Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
वाराणसी/भोपालम्, 29 अप्रैलमासः (हि.स.)। प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी बुधवासरे उत्तरप्रदेशस्य वाराणसीप्रवासस्य समये विश्वप्रसिद्धं ज्योतिर्लिङ्गं बाबा विश्वनाथं समर्पितां विश्वस्य प्रथमां ‘विक्रमादित्य वैदिकघटीं’ अवलोकितवान्। एषा घटी भारतीयवैदिककालगणनायाः आधारेण निर्मिता अस्ति, तथा च आधुनिकप्रौद्योगिक्याः माध्यमेन प्राचीनकालगणनापद्धतिं सजीवां करोति।
मध्यप्रदेशस्य मुख्यमन्त्री डॉ मोहनयादव वैशाखकृष्णपक्षप्रतिपदायां ३ अप्रैल २०२६ तमे दिने एतां विशेषघटीं उत्तरप्रदेशस्य मुख्यमन्त्री योगीआदित्यनाथाय अर्पितवान्। अनन्तरं ४ अप्रैल २०२६ तमे दिने एषा काशीविश्वनाथमन्दिरपरिसरे स्थापिता।
मुख्यमन्त्रिणः संस्कृतिसलाहकारः डॉ श्रीरामतिवारी उक्तवान् यत् कालगणनानगर्यां उज्जयिन्यां विश्वस्य प्रथमां विक्रमादित्यवैदिकघटी स्थापिताऽभवत्, यस्य लोकार्पणं प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी २९ फरवरी २०२४ तमे दिने कृतवान्। एषा घटी वैदिककालगणनायाः सर्वान् प्रमुखघटकान् समाविशति तथा सूर्योदयाधारेण सञ्चलति।
सः अवदत् यत् यस्मिन् स्थाने सूर्योदयस्य समयः भवति, तदनुसारं तत्रस्थकालगणना अस्याम् घट्यां प्रदर्श्यते। सहैव भारतीयमानकसमयः आईएसटी, वैदिकसमयः, स्थानविशेषः, भारतीयपञ्चाङ्गम्, विक्रमसंवत्सरस्य मासाः, ग्रहस्थितिः, भद्रा, चन्द्रस्थितिः तथा अन्याः ज्योतिषसम्बद्धाः सूचनाः अपि अस्याम् उपलभ्यन्ते।
प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदी वाराणसीप्रवासस्य समये बाबा विश्वनाथमन्दिरं गत्वा वैदिकमन्त्रुच्चारणेन सह स्वर्णमण्डिते गर्भगृहे विधिवत् पूजनाभिषेकं कृतवान्। पूजान्ते सः मन्दिरपरिसरे स्थापितां विक्रमादित्यवैदिकघटीं निरीक्षितवान् तथा तस्याः विशेषताः अवगतवान्।
डॉ तिवारी उक्तवान् यत् आगामिकाले अयोध्यास्थिते राममन्दिरे सहित देशस्य सर्वेषु ज्योतिर्लिङ्गेषु अपि वैदिकघटीस्थापनस्य योजना अस्ति। एतेन भारतीयसंस्कृतेः परम्परायाः वैज्ञानिकदृष्टेः च समन्वयः प्रोत्साहितः भविष्यति।
सः अपि अवदत् यत् एषा घटी प्रतिदिनं सूर्योदयसूर्यास्तयोः सूक्ष्मगणनां करोति तथा दिनस्य त्रिंशत् मुहूर्तानां विस्तृतं प्रमाणिकं विवरणं प्रददाति। एषा आधुनिकतायाः परम्परायाश्च सशक्तः समन्वयः अस्ति, या युवान् स्वस्य समृद्धसंस्कृतिकविरासतया सह संयोजयति।
‘विक्रमादित्य वैदिकघटी’ किम्?
मध्यप्रदेशशासनस्य संस्कृतिविभागस्य अन्तर्गतं महाराजविक्रमादित्यशोधपीठं उज्जयिनी इत्यनेन भारतीयकालगणनायाः आधारेण विश्वस्य प्रथमां ‘विक्रमादित्य वैदिकघटी’ विकसिताऽस्ति। एषा घटी एकस्मात् सूर्योदयात् परं आगामिसूर्योदयपर्यन्तं समयस्य गणनां करोति तथा भारतीयकालपरम्परां डिजिटलस्वरूपेण प्रस्तौति। एषा भारतीयज्ञानपरम्परायाः आधुनिकविज्ञानस्य च अद्भुतसङ्गमः इति दृष्टा।------------------
हिन्दुस्थान समाचार