूपेण तेषां प्रति श्रद्धांजलिं समर्पयामः। सह एव एतत् अपि स्मर्तव्यम् यत् अस्य सदनस्य विरासत् अतीव गम्भीरा अस्ति। याः भित्तयः कदाचित् साम्राज्यवादी-व्हायसरायस्य वाणीं अशृण्वन्, ताः एव अद्य स्वतन्त्रभारतस्य जनप्रतिनिधीनां स्वरं शृण्वन्ति। एषः परिवर्तनक्रमः, एषा यात्रा, अस्माकं स्वातन्त्र्यसंग्रामस्य महान् सिद्धिः अस्ति।
तेन उक्तं यत् अस्य प्रसङ्गे ३० अप्रैल दिने सायं ३.३० वादने दिल्ली-विधानसभा-परिसरे युद्धसम्मेलनस्य १०८वीं वर्षगांठे उपलक्ष्ये एकस्य संगोष्ठ्याः आयोजनं कृतम् अस्ति। अस्मिन् आयोजने वी.के. सिंह मुख्यातिथिः मुख्यवक्ता च भविष्यति। अस्मिन् अवसरॆ युद्धसम्मेलनस्य अक्षरशः कार्यवाह्याः ग्रन्थस्य विमोचनम् अपि तेन करिष्यते। अन्ते एकमिनटपर्यन्तं मौनं धारयित्वा तेषां भारतीयवीरान् प्रति श्रद्धाञ्जलिः अर्पिता।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार