इतिहासस्य पृष्ठेषु 09 अप्रैल : अनशनेन सत्ता परिवर्तनं यावत्, इतिहासस्य घटनाद्वयम्
अनशनं तथा जनआन्दोलनम् इत्यादयः शब्दाः अद्यतनकाले अल्पतया श्रूयन्ते, किन्तु ९ अप्रैलस्य तिथिः अद्यतन इतिहासे एतादृशस्य महतः जनआन्दोलनस्य स्मरणं करयति। वर्षे २०११ तमे सामाजिककार्यकर्ता अन्ना हजारे इत्यनेन दिल्ल्यां रामलीला मैदाननामके स्थाने भ्रष्टाचा
अन्ना हजारे । फोटो - फाइल


अनशनं तथा जनआन्दोलनम् इत्यादयः शब्दाः अद्यतनकाले अल्पतया श्रूयन्ते, किन्तु ९ अप्रैलस्य तिथिः अद्यतन इतिहासे एतादृशस्य महतः जनआन्दोलनस्य स्मरणं करयति। वर्षे २०११ तमे सामाजिककार्यकर्ता अन्ना हजारे इत्यनेन दिल्ल्यां रामलीला मैदाननामके स्थाने भ्रष्टाचारस्य विरुद्धं प्रबलम् अनशनं कृतम्, यस्य समापनं ९ अप्रैल दिने अभवत्। अस्य आन्दोलनस्य प्रभावः देशव्यापिनि जनचेतनायां तरङ्गं जनितवान् तथा भ्रष्टाचारविरोधी अभियानाय नूतनां दिशां दत्तवान्।

एतस्य आन्दोलनस्य प्रभावः केवलं सामाजिकस्तरे एव सीमितः नासीत्, अपितु अस्य राजनैतिकः प्रभावोऽपि दृष्टः। अस्मिन् आन्दोलने सम्बद्धः अरविन्द केजरीवालः अनन्तरं सक्रियराजनीतौ प्रविश्य दिल्ल्याः शासनसत्ता प्राप्तवान्। अतः ९ अप्रैल दिवसः भारतीयराजनीतौ महत्त्वपूर्णः परिवर्तनबिन्दुरूपेण अपि स्मर्यते।

इतिहासस्य पृष्ठेषु ९ अप्रैल तिथिः अन्यया अपि महत्या वैश्विकघटनया अभिलिखिता अस्ति। वर्षे २००३ तमे सद्दाम हुसैनस्य शासनस्य अन्तस्य प्रतीकात्मकं दृश्यं अस्मिन् दिने विश्वेन दृष्टम्। बगदादनगरस्य फिरदौसचत्वरे तस्य मूर्तिः अपातिता, या तस्य शासनपतनस्य प्रतीकं अभवत्। एवं ९ अप्रैल केवलं तिथिमात्रं न, अपि तु परिवर्तनस्य, विरोधस्य, इतिहासस्य निर्णायकक्षणानां च प्रतीकत्वेन प्रतिष्ठिता अस्ति।

महत्त्वपूर्ण घटनाचक्रः :

१६६९ – मुगलसम्राट् औरंगजेबेन सर्वेषां हिन्दूविद्यालयानां मन्दिराणां च विध्वंसस्य आदेशः दत्तः।

१८६० – प्रथमवारं मानवस्वरस्य अंकनं कृतम्।

१९६५ – कच्छप्रदेशे भारतपाकयोः युद्धम् आरब्धम्।

१९८८ – ली पेंग चीनदेशस्य प्रधानमन्त्रित्वं प्राप्तवान्।

१९९८ – सऊदी अरबदेशे मीना समीपे भगदड़े १५० अधिकानां यात्रिकाणां मृत्यु अभवत्।

१९८८ – अमेरिकादेशेन पनामादेशे आर्थिकप्रतिबन्धाः आरोपिताः।

१९८९ – एशियायाः प्रथमः पूर्णतया भूमिगतः संजय जलविद्युतपरियोजना आरब्धा।

१९९९ – नाइजरदेशस्य राष्ट्रपतिः इब्राहिम बारे मैनसारा हतः।

२००१ – अमेरिकन एयरलाइन्स् इत्यनेन ट्रांस वर्ल्ड एयरलाइन्स् अधिगृहीता।

२००२ – बहरीनदेशे महिलानाम् अपि निर्वाचनभागग्रहणस्य अनुमतिः दत्ता।

२००३ – स्टीव वॉ सर्वाधिकानि टेस्टक्रीडानि कृतवान्।

२००३ – इराकदेशः सद्दामस्य तानाशाहीतः मुक्तः अभवत्।

२००४ – इराके संघर्षः तीव्रः अभवत्, अमेरिकी काफिले आक्रमणे ९ जनाः मृताः।

२००५ – ब्रिटेनदेशस्य युवराजः चार्ल्सः कैमिला सह विवाहं कृतवान्।

२००६ – यूरेनस ग्रहस्य वलयस्य पुष्टि अभवत्।

२००८ – उत्तरप्रदेशसरकारेण अनेकानि वस्तूनि वैट् करात् मुक्तानि।

२००८ – नाबार्ड संस्थायाः व्यापारः २१ प्रतिशतेन वर्धितः।

२००८ – नेपालदेशे संविधानसभानिर्वाचनस्य मतदानं आरब्धम्।

२०१० – जम्मूकाश्मीर विधानसभया विवादितविधेयकं पारितम्।

२०११ – लोकपालविधेयकस्य स्वीकृतेः अनन्तरं अन्ना हजारे अनशनं समाप्तवान्।

जन्मदिनानि :

१८९३ – राहुल सांकृत्यायनः, प्रसिद्धः हिन्दी साहित्यकारः।

१९१६ – एस ओबुल रेड्डी, आन्ध्रप्रदेशस्य राज्यपालः।

१९१९ – अवधानम् सीता रमणः, लेखकः पत्रकारश्च।

१९२९ – शरन रानी, प्रसिद्धा सरोदवादिका।

१९३३ – प्रतिमा देवी, कन्नड़चलच्चित्रस्य अभिनेत्री।

१९४८ – जया बच्चन, अभिनेत्री।

१९५४ – जयराम रमेशः, राजनीतिज्ञः अर्थशास्त्री च।

१९६४ – तीरथ सिंह रावतः, राजनीतिज्ञः।

निधनानि :

१९८१ – दुर्गाबाई देशमुखः, प्रमुखा महिला नेतृ।

१९८४ – भाऊराव देवाजी खोब्रागडे, राजनीतिज्ञः।

२००९ – शक्ति सामन्तः, प्रसिद्धः चलचित्रनिर्माता निर्देशकश्च।

महत्त्वपूर्णः अवसरः :

पराक्रम दिवसः (केन्द्रीय रिजर्व पुलिस बलम्)।

हिन्दुस्थान समाचार