Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
१० एप्रिलस्य तिथि विश्वइतिहासे तस्याः समुद्रीयात्रायाः आरम्भरूपेण उल्लिखिता अस्ति, या अनन्तरं महान् दुःखदुःस्वप्नरूपेण परिणता। आरएमएस टाइटेनिक नामकः विशालः नौकायानः १० एप्रिल १९१२ तमे वर्षे साउथेम्पटन बंदरगात् स्वस्य प्रथमाम् अन्तिमां च यात्राम् आरब्धवान्। तस्मिन् काले असौ आधुनिक अभियान्त्रिकचमत्काररूपेण मन्यते स्म, यः “अडूबनीयः” इति अपि कथितः आसीत्।
किन्तु, अस्य भव्यारम्भस्य कतिपयदिनानन्तरं एषा यात्रा भीषणान्ते परिणता। टाइटेनिकस्य नाम्ना सह अद्यापि तस्य दुर्घटनायाः दुःखददृश्यानि सम्बद्धानि सन्ति, ये इतिहासस्य अतीव चर्चितेषु समुद्रीयदुर्घटनासु गणितानि सन्ति।
आश्चर्यजनकं यत् टाइटेनिकस्य यथार्थकथायाः अपेक्षया लोकप्रियसंस्कृत्या तस्य छवि अधिकं निर्मिता। विशेषतः “टाइटेनिक” चलचित्रेण अस्य नौकायानस्य कथा नवपीढ्याः समीपं प्रापिता। निर्देशकः जेम्स कैमरन अस्य चलचित्रस्य माध्यमेन न केवलं इतिहासं सजीवम् अकरोत्, अपि तु प्रेमदुःखयोः अमरकथां अपि निर्मितवान्।
चलचित्रस्य स्मरणीयेषु दृश्येषु लियोनार्डो डिकैप्रियो तथा केट विंसलेट नौकायानस्य उपरि विस्तारितहस्ताभ्यां स्थितौ, नीलमणिहारस्य दृश्यं तथा समुद्रस्य उग्ररूपं दर्शकानां मनसि गाढां छापं न्यधात्। अतः अद्य टाइटेनिकस्य उल्लेखे केवलं इतिहासः न, अपि तु चलचित्रस्य अमरदृश्यानि अपि स्मृतौ आगच्छन्ति।
एवं १० एप्रिल केवलं यात्रारम्भः न, अपि तु एषा कथा अस्ति या तकनीकीअहंकारः, मानवीयभावनाः तथा दुःखस्य संगमः इति रूपेण सदा स्मरणीयः भविष्यति।
---
महत्वपूर्णाः घटनाः
१८६८ तमे वर्षे इथियोपियादेशे ब्रिटिशभारतीयसेनया टेवॉड्रोज द्वितीयस्य सेना पराजिता, यस्मिन् युद्धे ७०० इथियोपियजनाः मृताः, केवलं द्वौ ब्रिटिशभारतीयसैनिकौ वीरगति प्राप्नुताम्।
१८७५ तमे वर्षे स्वामी दयानन्दसरस्वती आर्यसमाजस्य स्थापना अकरोत्।
१९१२ तमे वर्षे टाइटेनिक साउथेम्पटन बंदरगात् यात्रां आरब्धवान्।
१९१६ तमे वर्षे प्रथमः व्यावसायिकगोल्फस्पर्धा आयोजितः।
१९१७ तमे वर्षे महात्मा गांधी बिहारप्रदेशे चंपारणसत्याग्रहस्य आरम्भं कृतवान्।
१९३० तमे वर्षे कृत्रिमरबरस्य उत्पादनं प्रथमवारम् अभवत्।
१९७२ तमे वर्षे ईरानदेशे भूकम्पेन पञ्चसहस्राधिकजनाः मृताः।
तस्मिन् एव वर्षे जैविकास्त्रनिषेधसन्धिः स्थापितः।
१९७३ तमे वर्षे पाकिस्तानदेशे संविधानपरिवर्तनं कृत्वा जुल्फिकार अली भुट्टो प्रधानमन्त्रित्वे नियुक्तः।
१९८२ तमे वर्षे भारतस्य उपग्रहः इनसेट १ए सफलतया प्रक्षिप्तः।
१९८८ तमे वर्षे पाकिस्तानदेशे शस्त्रागारे अग्निदुर्घटनया बहूनां जनानां मृत्युर्हानिः च अभवत्।
१९९८ तमे वर्षे उत्तरीआयरलैंडदेशे कैथोलिकप्रोटेस्टेंटयोः मध्ये सम्झौतः सम्पन्नः।
१९९९ तमे वर्षे भारतपाकिस्तानयोः औद्योगिकसंघयोः वाणिज्यपरिषद् स्थापितः।
२००० तमे वर्षे पाकिस्तानस्य निर्गुटसंघात् निष्कासनप्रस्तावः स्वीकृतः।
२००१ तमे वर्षे भारतईरानयोः तेहरानघोषणापत्रे हस्ताक्षरम् अभवत्।
नीदरलैंडदेशे इच्छामृत्युः विधिसम्मता अभवत्।
२००२ तमे वर्षे प्रभाकरण प्रथमवारं पत्रकारसम्मेलनं कृतवान्।
२००३ तमे वर्षे अमेरिका इराकदेशं अधिगृहीतवान्।
२००७ तमे वर्षे चार्ल्स सिमोनी अन्तरिक्षपर्यटनं कृतवान्।
२००८ तमे वर्षे भारतस्य सर्वोच्चन्यायालयेन २७ प्रतिशतं आरक्षणं अनुमोदितम्।
---
जन्मानि
१८२४ रामसिंह पठानिया
१८४७ जोसेफ पुलित्जर
१८८० सी वाई चिन्तामणि
१८९४ घनश्यामदास बिड़ला
१८९७ प्रफुल्लचंद्र सेन
१९०१ अमिय चक्रवर्ती
१९०९ नौतम भट्ट
१९२७ मोहम्मद अल्वी
१९२८ धनसिंह थापा
१९३१ किशोरी अमोनकर
१९३२ श्याम बहादुर वर्मा
१९३४ डी डी लापांग
१९४४ प्रेम कुमार धूमल
१९५२ नारायण राणे
१९५४ लिलिमा मिंज
१९५७ अनुसुइया उइके
१९८६ आयशा टाकिया
---
निधनानि
१९३१ खलील जिब्रान
१९३७ श्रीधर वेंकटेश केलकर
१९८४ नाजिश प्रतापगढ़ी
१९९५ मोरारजी देसाई
१९९८ सी के नागराज राव
१९९९ तकाजी शिवशंकरा पिल्लै
२०२० शांति हीरानंद
२०२१ सतीश कौल
२०२२ शिव कुमार सुब्रमण्यम
---
महत्वपूर्णाः अवसराः
जलसंसाधनदिवसः
रेलसप्ताहः
---
हिन्दुस्थान समाचार