मृत्युंजय दीक्षितः

भारते प्रायः ४००० कोटिरूप्यकव्ययेन निर्मीयमाणस्य “रामायण” चलचित्रस्य प्रथमदृश्यांशः यू-ट्यूब-माध्यमेन हनुमज्जयन्त्यां प्रकाशितः। आरम्भे व्यापारिकप्रचारस्य प्रभावेन अस्य विषये महान् उत्साहः अभवत्, किन्तु सः शीघ्रमेव शान्तः अभवत्। अस्य निर्माता नमितमल्होत्रा, निर्देशकः नितेशतिवारी च स्तः। एतौ पूर्वं “छिछोरे” तथा “दंगल” नाम चलचित्रे निर्मितवन्तौ।

अस्मिन् चलचित्रे रणबीरकपूरः रामस्य, साईपल्लवी सीतायाः, सनीदेओलः हनुमतः, यशः रावणस्य च भूमिकां निर्वहन्ति।

दृश्यांशेन सह लिखितम् यद् “रामः महान् अस्ति, यतः सः सर्वदा स्वार्थात् त्यागं, इच्छायाः उपरि कर्तव्यं च स्थापयति। तस्य जीवनं मानवतां सशक्तयति, सद्गुणेषु श्रद्धां जनयति, जगति शान्तिं स्थापयति।” किन्तु केषाञ्चन मतानुसारं एषः परिचयः रामस्य दिव्यस्वरूपं न दर्शयति, अपि तु तं सामान्यराजानं इव प्रस्तुतयति।

द्विमिनिट-अष्टत्रिंशत्-सेकण्ड-दीर्घः अयं दृश्यांशः युद्धदृश्यानि, साहसिकप्रसङ्गान्, पात्राणां परिचयं च दर्शयति। दृश्येषु मध्ये सन्देशः अपि प्रदर्शितः— “यदा जगत् अराजकतायां निमज्जति, तदा सः सदैव समाधानं भवति। पञ्चसहस्रवर्षेभ्यः अस्माकं हृदयेषु वसन् रक्षकः, नायकः, आदर्शः च मर्यादापुरुषोत्तमः रामः।” अयं सन्देशः अपि कतिपयैः अत्यन्तं साधारणः इति आलोचितः।

कलाकारचयनं प्रति अपि असन्तोषः दृश्यते। रणबीरकपूरः रामरूपे सर्वैः न स्वीकृतः, यतः तस्मिन् अपेक्षिता सौम्यता न दृश्यते। साईपल्लवी विषये अपि विवादाः सन्ति, अतः सीतारूपे तस्याः चयनं प्रति विरोधः अस्ति।

सङ्गीतं अपि केषाञ्चन मतानुसारं दुर्बलम्, यत् भारतीयशास्त्रीयपरम्परां न अनुसरति। समग्रतः बहुप्रचारेणापि अयं दृश्यांशः सर्वान् तुष्टुं न शक्तः। अस्य चलचित्रस्य दीपावलौ प्रदर्शने योजना अस्ति। उच्चस्तरीयदृश्यप्रभावैः युक्तः अयं चलचित्रः अत्यन्तं व्यययुक्तः इति उच्यते।

---

(लेखकः, स्वतंत्र टिप्पणीकारः ।)

---------------

हिन्दुस्थान समाचार