Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
रायपुरम् 29 अप्रैलमासः (हि.स.) ।
छत्तीसगढ़-राज्यस्य खैरागढ़-छुईखदान-गंडई-जिलायाः सघन-वनेषु पर्वतेषु च मध्ये निगूढा “मंढीप-खोल-गुहा” केवलं गुहा न, अपि तु श्रद्धा-रहस्ययोः अद्भुत-संगमः अस्ति, या वर्षे केवलं एकस्मिन् दिने जीवन्ता इव भवति।
एषा गुहा अक्षय-तृतीया-पर्वणः अनन्तरं सोमवासरे भक्तानां कृते उद्घाटिता। गुहायाः अन्तः स्थितस्य भगवान् भोलेनाथस्य दर्शनार्थं २७ अप्रैल २०२६ दिने प्रायः २०,००० अधिकाः श्रद्धालवः आगतवन्तः। ते ९ किलोमीटर-दीर्घं दुर्गमं मार्गं, सघन-वनेषु गमनं, षोडश लघु-नद्यः अतिक्रम्य च तत्र प्राप्तवन्तः। सुरक्षा-दृष्ट्या प्रत्येक-किलोमीटर-अन्तरे पुलिस-बलं नियोजितम् आसीत्। एषा गुहा जिला-मुख्यालयात् प्रायः ६५ किलोमीटर-दूरे वर्तते।
२७ अप्रैल-दिने प्रातः ४ वादनात् सायं ६ वादन-पर्यन्तं दर्शन-व्यवस्था आसीत्। शिवलिङ्गं गुहायाः अन्तः ५०० मीटर-अन्तरे स्थितम् अस्ति। शिलाखण्डानां अपसारणात् पूर्वं वन्य-प्राणिभ्यः संरक्षणार्थं आकाश-गोली-प्रक्षेपणं कृतम्।
गुहायां प्रथम-प्रवेशः ठाकुरटोला-ग्रामस्य जमींदार-परिवारस्य सदस्यैः एव कृतः। ते शिवलिङ्गं सहितं अन्यान् देवतान् विधिपूर्वकं पूजयित्वा क्षेत्रस्य कल्याणं प्रार्थितवन्तः।
मंढीप-खोल-गुहायाः सदस्यः गुणीराम-यादवः अवदत् यत् गुहायाः अन्तः बहवः रहस्याः निहिताः सन्ति। तत्र द्योतमान-शिलाः सन्ति, अजगर-गुहा, चमगादड़-गुहा, “श्वेत-गङ्गा” इति च अस्ति। गुहायाः रहस्यं अद्यापि न ज्ञातम्। अन्तः बहवः मार्गाः सन्ति, येषां अन्तः अद्यापि न लब्धः। अतः जनाः अस्याः गुहायाः दर्शनार्थं सहस्रशः आगच्छन्ति, किन्तु सर्वे सायं पूर्वमेव निर्गन्तव्याः भवन्ति।
दुर्ग-जिलात् आगतौ श्रद्धालू रीतिक-टण्डनः तथा खैरागढ़-स्थित-अमलीडीह-ग्रामस्य निवासी खुमान-सिंह-बर्मनः उक्तवन्तौ यत् तीव्र-उष्णतायां कठिन-यात्रां कृत्वा यदा ते गुहां प्रविष्टवन्तौ, तदा शीतलता अनुभूता। शिलाभ्यः पतन्त्यः जल-बिन्दवः, द्योतमानाः पत्थराः, गुहायाः रहस्यमयी शान्तिः च सर्वं अन्यलोकस्य अनुभवं जनयति।
एषा गुहा नदी-नालाभिः सघन-वनेषु रमणीय-प्रदेशे स्थिताऽस्ति। तत्र गन्तुं सरलम् न, यतः स्थिरः मार्गः नास्ति। केवलं पैलीमेटा अथवा ठाकुरटोला-पर्यन्तं मार्गः अस्ति, ततः परं जनाः पन्थानम् अनुसृत्य वनमार्गेण गच्छन्ति, नदी-नालान् अतिक्रम्य च। गुहायाः समीपे स्थितात् कुण्डात् निर्गता “श्वेत-गङ्गा” नामिका धारा मार्गे षोडशवारम् अतिक्रम्यते।
उल्लेखनीयम् यत् प्रतिवर्षं अक्षय-तृतीया-पर्यन्तं सोमवासरे अस्याः गुहायाः द्वारं केवलं एकदिने भक्तानां कृते उद्घाट्यते। सहस्रशः भोलेनाथ-भक्ताः अस्मिन् दिने दर्शनार्थं आगच्छन्ति, येषां संख्या वर्षे वर्षे वर्धते।
मंढीप-खोल-गुहा अस्मान् स्मारयति यत् प्रकृतेः श्रद्धायाश्च केचन रहस्याः केवलं अनुभूयन्ते—न तु पूर्णतया अवगन्तुं शक्यन्ते।
हिन्दुस्थान समाचार