नवदिल्ली, ०८ अप्रैलमासः (हि.स.)। केन्द्र-सर्वकारः ९-अप्रैलतः २३-अप्रैलपर्यन्तं समग्र-देशे अष्टमं पोषण-पाक्षिकं २०२६ आचरितुं सज्जः अस्ति। अस्य वर्षस्य मुख्य-विषयः “जीवनस्य प्रथमेषु षट्सु वर्षेषु मस्तिष्क-विकासस्य अधिकतम-करणम्” इति निर्धारितः अस्ति, यस्य उद्देश्यं बालानां समग्र-विकासस्य दृढ-आधार-निर्माणं कर्तुम् अस्ति। एतत् अभियानं ‘कुपोषण-मुक्त-भारत’ इति लक्ष्यम् सुदृढीकर्तुं जन-जागरूकतां सामुदायिक-सहभागितां च प्रोत्साहयिष्यति।

केन्द्रीय-महिला-बाल-विकास-मन्त्रालयस्य अनुसारं, अस्य पाक्षिकस्य राष्ट्रीय-स्तरे शुभारम्भः ९-अप्रैल-मासे दिल्ली-स्थिते विज्ञान-भवने अपराह्णे ३-वादनात् ४-वादनपर्यन्तं भविष्यति। कार्यक्रमस्य नेतृत्वं केन्द्रीय-मन्त्री अन्नपूर्णा-देवी करिष्यति। अस्मिन् अवसरे राज्य-मन्त्री सवित्री-ठाकुरः तथा विभागस्य सचिवः अनिल-मलिकः उपस्थितौ भविष्यतः।

मन्त्री अन्नपूर्णा-देवी ‘एक्स’ इत्यत्र सूचनां लिखितवती यत् एषः कार्यक्रमः प्रधानमन्त्री नरेन्द्र-मोदिनः मार्गदर्शने सञ्चालितस्य “मिशन-पोषण २.०” इत्यस्य अन्तर्गतं आयोजितः भवति। सा उक्तवती यत् एषः प्रयत्नः बालानाम् उज्ज्वल-भविष्याय प्रारम्भिक-वर्षेषु पोषण-परिपालनयोः सुदृढीकरणे केन्द्रितास्ति।

पोषण-पाक्षिकस्य समये देशव्यापी-आङ्गनवाडी-केन्द्रेषु मातृणां, अभिभावकानां, परिवाराणां तथा स्थानीय-संस्थानां सहभागितया विविधाः क्रियाकलापाः आयोजिताः भविष्यन्ति। एतेषु पोषण-पञ्चायतः, जागरूकता-अभियानानि, प्रारम्भिक-उत्तेजना-क्रियाः, क्रीडा-आधारित-शिक्षा तथा स्वस्थ-जीवन-शैली-प्रोत्साहन-कार्यक्रमाः अन्तर्भवन्ति। सहैव राज्येषु केन्द्र-शासित-प्रदेशेषु च उत्कृष्ट-प्रयत्नाः अपि प्रदर्शिताः भविष्यन्ति तथा आङ्गनवाडी-कार्यकर्तृणां योगदानं प्रशंसितं भविष्यति।

कार्यक्रमस्य प्रत्यक्ष-प्रसारणम् एनआईसी-वेबकास्ट-मञ्चे तथा मन्त्रालयस्य यूट्यूब-इत्यत्र प्रसारितं भविष्यति।

मन्त्रालयस्य अनुसारं बालानां जीवनस्य प्रथमेषु षट्सु वर्षेषु प्रायः ८५ प्रतिशतं मस्तिष्क-विकासः भवति। अतः प्रारम्भिकाः १,००० दिवसाः पोषण-परिपालन-शिक्षणानां कृते अत्यन्तं महत्त्वपूर्णाः मन्यन्ते। अस्मिन् वर्षे अभियाने मातृ-शिशु-पोषणम्, स्तन्यपानम् तथा पूरक-आहारः इत्येतेषु विशेष-बलं दास्यते। सहैव ०-तः ३-वर्षीय-बालानां कृते संवेदनशील-परिपालनं प्रारम्भिक-शिक्षण-क्रियाश्च प्रोत्साहिताः भविष्यन्ति, यदा ३-तः ६-वर्षीय-बालानां कृते क्रीडा-आधारित-शिक्षा प्रोत्साहिता भविष्यति।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता