Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
- उज्जैने त्रिदिवसीयः अंताराष्ट्रिय सम्मेलनस्य महाकाल: द मास्टर ऑफ टाइम इत्यस्य शुभारंभः
उज्जैनम्, 03 अप्रैलमासः (हि.स.)।
मध्यप्रदेशस्य मुख्यमन्त्री डॉ मोहनयादवः, केन्द्रीय-शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्रप्रधानः तथा केन्द्रीय-संस्कृति-पर्यटनमन्त्री गजेन्द्रसिंहशेखावतः एतेषां सन्निधौ अद्य शुक्रवासरे उज्जयिन्यां निर्मितस्य विज्ञानकेन्द्रस्य लोकार्पणं भविष्यति। अस्मिन् एव अवसरि “महाकालः—द मास्टर ऑफ टाइम” इति त्रिदिवसीयस्य अन्तर्राष्ट्रीय-सम्मेलनस्य अपि शुभारम्भः भविष्यति।
मध्यप्रदेश-विज्ञान-प्रौद्योगिकी-परिषदः महानिदेशकः डॉ अनिलकोठारी अवदत् यत् प्रातः दशवादनात् दशवादनत्रिंशत्पर्यन्तं विज्ञानकेन्द्रस्य लोकार्पणं क्रियते। ततः अनन्तरं “महाकालः—द मास्टर ऑफ टाइम” प्रदर्शिन्याः उद्घाटनं भविष्यति। तेन सह तारामण्डल-परिसरे त्रिदिवसीय-अन्तर्राष्ट्रीय-सम्मेलनस्य उद्घाटनं अतिथीनां सन्निधौ भविष्यति।
अस्मिन् अवसरि विशिष्ट-अतिथयः— इसरो-अध्यक्षः डॉ वी नारायणन्, राष्ट्रीय-स्वयंसेवक-संघस्य अखिल-भारतीय-कार्यकारिणी-सदस्यः सुरेशसोनी, भारतीय-ज्ञान-परम्परा-राष्ट्रीय-संयोजकः डॉ गंती एस मूर्तिः, नीति-आयोगस्य सदस्यः डॉ वी के सारस्वतः च— उपस्थिताः भविष्यन्ति।
जनसम्पर्क-अधिकारी जूहीश्रीवास्वता उक्तवती यत् उज्जयिन्यां पञ्चदश-कोटि-रूप्यकाधिक-व्ययेन निर्मिते अस्मिन् नूतन-विज्ञानकेन्द्रे विज्ञान-दीर्घा, बहिः-विज्ञान-उद्यानम्, नवोन्मेष-छात्र-क्रियाकलाप-सभागृहः, धरोहर-आधारित-दीर्घा, प्रदर्श-विकास-प्रयोगशाला च विकसिताः सन्ति। एतेन विद्यार्थिनां, शोधकर्तॄणां, सामान्यजनानां च मध्ये वैज्ञानिक-चिन्तनस्य प्रोत्साहनं भविष्यति।
सा अपि अवदत् यत् पञ्चम-एप्रिल् पर्यन्तं चलिते अस्मिन् सम्मेलनम् अन्तर्गतं मानवरहित-विमान-प्रौद्योगिकी, दूरनियन्त्रण-प्रणाली, उपग्रह-निर्माणं च इत्यादिषु विषयेषु विशेष-कार्यशालाः आयोज्यन्ते। तदतिरिक्तं सूर्यस्य कलङ्क-दर्शनम्, दूरदर्शकेन रात्रिकाशस्य अध्ययनम्, विद्यार्थी-शिक्षक-संवादः, अन्तरिक्ष-प्रौद्योगिकी-आधारित-प्रशिक्षण-सत्राणि च भविष्यन्ति।
एतत् सम्मेलनं मध्यप्रदेश-विज्ञान-प्रौद्योगिकी-परिषद्, भारतीय-ज्ञान-परम्परा-प्रकोष्ठः, विज्ञान-भारती च एतेषां संयुक्त-तत्त्वावधानेन आयोज्यते। सह-आयोजक-संस्थासु भारतीय-राष्ट्रिय-विज्ञान-अकादमी, भारतीय-प्रौद्योगिकी-संस्थानम् इन्दौर, वीर-भारत-न्यासः, दत्तोपन्त-ठेंगड़ी-शोध-संस्थानम् च समाविष्टानि सन्ति।
उज्जयिन्याः समीपे स्थितस्य डोंगला-प्रदेशस्य वैश्विक-मध्यान्ह-रेखा-रूपेण स्थापने विषये अपि चर्चा भविष्यति। अयं प्रदेशः कर्क-रेखाया गमनात् प्राचीनकालात् कालगणनायाः प्रमुखं केन्द्रं मन्यते।
अस्मिन् सम्मेलनं आधुनिक-विज्ञानस्य भारतीय-ज्ञान-परम्परायाः च समन्वयः प्रमुखतया चर्च्यते। अन्तरिक्ष-अर्थव्यवस्था, खगोल-विज्ञानम्, ताराभौतिकी, विश्वोत्पत्ति-विज्ञानम्, भारतीय-कालगणना-पद्धतिः, कालचक्रस्य अवधारणा च मुख्य-विषयाः सन्ति।
त्रिदिवसीय-अस्य सम्मेलनस्य प्रमुख-आकर्षणानि—व्याख्यानानि, उच्चस्तरीय-चर्चाः, तकनीकी-सत्राणि, प्रौद्योगिकी-प्रदर्शनी, नवोन्मेष-सम्मेलनम्, डोंगला-वेधशाला-दर्शनम्, कार्यशालाः, पुस्तक-विमोचनम्, प्रदर्शनी, सांस्कृतिक-कार्यक्रमाः च सन्ति।
उज्जयिनी प्राचीनकालात् कालगणनायाः खगोल-विज्ञानस्य च प्रमुखं केन्द्रम् आसीत्। आचार्यः वराहमिहिरः अत्र खगोलीय-गणनानां आधारं स्थापितवान्। अधुना एतत् सम्मेलनं डॉ विक्रमसाराभायस्य दूरदर्शिनः दृष्टेः अनुगमनं करोति।
एतत् अन्ताराष्ट्रिय-सम्मेलनं आगामी सिंहस्थ-२०२८ इत्यस्य सिद्धतासु अपि नूतनां दिशां दास्यति। समापन-दिने पञ्चम-एप्रिल् प्राप्त-सुझावानां आधारेण भविष्य-कार्ययोजना अपि निर्धार्यते।
गौरतलं यत् बाबा-महाकालस्य तथा सम्राट् विक्रमादित्यस्य पुण्य-नगरी उज्जयिनी प्राचीनकालात् एव कालगणना-खगोल-विज्ञानयोः वैश्विक-केंद्रम् अस्ति। अधुना पुनः अन्ताराष्ट्रिय-स्तरे वैज्ञानिकाः, शोधकर्तारः च अत्र समागच्छन्ति, यत्र भारतीय-ज्ञान-परम्परा तथा आधुनिक-अन्तरिक्ष-विज्ञानयोः समन्वयः दृश्यते।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार